ڄاڻ سُڃاڻ
نالو: محمودالحسن مغل
ادبي نالو: محمود مغل
والد جو نالو: فقير ميان نُور محمد مغل
ڄم جي تاريخ: 27 نومبر 1961ع
ڄم جو هنڌ: قاضي محلہ سيوهڻ شريف
ڀائر: ڪل پنج ڀائر (حنيف الرحمان مغل، عبدالرحمان مغل، خليل الرحمان مغل، گل محمد مغل، (محمودالحسن مغل) محمود مغل سڀني کان ننڍو آهي.
ڀينرون: ٻہ ڀينرون
شادي: 22 جُولاءِ 1988ع
شريڪِ حيات: فاطمہ محمود
اولاد: ڊاڪٽر ڪشف الدجيٰ محمود
ابتدائي تعليم: گورنمينٽ پرئڪٽسنگ اسڪول ’ٽرئننگ ڪاليج فار مئن‘ حيدرآباد (پھريان پنج درجا.)
سيڪنڊري تعليم: ماڊل اسڪول سنڌ يونيورسٽي حيدرآباد (ڇھين درجي کان مئٽرڪ : 1977ع)
ڪاليج: ماڊل ڪاليج سنڌ يونيورسٽي حيدرآباد (انٽرميڊيٽ:1979ع)
ميڊيڪل: شروعاتي داخلا ’چانڊڪا ميڊيڪل ڪاليج لاڙڪاڻو‘ ۾ ٿي، جتان ان آخري بئچ ۾ مائگريشن ٿي ۽ ’لياقت ميڊيڪل ڪاليج ڄامشورو‘ ۾ وڌيڪ تعليم حاصل ڪرڻ جي اجازت ملي، جنھن بئچ مطابق ڪوٽڙي تعلقي ۽ ٿاڻي بُولا خان سان تعلق رکندڙ شاگرد، ايل ايم سي ۾ داخل ٿي سگهيا پئي. (ايم بي بي ايس: 1988ع)
ايم فِل: سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو (شعبو: فارماڪالاجي 2009ع)
نوڪريون: هائوس جاب: 1 جنوري 1989ع کان 31 ڊسمبر 1989ع ايل ايم سي حيدرآباد ۽ ڄامشورو.
ميڊيڪل آفيسر (BPS-17): 29 جنوري 1990ع کان 14 مئي 1990ع تعلقہ اسپتال خيرپور ناٿن شاھہ
ميڊيڪل آفيسر (ڊيپوٽيشن) 15 مئي 1990ع کان 23 فيبروري 1991ع سنڌ مڪينيڪل ڊويزن واپڊا ڪالوني ڄامشورو
ڊيمانسٽريٽر: ايناٽامي: 24 فيبروري 1991ع کان 1 جولاءِ 1992ع لياقت ميڊيڪل ڪاليج ڄامشورو
ميڊيڪل آفيسر: 2 جولاءِ 1992ع کان 9 سيپٽمبر 1992ع تعلقہ اسپتال ٽنڊوالھيار
ميڊيڪل آفيسر: 16 سيپٽمبر 1992ع کان 22 سيپٽمبر 1992ع رورل هيلٿ سينٽر مٽياري (هتان گورنمينٽ سروس تان استعيفيٰ ڏني)
ليڪچرار: (BPS-17) عارضي: 24 سيپٽمبر 1992ع کان 23 مئي 1992ع، فارميسي ڊپارٽمينٽ، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ليڪچرار مستقل: 24 مئي 1992ع کان 15 آڪٽوبر 1999ع، فارميسي ڊپارٽمينٽ، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
اسسٽنٽ پروفيسر: 14 آڪٽوبر 1999ع کان 2 مئي 2008ع، فئڪلٽي آف فارميسي، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
اسسٽنٽ پروفيسر: 3 مئي 2008ع کان 6 جنوري 2014ع، سينٽر فار فزيڪل ايجوڪيشن، هيلٿ ائنڊ اسپورٽس سائنس، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
اسسٽنٽ پروفيسر: 7 جنوري 2014ع کان 26 نومبر 2021ع، سينٽر فار فزيڪل ايجوڪيشن، هيلٿ ائنڊ اسپورٽس سائنس، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو (جتان ريٽائر ڪيو.)
اضافي عھدا:
ميوزيڪالاجسٽ/
ڪنسلٽنٽ: 19 آڪٽوبر 1999ع کان 22 فيبروري 2001ع، انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ڪنوينر: 12 سيپٽمبر 2006ع کان 26 جون 2012ع، پيٽروليم سروس ۽ سي اين جي اسٽيشن، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ڊائريڪٽر (انچارج): 12 جولاءِ 2013ع کان 10 فيبروري 2014ع، سينٽر فار فزيڪل ايجوڪيشن، هيلٿ ائنڊ اسپورٽس سائنس، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ڊائريڪٽر (انچارج): 24 جولاءِ 2014ع کان 18 سيپٽمبر 2014ع انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ڊائريڪٽر (انچارج): 16 جولاءِ 2015ع کان 12 آگسٽ 2016ع، سينٽر فار فزيڪل ايجوڪيشن، هيلٿ ائنڊ اسپورٽس سائنس، سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
ڊائريڪٽر (انچارج): 21 ڊسمبر 2019ع کان 26 نومبر 2021ع انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
وائيس چيئرمين: سنڌ يونيورسٽي اسپورٽس بورڊ 8 اپريل 2015ع کان 1 ڊسمبر 2020ع
صدر: سيد غلام مصطفيٰ شاھہ ائڊمنسٽريشن بلڊنگ سان متصل مسجد جي تعميراتي ڪميٽي. (ميمبرس: پروفيسر جيئندو شيخ، پروفيسر ڪمال الدين ميمڻ، خزانچي: احمد عليم پاشا 27.02.2015 - 2020ع)
ميمبر: سنڌ يونيورسٽي سئنڊيڪيٽ (ٻہ مُدا)
1. ليڪچرر: 30.03.1995 - 04.10.1997
2. اسسٽنٽ پروفيسر: 07.05.2005 - 22.04.2008
ميمبر: سنڌ يونيورسٽي سينيٽ (ٻن مُدن جون ٽي ميٽنگون اٽينڊ ڪيون)
1. ليڪچرر: 04.12.1995
2. اسسٽنٽ پروفيسر: 14.09.1999 ۽ 08.11.2000
ميمبر: اڪيڊمڪ ڪائونسل شاھہ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور
ڪوآرڊينيٽر: ثقافت کاتي حُڪومتِ سنڌ پاران ضلعي دادو ۽ ضلعي ڄامشوري لاءِ ريجنل ائڊوائزري ڪميٽي (ميبرس: ڊاڪٽر تھمينہ مفتي، جناب محمد هاشم شورو، جناب مير حاجن مير، جناب احمد خان سُهاڳ، جناب تابش بخاري، جناب عزيز ڪنگراڻي، جناب ايوب عمراڻي 03.10.2016)
نوٽ: هن ڪميٽيءَ جي ميٽنگ صرف هڪ ڀيرو 23 جولاءِ 2017ع تي سنڌ ميوزيم حيدرآباد ۾ ٿي.
ريٽائرمينٽ بعد: ڪنسلٽنٽ ٽو وائيس چانسلر آن ميڊيا ائنڊ هيريٽيج، سنڌ ايگريڪلچر يونيورسٽي ٽنڊوڄام: 19 جولاءِ 2022ع کان جاري.
فنونِ لطيفہ ]ادب، نشريات، پيشڪاري[
ادب: پھرين ڪھاڻي ’سچ جي سزا‘، ماهوار گُل ڦُل، سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو جنوري/فيبروري 1975ع
الحمدﷲ، اڃا تائين يعني 2024ع تائين اهو سلسلو جاري آهي.
لکيل ڪھاڻين جو
تعداد: هڪ سئو کان مٿي
ترجمن جو تعداد: ٽي سئو کان مٿي
ڪالم: ڇھہ سئو کان مٿي
مضمون/آرٽيڪل: هڪ سئو کان مٿي
ڪتابَ: ڪوهيڙي ۾ ويڙهيل يادون (ڪھاڻيون) 1982ع
تو سنگ تو بن ڏينھڙا (ڪھاڻيون) آڪٽوبر 1985ع
هٿ ريکائن کان خالي (ناوليٽ) سيپٽمبر 1991ع اسين جيئرا آهيون (ترجمو) اپريل 1992ع
سرءُ (ناوليٽ) ٽماهي سنڌ جي شماري (سرءُ) 1983ع ۾ ڇپيل
محمود مغل جون ڪھاڻيون (ڪھاڻيون) ڊسمبر 1995ع
خواب نگر (پھريان هڪ سئو ڪالم) سيپٽمبر 2007ع
جون آف آرڪ (ترجمو) قسطوار ڇپيل ماهوار گل ڦل
سنڌي چونڊ ڪھاڻيون (سھيڙ) 2010ع
هڪ يادگار منصف: فقير برڪت علي بلوچ 2012ع
محبتن جا ٻہ ناوليٽ
(سرءُ ۽ هٿ ريکائن کان خالي) جنوري 2015ع
سنڌ ٽاڪيز (سنڌي فلمن تي تحقيق) 2015ع
زيب النساء (طويل ڪھاڻي) 2016ع
زندگي محسوس ڪيو (ترجمو) جنوري 2016ع
محبتن جو شھر ٻُڙي ميل (ڪھاڻيون) جولاءِ 2018ع
پيار ڪھاڻيون (سھيڙ) آڪٽوبر 2019ع تُرت طبي امداد (ترجمو) ڊسمبر 2019ع
هڪڙي ملندي آهي زندگي (ترجمو) فيبروري 2021ع
خواب نگر: سائين - محبت ۽ حياتي: رمزون (ڪالم) جون 2021ع
خواب نگر: تعزيت ناما (ڪالم) جنوري 2023ع
ڳاڙهي لوئي (ٻارن لاءِ عالمي ڪھاڻين جا ترجما) جنوري 2023ع
ڪو زمانو هو، جڏهن ٽيليوزن جو هڪڙو ئي چينل ملڪي نشريات جي دنيا تي راڄ ڪندو هو، جنھن کي ’پاڪستان ٽيليوزن‘ سڏيو ويندو هو. تنھن زماني ۾ نشريات جو وقت محدود هوندو هو. شام جو پنجين وڳي ٽيليوزن جي نشريات شروع ٿيندي هئي تہ ڏسندڙ شوقين پوڻين پنجين کان ٽيليوزن سيٽ کولي ويھندا هئا ۽ پنج منٽ پھرين نشر ٿيندڙ موسيقي، جنھن ۾ رڳو اسڪرين تي پِي ٽِي وِي جو لوگو نظر ايندو هو، ٻُڌندا رهندا هئا ۽ خوش ٿيندا رهندا هئا. اها صورتحال رات جو نشريات بند ٿيڻ کان پوءِ بہ ڪجهہ منٽ جاري هوندي هئي. قومي تراني کان پوءِ جڏهن اسڪرين تان سڀ ڪجهہ غائب ٿي ويندو هو، تڏهن بہ ڏسندڙ ڪجهہ لمحا، ان ’ڦڙ ڦڙ‘ ڏانھن نھاريندا رهندا هئا.
ٽيليوزن جي اسڪرين تي ايندڙ هر چھرو، گهرڀاتيءَ جيان هو. اڄ ڪلھہ جي دؤر جھڙي ڪابہ ڳالھہ نہ هئي، جو پرفارمر کي ٻُڌائڻو پوي تہ فلاڻي وقت تي، فلاڻي چينل تي منھنجو پروگرام ايندو. تنھن زماني ۾ مادري زبان سنڌي رکندي، سڀ کان پھرين اردو نشريات ۾ ميزباني محترمہ مھتاب چنا جي نصيب ۾ آئي، جيڪا اڳتي هلي، مھتاب اڪبر راشدي جي نالي سان ڄاتي سُڃاتي وئي. مادري زبان سنڌي رکندي، جيڪو ٻيو نالو گهڻو عرصو سڀني جي سامھون آيو، اهو محمود مغل آهي. هتي ڪابہ ڀيٽ ڪونھي ڪرڻي، پر جتي ’آپا مھتاب‘، سنڌيءَ ۾ ’روشن تارا‘ ۽ اردوءَ ۾ ’فروزان‘ ڪيو ۽ ڪجهہ ٻيا اسٽيج شوز، اليڪشن جون سنيون سِڌيون نشريات، سندس نصيب ۾ آيون، اُتي ئي کانئس پوءِ ’محمود مغل‘ کي تقريبن هر اهم پروگرام جي سنئين سِڌي نشريات جي ميزباني، ايوارڊز سيريمنيز، اسٽيج شوز، لائيوِ ٽرانسميشنس ۽ اهم موقعن تي ميزباني نصيب ٿي. مقصد اهو ظاهر ڪرڻ ڪونھي تہ ڪو محمود مغل، آپا مھتاب کان وڏو ميزبان آهي، پر اهو چئي سگهجي ٿو تہ جيڪا راھہ آپا ڏيکاري، ان تي هلڻ جي محمود ڀرپور ڪوشش ڪئي آهي.
پاڪستان ٽيليوزن جي اسڪرين تي، سندس پھرين حاضري 16 نومبر 1985ع تي ٿي، جڏهن کيس ’ممتاز مرزا‘ صاحب جي ميزبانيءَ ۾ ’ادبي سنگت‘ ۾ شرڪت لاءِ گهرايو ويو. ٻين مھمانن ۾ ڪيھر شوڪت ۽ طارق عالم هئا، جڏهن تہ سنڌي ادب جو وڏو نالو، جناب جمال ابڙو، پروگرام جو خاص مھمان هو. پروگرام ٻن حصن ۾ رڪارڊ ٿيو هو. پھرئين حصي ۾ ڪيھر شوڪت ڪھاڻي پڙهي، طارق عالم ۽ محمود مغل ان تي راءِ ڏني، جڏهن تہ ٻئي حصي ۾ محمود مغل ڪھاڻي پڙهي ۽ طارق عالم ۽ ڪيھر شوڪت ان تي تنقيد ڪئي. جڏهن تہ جمال ابڙو صاحب، پنھنجي خاص راءِ ڏني ۽ محترم ممتاز مرزا بہ ادبي حوالي سان پنھنجو جائزو پيش ڪيو.
تنھن کان پوءِ محمود مغل 16 جولاءِ 1989ع تي ’مخزن‘ پروگرام ۾ ڪھاڻي پيش ڪئي.
محمود مغل، اردو ميڊيا ۾، پي ٽي ويءَ جي تقريبن سڀني اهم پروگرامن جي ميزباني ڪئي آهي، اها سنئين سِڌي (Live) نشريات هجي يا رڪارڊيڊ، قدرت کيس خاص موقعن تي خوب عنايت ڪئي آهي ۽ هُن بہ پنھنجي پاران پرفارم ڪرڻ ۾ ڪا ڪسر ڪونھي ڇڏي.
وزيرِاعظم پاڪستان محترمہ بينظير ڀٽو پاران ديھہ شاه مريد بوسٽر جو افتتاح: لائيوِ ٽرانسميشن: موسيقيءَ جي حصي جا ميزبان بشريٰ انصاري ۽ محمود مغل 18.08.1996
قائداعظم جو جنم ڏينھن 25.12.1996
عيد شو: خوشبو (Live) 02.02.1997
پورٽريٽ: شيخ اياز 24.12.1997
تعزيتي پروگرام: ممتاز مرزا ڪِي ياد ۾ 12.02.1998
تعزيتي پروگرام: شيخ اياز 19.03.1998
نائون پي ٽي وي ايوارڊ 1998ع 03.11.1999
(ڊرامي ’ڄاتل اڻڄاتل‘ تي بھترين ليکڪ ۽ پروگرام ’پرک‘ لاءِ بھترين ميزبان جون نامزدگيون مليون.)
علن فقير ڪِي ياد ۾ 09.07.2000
36هون پي ٽي وي ايوارڊ تقريب (Live) 26.11.2000
عيد ٽرانسميشن (Live) 28.12.2000 - 01.01.2001
(پي ٽي وي جي تاريخ ۾ اها اڪيلي ٽرانسميشن آهي، جنھن ۾ محمود مغل اڪيلو چيف اينڪر رهيو ۽ ٽن ڏينھن جي ان طويل ٽرانسميشن ۾ 43 ميزبان مختلف چنڪس ۾ ساڻس گڏ ميزباني ڪندا رهيا.)
ڏهون پي ٽي وي ريجنل ايوارڊ 13.06.2001
(کيس پھريون ڀيرو، بخشڻ مھراڻوي ۽ آغا رفيق سان گڏ بھترين ڪمپيئر جي نامزدگي ملي. ايوارڊ بہ کيس پلئہ پيو.)
بنين گَي هم سھاره (Live) 04.08.2001
(برسات سٽيَلن جي امداد لاءِ لائيوِ ٽرانسميشن ۾ محمود مغل چيف اينڪر رهيو، جڏهن تہ ساڻس گڏ ’قيصر خان‘، ’هما مير‘، ’ماريه جلالي‘، ’رحيم شاه‘، ’شڪيلا خراساني‘ ۽ ’سليم جاويد‘ ساٿي ميزبانن طور رهيا.)
آزادي ٽرانسميشن (Live) 14.08.2001
(ساٿي ميزبان: مايہ خان ۽ غزل سلام)
عيد ٽرانسميشن (Live) 19.12.2001
فريد نواز بلوچ ڪِي ياد ۾ 26.12.2001
عيد شو (Live) 17.12.2001 - 19.12.2001
(سومر کان اربع تائين تقريبن 45 ڪلاڪن جي ميزبانيءَ ۾ محمود مغل چيف اينڪر رهيو ۽ ساڻس گڏ سومر ڏهاڙي ’اسد ملڪ‘، ’هما مير‘، ’صباحت بخاري‘، ’رُوحينہ حُسين‘ ۽ ’تسمينہ علي‘، اڱاري ڏينھن ’صنم اقبال‘، ’عدنان جيلاني‘، ’حُميرہ خان‘، ’شھزاد راءِ‘، ’عذره صديقي‘، ’اسد ملڪ‘، ’صائمه خان‘ ۽ ’صائمه قريشي‘ ۽ اربع جي ڏينھن ’ڪامران جيلاني‘، ’مصطفيٰ تنيو‘، ’جويريہ جليل‘، ’جويريہ عباسي‘، ’خديجہ رحمان‘، ’شھزاد راءِ‘، ’نجم شيراز‘، ’فرح نديم‘، ’پير معظم‘ ۽ ’عابد نويد‘ ساٿي ميزبان رهيا.)
11هون پي ٽي وي ريجنل ايوارڊ 21.09.2002
(ٻيو ڀيرو، بھترين ڪمپيئر جي نامزدگي ملي، جيڪو ايوارڊ بہ کيس نصيب ٿيو.)
حي اللفلاح (Live) 14.09.2002
ٺٽي شھر مان (Live) ٽرانسميشن 06.10.2002
عيد شو (Live) 08.12.2002
مھراڻ ميلو (تحرير ۽ ميزبان) 25.05.2003
ڪرڪيٽ شو شارجا ڪپ 2003ع 13.04.2003
(ان شو جي گڏيل ميزباني محمود مغل ۽ عدنان صديقيءَ ڪئي. پيشڪش شاهدہ شعيب رضويءَ جي هئي، جنھن سڄي پاڪستاني ٽيم کي گهرايو هو.)
پي ٽي وي ريجنل ايوارڊ شو 23.10.2003
(بيسٽ پلي رائيٽ سيريل جي نامزدگي ملي.)
عيد شو (Live) 22.11.2003
پي ٽي وي جي چاليھين سالگرہ 30.11.2003
(هن شو جي تحرير ۽ ميزباني محمود مغل جي حوالي هئي. هن ئي پروگرام ۾ پاڪستان ٽيليوزن جي چئنل 4 جو افتتاح ڪيو ويو هو.)
صبحِ روشن: رمضان المبارڪ 1428ھہ ۾ سحريءَ جي خاص نشريات (Live)
16.09.2007، 23.09.2007، 30.09.2007، 07.10.2007
رحمتون ڪِي رات: رمضان المبارڪ ۾ رات جي نشريات (Live)
سال 2004: 09.01.2004، 16.01.2004، 23.01.2004، 30.01.2004، 01.02.2004
سال 2009: 24.08.2009، 25.08.2009، 26.08.2009، 27.08.2009، 03.09.2009، 04.09.2009، 05.09.2009، 08.09.2009، 09.09.2009، 13.09.2009، 14.09.2009، 15.09.2009
سال 2010: 11.08.2010، 10.08.2010، 13.08.2010، 18.08.2010، 15.08.2010، 22.08.2010، 26.08.2010
پروگرام مشعل
13.01.2005، 04.02.2005، 05.02.2005، 06.02.2005، 04.03.2007
روبينہ قريشي ڪَي گيت 30.12.2003
پچيس دسمبر (Live) نشريات 25.12.2003
شيدي ميلا منگهو پير 18.08.2004
عيدالفطر شو (Live) 12.10.2004
سحر هونَي تڪ: اسپيشل جشنِ آزادي 14.08.2005
درد آشنا 11.10.2005
(زلزلي جي متاثرين لاءِ انور مقصود، معين اختر، بشريٰ انصاري ۽ محمود مغل مالي مدد لاءِ گڏيل (Live) ٽرانسميشن ڪئي.)
مھراڻ شو: جشنِ آزادي 14.08.2006
پي ٽي وي ريجنل پروگرام ڪِي بياليسوين سالگرہ
(پي ٽي وي نيشنل: تحرير ۽ ميزبان) 26.11.2006
بياليس سنہرَي سال مبارڪ هون (تحرير ۽ ميزبان)
26.11.2006
اَي قائداعظم تيرا احسان هَي (Live) شو 25.12.2006
مائون ڪا عالمي دن (Live) 11.05.2008
پندروان پي ٽي وي ريجنل ايوارڊ 15.11.2008
(بھترين ڪمپيئر لاءِ محمود کي نامزدگي ملي)
پي ٽي وي ڪِي پينتاليسوين سالگرہ 26.11.2009
(پاڪستان ٽيليوزن پنھنجي چئِن ميزبانن کي اعليٰ اعزازن سان نوازيو، محترم عبيدﷲ بيگ، محترمہ خوشبخت شجاعت، محترم قريش پور ۽ محترم محمود مغل)
محنت ڪِي عظمت (Live) مزدورون ڪا عالمي دن 01.05.2010
شبِ نُور: شبِ معراج (Live) 09.07.2010
سھراب فقير ڪِي ياد ۾ 31.10.2010
پورٽريٽ: شيخ اياز نومبر 2010ع
مھران ميلا (تحرير ۽ ميزبان) 25.05.2013
پي ٽي وي ميراٿن ٽرانسميشن: امدادي پروگرام 04.08.2014
آج ڀي ڀٽو زندہ هَي
(برسي ڪَي موقعي په لائيو ٽرانسميشن، جنھن ۾ ’لطيف مغل‘، ’حبيب جنيدي‘، ’زاهدہ حنا‘، ’مھتاب اڪبر راشدي‘، ’مرزا اختيار بيگ‘، ’سينيٽر ڪمال اظفر‘، ’آغا مسعود حُسين‘، ’نجم الدين شيخ‘ ۽ ’فھميدہ رياض‘ مھمانن طور شرڪت ڪئي. سڄي ڏينھن جي ان ٽرانسميشن ۾ ’محمود مغل‘ چيف اينڪر رهيو، جڏهن تہ شام جو 7 کان 9 وڳي تائين ’شرميلا فاروقي‘ ۽ ’خالد انعم‘ ساڻس ساٿي ميزبان رهيا. پاڪستان ٽيليوزن لاءِ محمود مغل جي هيءَ آخري لائيوِ ٽرانسميشن هئي.) 04.04.2012
نشريات: ميزباني
]ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ۽ ڪراچي[:
1982ع کان ريڊيو پاڪستان جي نشريات سان تعلق هلندڙ آهي، جيڪو 42 سالن جو سفر طئہ ڪري چڪو آهي. سڀ کان پھرين ’ادبي سنگت‘ ۾ ڪھاڻي پڙهڻ سان شروعات ٿي، جنھن کان پوءِ، اڱارو 6 جنوري 1987ع کان لائيوِ ميزبانيءَ جو سلسلو لاڳيتو هلندو رهيو آهي. ميزباني، تحرير، پورهيي ۾ شامل آهن ۽ 1985ع کان پروگرام ’صبحِ مھراڻ‘ جي لاڳيتو ڪمپيئرنگ هلندي رهي ٿي. تقريبن چاليھن سالن جي هن ساٿَ ۾ ’صبحِ مھراڻ‘ جي ٻاويھہ سؤ کان مٿي پروگرامز جي محمود ميزباني ڪري چڪو آهي.
تنھن کان سواءِ ريڊيو پاڪستان تان ’سُڳنڌ‘، ’اوهان جو خط پھتو‘، ’سُرهي سانجهہ‘، ’ادبي سنگت‘، ’يونيورسٽي مئگزين‘، ’ڪتاب ڪھاڻي‘ (جنھن ۾ ڪُڻن ذريعي نڪتل ٻُڌندڙن کي 23 ڪتاب تحفتن موڪليا ويا) جا تقريبن ڇھہ سؤ کان مٿي پروگرامز ڪمپيئر ڪيا، جڏهن تہ لائيوِ ٽرانسميشن شوز ’ديا جلائَي رکنا هَي‘ ريڊيو پاڪستان ڪراچيءَ تان 13 آگسٽ 2002ع تي ڪئي، جنھن ۾ محمد نقي صاحب، ڊاڪٽر هُما مير، اسمي خان ۽ محمود مغل ميزباني ڪئي، جڏهن تہ ساڳيو شو ٻئي ڏينھن تي ريڊيو پاڪستان حيدرآباد تان 14 آگسٽ 2002ع تي سنئون سِڌو نشر ٿيو، جنھن جي ميزباني ’محمود مغل‘، ’طاهرہ حسن‘، ’نسرين آفتاب‘، ’سيما مرزا‘ ۽ ’عبدالستار خان‘ ڪئي، ’نيشنل ايوارڊ سيريمني‘، ’مھراڻ موج لائيوِ ٽرانسميشن‘ بہ محمود جي نصيب ۾ آيا.
نشريات: ميزباني
]پاڪستان ٽيليوزن ڪراچي اسٽوڊيوز[:
1993ع کان 2016ع تائين چوويھہ سال لاڳيتا پاڪستان ٽيليوزن ڪراچي مرڪز تان ميزباني ڪئي.
’سنڌ مئگ‘ (تحرير ۽ ميزبان)
37 پروگرام، 13 جنوري 1994ع کان 15 سيپٽمبر 1994ع
پيشڪش: هارون رند
’سنڌ سينگار‘ (تحرير ۽ ميزبان)
8 پروگرام، سيپٽمبر 1994ع کان آڪٽوبر 1994ع
پيشڪش: محمد بخش سميجو
’اڄ جو مھمان‘ (ميزبان)
52 پروگرامَ
پيشڪش: نواب مھدي لغاري
مھمان:
1. محترم انور رامل 19 آڪٽوبر 1994ع
2. آپا مريم نُوحاڻي 25 آڪٽوبر 1994ع
3. محترم الياس عشقي 25 آڪٽوبر 1994ع
4. آپا لِيلاوتي هرچنداڻي 1 نومبر 1994ع
5. محترم غلام حيدر صديقي 9 نومبر 1994ع
6. محترم رئيس علي نواز اُنڙ 16 نومبر 1994ع
7. محترم عبدالڪريم بلوچ 23 نومبر 1994ع
8. محترم مخدوم امين فھيم 30 نومبر 1994ع
9. محترم ڪشنچند پارواڻي 10 ڊسمبر 1994ع
10. محترم يوسف لغاري 14 ڊسمبر 1994ع
11. محترم مصطفيٰ قريشي 20 ڊسمبر 1994ع
12. محترمہ روبينہ قريشي 20 ڊسمبر 1994ع
13. آپا شمس عباسي 4 جنوري 1995ع
14. محترم حميد سنڌي 7 جنوري 1995ع
15. محترم فيروز خواجہ 12 جنوري 1995ع
16. محترم پروانو ڀٽي 18 جنوري 1995ع
17. محترم مراد علي مرزا 18 جنوري 1995ع
18. محترم سيد منظور نقوي 7 فيبروري 1995ع
19. محترم ايڇ. ايم خواجہ 7 فيبروري 1995ع
20. محترم عنايت بلوچ 22 فيبروري 1995ع
21. محترم گل محمد حاجاڻو 22 فيبروري 1995ع
22. آپا مھتاب اڪبر راشدي 28 فيبروري 1995ع
23. محترم مظفر حُسين جوش 28 فيبروري 1995ع
24. محترم شاهد ڪاظمي 20 اپريل 1995ع
25. سرجن عبدالغني صديقي 18 مئي 1995ع
26. محترم علي بابا 1 جُون 1995ع
27. محترم استاد وزير علي خان 1 جُون 1995ع
28. محترم شفيع پڃارو 15 جُون 1995ع
29. محترم نياز همايوني 15 جُون 1995ع
30. محترم شيخ اياز 16 جُون 1995ع
31. محترم غلام رباني آگرو 23 جُون 1995ع
32. محترم احمد محمد قاضي 3 جُولاءِ 1995ع
33. محترم يُوسف شاهين 3 جُولاءِ 1995ع
34. محترمہ عابدہ پروين 10 جُولاءِ 1995ع
35. محترم سيد احسن الھاشمي 20 جُولاءِ 1995ع
36. ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ 21 جُولاءِ 1995ع
37. علامہ غلام مصطفيٰ قاسمي 21 جُولاءِ 1995ع
38. ڊاڪٽر نجم عباسي 21 جُولاءِ 1995ع
39. محترم حُسين شاھہ (باڪسر) 28 آگسٽ 1995ع
40. محترم محمد عالم چنا 28 آگسٽ 1995ع
41. سيد صالح محمد شاھہ 16 سيپٽمبر 1995ع
42. محترم علڻ فقير 16 سيپٽمبر 1995ع
43. محترمہ روشن عطا 3 نومبر 1995ع
44. محترم قربان جيلاني 3 نومبر 1995ع
45. سيد مرتضيٰ ڏاڏاهي 10 نومبر 1995ع
46. محترم شمشيرالحيدري 21 نومبر 1995ع
47. حافظ ارشد انڍڙ 23 نومبر 1995ع
48. محترم مشتاق چنگيزي 23 نومبر 1995ع
49. محترم فيروز گل 27 نومبر 1995ع
50. محترم عبدالحق ابڙو 27 نومبر 1995ع
51. محترم علي احمد بروهي 3 ڊسمبر 1995ع
52. محترم نُور محمد لاشاري 3 ڊسمبر 1995ع
’مھراڻ مئگ‘ (ميزبان)
31 پروگرام، 21 آڪٽوبر 1996ع کان 29 اپريل 1997ع
پيشڪش: هارون رند
’ماڻڪ موتي‘ (تحرير ۽ ميزبان)
15 پروگرام، 20 اپريل 2002ع کان 28 سيپٽمبر 2002ع
پيشڪش: اقبال سعيد انصاري
’پرک‘ 782 پروگرام (تحرير ۽ ميزبان)
21 ڊسمبر 1997ع کان 22 مئي 2012ع
پيشڪش: عبدالحميد هاليپوٽو/قربان چنا/فيض ٻُگهيو/ سميع بلوچ/اقبال سعيد انصاري/اقبال احمد/مزمل شجراح/بادل جمالي
’سنڌي فلم سنسار‘، هڪ سؤ قسطون (تحرير ۽ ميزبان)
2015-2016ع پيشڪش: ڊاڪٽر غلام مصطفيٰ سولنگي
سنڌ ٽي وي
’جهڙا گل گلاب جا ود محمود مغل‘ (پروفائل انٽرويوز)
23 پروگرامَ
تحرير، ميزبان ۽ پيشڪار: محمود مغل
مھمانَ:
1. محترم ولي رام ولڀ
2. محترم فتاح هاليپوٽو
3. محترم نصير مرزا
4. محترم مشتاق چنگيزي
5. محترم پروانو ڀٽي
6. محترم شھباز دراني
7. ڊاڪٽر فھميدہ حُسين
8. محترم خواجہ امداد علي
9. استاد عبدﷲ خان (شرناءِ نواز)
10. محترمہ زينت صديقي
11. استاد بچل (ڍولڪ نواز)
12. سيد مرتضيٰ ڏاڏاهي
13. سيد نثار حُسين شاھہ لطيفي (سجادہ نشين: ڀٽ ڌڻي)
14. محترم ڪامران ڀٽي
15. محترم غفور گل
16. استاد نظير خان (طبلا نواز)
17. محترم مرتضيٰ سولنگي
18. ڊاڪٽر غلام قادر قاضي (وائيس چانسلر اسريٰ يونيورسٽي)
19. محترم سوز هالائي
20. ڊاڪٽر راس مسعود حُسين (سفارتڪار)
21. محترم دين محمد شيخ
22. سيد حيات علي شاھہ بخاري
23. استاد فتح علي خان
ڪي ٽي اين
موسيقيءَ جي پھرئين پروگرام ’محفل‘ جو پھريون ميزبان، جنھن ۾ ذوالفقار علي ۽ مظھر حسين شريڪ ٿيا هئا.
عنايتون
پاڪستان ٽيليوزن ڪراچي مرڪز، پنھنجي پاران مختلف پروگرامن ۾ مھمان طور شرڪت جي عزت بخشي.
1. سنڌي ناٽڪ بابت سنڌي اديبن جو مذاڪرو 27.04.1987
2. رحمتون ڪِي رات (ٻہ ڀيرا)
3. صبحِ پاڪستان (ٻہ ڀيرا)
4. يِو اين ڊي پي جي مدد سان ٽن ڏينھن جو ورڪشاپ 19.04.2001 - 21.04.2001
5. حي اللفلاح 06.10.2002
6. کٽڻھار شو 24.04.2007
7. رائيٽرس ڪانفرنس 2010 20.04.2010
8. سيليبريشن آف 2007ع ’وزٽ پاڪستان ييئر‘ 30.11.2006
9. مينا بازار (مارننگ شو: ميزبان عائشہ خان) 10.03.2010
10. سب رنگ 14.11.2016
11. پي ٽي وي هوم جي سالگرہ 2023ع
________________
پيءُ کي ڏسندي، ڪشف الدجيٰ محمود کي بہ سنڌي ٻارڙن جي پروگرام ’روشن تارا‘ ۾ اسسٽنٽ ڪمپيئر رکيو ويو. عمر ڏھہ سال هئس ۽ ان ئي عمر ۾ هُن 10 پروگرام ڪيا ۽ آخرڪار پنھنجي مرضيءَ سان اڳتي پروگرام ڪرڻ کان انڪاري ٿي، جيتوڻيڪ پروڊيوسر محمد امين ميمڻ سندس ٽئلينٽ کي ڏسندي بيحد اصرار ڪيو پر ڪشف جو انڪار، انڪار ئي رهيو.
1. 28.12.2003 02. 28.12.2003 03. 28.12.2003 04. 04.01.2004 05. 11.01.2004 06. 11.01.2004 07. 25.01.2004 08. 15.02.2004 (محرم الحرام اسپيشل) 09. 15.02.2004 10. 07.03.2004
________________
نشريات: تحرير
]ريڊيو پاڪستان حيدرآباد[:
ريڊيو ناٽڪ:
ناٽڪ جو نالو: پيشڪار:
پڇتاءُ نصير مرزا
اُڏام محمد انور هڪڙو
تفاسير فرخ بلوچ
زندگي فرخ بلوچ
ذمہ علي اڪبر هنڱورجو
چُوڙيان الياس رضا
رپورٽ عرفان علي انصاري
ٽارگيٽ عرفان علي انصاري
نشريات: تحرير
]پاڪستان ٽيليوزن ڪراچي مرڪز[:
سنڌي ڊراما: (سَولَو پليز)
1. آئيڊيل 16.09.1982 هارون رند
2. زندگيءَ جو زهر 1983 هارون رند
3. خالي گهر 1983 هارون رند
4. خوشبو 10.01.1983 منظور قريشي
5. واپسي 25.05.1986 اقبال سعيد انصاري
6. بخشش 24.05.1987 محمد بخش سميجو
7. آس نراس جي وچ ۾ 02.10.1990 محمد بخش سميجو
8. جذبا سچن موتين جھڙا 09.06.1993 محمد بخش سميجو
9. وڃايل منزلون 27.06.1993 محمد اقبال لطيف
10. موٽي آءُ 25.07.1993 محمد اقبال لطيف
11. رشتو 06.06.1993 محمد اقبال لطيف
12. خواب اڌورو 15.08.1994 منظور مگسي
13. هڪ خوشيءَ جو سوال 06.12.1994 محمد بخش سميجو
14. هڪڙي ملندي آهي زندگي03.11.1996 نواب مھدي
15. ڄاتل اڻڄاتل 26.07.1998 محمد بخش سميجو
16. لھندڙ سج، وڌندڙ پاڇا محمد بخش سميجو
17. شناس 06.06.1998 اقبال سعيد انصاري
18. اڻ ڏٺل موسم منظور مگسي
19. تنھنجا منھنجا خواب 12.12.1999 عبدالحميد هاليپوٽو
20. ٽُٽل وجود جو ميلاپ سميع بلوچ
21. روبرو 12.10.2005 منظور مگسي
22. تون منھنجي حياتيءَ جو مقصد 2006 مزمل شجراع
23. آيا آس ٿيام 2010 مقبول شجراع
24. مايا 05.01.2011 انور سادات
سنڌي سيريلس
1. خالي هَٿَ 28.12.1985 12.01.1986
محمد اقبال لطيف
2. ڪنھن ڪنھن ماڻھو منجهہ 04.05.2010 26.10.2010
محمد بخش سميجو
3. عشق هاڻي ڪجي ڪنھن سان 16.08.2012 22.11.2012
منظور مگسي
سنڌ ٽي وي
1. ’جِيوَن درد ڪھاڻي‘ سوپ سيريل: هڪ سئو قسطون
اپريل 2018 - جولاءِ 2018ع
حُسين شيخ
اردو سيريز
1. چارسُو:
انگارَي 06.06.1989 هارون رند
خالي گهر 07.10.1989 هارون رند
2. ايڪ رات ايڪ ڪھاني:
گُرگ آشتي 10.12.1994 هارون رند
بھت دير ڪِي 14.01.1995 محمد اقبال لطيف
3. خواهش: (ڊرامن جو نالو نہ هو)
قسط هڪ: 27.02.2002 رانا تعريف
قسط ٻہ: 03.03.2002 منظور مگسي
قسط ٽي: 03.04.2002 رانا تعريف
قسط چار: 08.05.2002 ڪاظم پاشا
4. مشعل (مختلف ڊراما)
قسط هڪ: 13.01.2005
قسط ٻہ: 04.09.2006
قسط ٽي: 05.09.2006
قسط چار: 07.09.2006
5. رول ماڊل (رمضان المبارڪ لاءِ خاص ڊراما)
گمان 07.09.2007 رانا تعريف
بوجهہ 08.09.2007 رانا تعريف
مطالبہ 19.09.2007 رانا تعريف
روشن ڪمري 20.09.2007 رانا تعريف
پرانا شيلف 21.09.2007 رانا تعريف
سبق 22.09.2007 رانا تعريف
پھچان 25.09.2007 رانا تعريف
ڊيئر ڊائري 26.09.2007 رانا تعريف
منہ بولي 07.10.2007 رانا تعريف
لمبَي هاٿ 07.10.2007 رانا تعريف
اردو سيريلس
1. رَوِش 11.11.1993-20.07.1994 محمد بخش سميجو
2. نُوري ڄام تماچي21.03.1996-15.08.1996 محمد بخش سميجو
3. سمجهوتا 11.11.2000-02.03.2001 محمد بخش سميجو
]نوٽ: ’سمجهوتہ‘، پاڪستان ٽيليوزن جي تاريخ ۾ اها واحد سيريل آهي، جيڪا هڪ ئي وقت سنڌي ۽ اردوءَ ۾ رڪارڊ ڪئي وئي ۽ ٽيليڪاسٽ ڪئي وئي. سنڌي سيريل جو نالو ’ڪنھن ڪنھن ماڻھوءَ منجهہ‘ هيو، جيڪا 04.05.2000 کان 26.10.2000 تائين ٽيليڪاسٽ ڪئي وئي. هن سيريل کي پي ٽي وي ايوارڊس ۾ 8 ڪيٽيگريز ۾ نامزد ڪيو ويو، جنھن مان بھترين پروڊيوسر: محمد بخش سميجو، بھترين ليکڪ: محمود مغل، بھترين اداڪارہ: فرح نديم، بھترين ميڪ اپ: ثمينہ قيصر ۽ بھترين سيٽ ڊزائينر: تنوير عالم صديقي ايوارڊ ماڻيا هئا. [
4. ماهپارہ 22.03.2004 23.06.2004 شاهد اقبال پاشا
5. مُشڪبار 15.12.2008 04.06.2009 منظور قريشي
اردو منفرد ڊراما، لانگ پليز، اسپيشل پليز
]پاڪستان ٽيلويزن ڪراچي مرڪز[
1. ايڪ بدلہ هُوا پل (ٽيلي ٿيٽر) 01.11.1194 محمد بخش سميجو
2. بھت دير ڪِي (ٽيلي ٿيٽر) 1994ع علي رضوي
3. تيرَي آجاني سَي (اسپيشل پلي) 19.11.2001 محمد بخش سميجو
4. سليوٽ (لانگ پلي) 12.08.2006 تسنيم اسلم/ڪاظم پاشا
5. خدوخال (لانگ پلي) 11.03.2007 منظور قريشي
(هن ناٽڪ کي پاڪستان ٽيليوزن لائيو ٽرانسميشن ۾ رکيو هو. شديد ترين هلندڙ بارش ۾ اسلام آباد اسٽوڊيوز ۾ پروڊيوسر ’منظور قريشي‘ ۽ ڄامشوري ۾ پنھنجي گهر ’محمود مغل‘ هئا، جن سان مشھور ميزبان ’عمار مسعود‘ گفتگو ڪئي ۽ پي ٽي ويءَ پنھنجن پنجن ڪلاڪن جي ٽرانسميشن هن ڊرامي جي نالي ڪئي.)
6. محبت، عورت اور مامتا 27.04.2009 قربان چنا
7. ابا نَي هماري ساٿ ڪيا ڪِيا
(ٽيلي ٿيٽر) 05.01.2011 سيد محسن علي
8. مَنانا نھين آتا (سيريز تمثيل) جنوري 2024 رانا تعريف
9. اَڌُورا پَن محمد بخش سميجو
10. بِکر نہ جانا منظور مگسي
11. مايا تسنيم اسلم
12. درد آشنا ڪاظم پاشا
13. روبرو آفاق احمد
14. رشتَي ناتَي منظور مگسي
15. پانچوان موسم منظور مگسي
اردو منفرد ڊراما، لانگ پليز، اسپيشل پليز ۽ سيريلس:
]مختلف ٽيليوزن چينلس[
1. ’آج‘ ٽيليوزن:
قدآور (لانگ پلي) پريو فاروق
يادين (سيريل) محمد احمد علي
دل گرفتہ (سيريل) محمد احمد علي
2. ’جيو‘ ٽيليوزن:
ميرا دل ايڪ مسافر (لانگ پلي) سيد محسن علي
سرگوشيان (سيريل) رابعہ نورين
اُس نَي ڪھا ٿا (سيريل) خالد بن شاهين
عشق آتش (سيريل) سڪينہ سمون
3. ’اي آر وائي ڊجيٽل‘ ٽيليوزن:
مقروض (لانگ پلي) پريو فاروق
مجهي ڪُڇ ڪھنا هَي (لانگ پلي) محمد احمد علي
ڪٿا (سيريل) محمد احمد علي
سب ٽائيٽلنگ/ٽرانسڪرپشن/ٽِڪرنگ (Sub-Titling):
1. ڪنھن ڪنھن ماڻھو منجهہ 04.08.2003
2. بوند بوند زهر 10.08.2003
3. ڪشمڪش 21.08.2003
4. واھہ پنھل واھہ 31.10.2003
5. اُجالَي جي آمد 09.12.2003
6. زندگيءَ جو امر گيت 21.12.2003
7. زندگي هڪ ڄار 01.10.2004
اسٽيج:
1981ع کان وٺي هيل تائين محمود مغل، هزارن جي تعداد ۾ اسٽيج پروگرامس ڪري چڪو آهي. انعامي حوالن کان، سڄي سنڌ ۾ مشھور ’پرل جو خزانو‘ هُن لاءِ شھرتن جو هڪ نئون دروازو کولي ويو. لاڳيتا ٽي سال 2001، 2002 ۽ 2003ع سنڌ جي مختلف شھرن ۾ ’ليور برادرز پاڪستان‘ پاران چيف اينڪر جي حيثيت سان کيس قرعه اندازي ڪرڻ لاءِ مڪمل اجازت هوندي هئي. هُن خيرپور ميرس، ٽنڊوالھيار، نئون ڪوٽ، شھدادپور، نوابشاھہ، قاضي احمد، جيڪب آباد، دادو، سانگهڙ، هالا، ٺٽي ۽ ٻين شھرن ۾ ’پرل جو خزانو‘ جا گرانڊ شوز ڪيا، جن ۾ وڏي ۾ وڏو انعام ’لگزري ڪار‘ ۽ ننڍي ۾ ننڍو انعام ’وي سي آر‘ هوندا هئا.
صحافتي خدمتون:
سب ايڊيٽر ’روزاني مھراڻ حيدرآباد‘ 1988ع
سب ايڊيٽر ’روزاني ڪاوش حيدرآباد‘ 1992ع
ايڊيٽر ’هالار ڊائجسٽ حيدرآباد‘ 1992ع
ايڊيٽر ’سنڌ رنگ ڊائجسٽ حيدرآباد‘ 1995ع
ايڊيٽر ’نازڪ: ڪاوش سٿ حيدرآباد‘ 2012ع
ايڊيٽر ’ڪاوش گئلري: ڪاوش سٿ حيدرآباد‘ 2015ع - 2017ع
ايوارڊس:
1. ڪوهيڙي ۾ ويڙهيل يادون سنڌي ادبي سنگت بيسٽ رائيٽر
(ايوارڊ 1985 (اڱارو 1 جنوري 1987ع تي ’امر لال هنڱوراڻي‘ جي نانءَ تي ’شيخ اياز‘ جي هٿان ڏياريو ويو)
2. 1996ع جو بھترين ليکڪ پي بي سي ريجنل ايوارڊ 1996ع
3. بيسٽ ڪامپيئر پي ٽي وي 1998ع
4. بيسٽ ڪامپيئر ايڪسيلينسي ايوارڊ 1998ع
5. بيسٽ ڪامپيئر پي ٽي وي 2000ع
6. ريڊيو پاڪستان PBC ايڪسيلينسي ايوارڊ 2000ع
7. بيسٽ اسڪرپٽ رائيٽر پي ٽي وي 2001ع
8. ريڊيو پاڪستان ريجنل ايڪسيلينسي ايوارڊ 2001ع
9. بيسٽ ڪامپيئر پي ٽي وي 2002ع
10. سچل ايوارڊ (گِيبو شِيبو ملٽي ميڊيا) 2003ع
11. پي ٽي وي نيشنل ايوارڊ 2009ع
12. بيسٽ رائيٽر ايوارڊ 2010ع
13. ڪتاب: سنڌ ٽاڪيز سنڌي لئنگئيج اٿارٽي ايوارڊ 2016ع
14. ڪتاب: زيب النساءِ انجمن ترقي پسند مصنفين ايوارڊ
2018ع
15. لائيف ٽائيم اچيومينٽ ايوارڊ (چوٿون عالمي فلم فيسٽيول 2018ع)
انسٽيٽيوٽ آف آرٽ ائنڊ ڊزائين،
سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو
16. لائيف ٽائيم اچيومينٽ ايوارڊ (فلم فيسٽيول 2018ع)
انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي ڄامشورو
17. لائيف ٽائيم اچيومينٽ ايوارڊ ڏاڏاهي ادبي تنظيم (ڏات) ٽنڊوالھيار
2019ع
18. ڪتاب: خواب نگر: سائين انجمن ترقي پسند مصنفين ايوارڊ
2022ع
محمود مغل ٻہ ڀيرا، صدارتي ايوارڊ براءِ حُسنِ ڪارڪردگي لاءِ نامزدگي ماڻي چڪو آهي.
]پھرين نومبر 2024ع[