1
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
........................................................
پيارا...
ايترو نہ سوچ زندگي جو ڳچ حصو سوچن جو سبيل آھي. پندرنھن سال سوچڻ کانپوءِ اھا سوچ تو کي ڪٿي ڊپريشن ۾ نہ وجهي...
ڊپريشن، ھڪ گهري ننڊ جو پيار منجهان نالو آھي. دماغي ننڊ... تون يتيم ٻارن جي ننڊ مان واقف ناھين ھو ڊپريشن جي ننڊ کي مات ڏ ئي سمھندا آھن.
پر يتيمن کي اڳتي اچڻ لاءِ اسان جو نصاب سندن مدد نٿو ڪري، ويتر ان کي معاشري ۾ ھڪ سرڪاري نوڪر ٿيڻ لاءِ پريشان ڪري ٿو.
ڏس پنھنجي چوڌاري دماغي جيوت زندہ رھڻ لاءِ حسدي لباس اوڙھي شڪايتن جو انبار کڻي گهمن ٿا...
محبوب فضا جو گذر سندن حياتي جو وظيفو آھي گم گشت اکين جي کيپ مان نعمتن جي نغمگي عالمي انس آھي انس ئي حيات کي جوت بخشي ٿي، پئسو... پئسو... پئسو... تون اھو ئي سوچين ٿو تہ حيات جي جوت تہ پئسو آھن... پئسو کاڌ خوراڪ وٺي ڏئي ٿو. پئسو جوش ۽ ولولو پيدا ڪري ٿو، پئسو اڳتي وڌڻ لاءِ گس ڏسي ٿو، پئسو روح ۾ رحم پيدا ڪري ٿو... ڏس پئسو ڪمال آھي... پئسو ھڪ تمام سٺو ذريعو آھي... ان کي ذھني طور سمجهڻو پوندو... پئسي کي بہ روح ھوندو آھي... پئسا ٻڌندا بہ آھن، انساني ڳالھيون... تو کي خوف ۾ اچڻ جي ضرورت آھي... تون پئسن اڳيان شڪايت نہ ڪر... فطرت اندر سڀ شيون فطرت جيان چر پر ڪن ٿيون... ھوٽل تي ويھندڙ انسان مغز جي اندروني ڪلچر ۽ ڪم کان واقف ناھن.... ھو ٻاھرين زندگي کي پنھنجو متن سمجهي اڳتي وڌن ٿا.
ڏس...!!
ھي نصابي ڪتاب... انگلش فزڪس ميٿ انساني اڳواڻي جا اوزار ناھـن ان کي صرف پڙھي درجا حاصل ڪري سگهجن ٿا... پيسا نہ کٽڻا آهن... ان سان وقتي لطافت ملندي. پروٽوڪول ملندو. ذاتي تسڪين ملندي.... ٻڌ انھن يتيمن جو ڇا ٿيندو جيڪي ڊپريشن جي ننڊ سمھندا آھن... تون... پنھنجو سوچي فطرت جي محبت کي ضايع ڪرين ٿو...
بس جو ڪلينر جڏھن ٽائر ڌوئي ٿو تہ ان جي نياڻي خوابن جي دنيا ۾ خوش ھوندي آھي تہ بابا اڄ اميرن جھڙا ڪپڙا آڻيندو... ڏس ھي جوش اجايو آھي پيارا... سڀ انسان ھڪ انسان ئي آھن... ھر ھنڌ وڏي فلاسافي آھي سڀ رنگ آھن... دنيا اندر ناشڪري جو تناسب غربت کان وڌيڪ آھي... غربت انساني لاشعوري جي زوال جو نالو آھي. شعوري رڳ اميري خيال جي اونھائي ترجيح آھي. ترجيح تبديل ڪر پيارا... عام انسان جڏھن ڪنھن بہ انسان جي سوچن سان گڏ سفر ڪري ٿو ھو پنھنجي دماغي ڪمپيوٽر جي ھارڊ ڊسڪ زھريلي مادي سان ڀري ٿو... ان کي وائرس جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو... ھي سڀ وائرس وجهن ٿا... سالن جي پيل وائرس کي معاشرتي بيھڪ ڪلچر، دوست... ساٿي... محبوبا تو کي چريو ئي چوندا. چريو امير ٿي مرندين تہ امير جنازي نماز تي ايندا غريب ڏاھو ٿي مرندين تہ غريب اچي تنھنجي جنازي تي ويلو ٽاريندا... تون غريبن جو ويلو آھين... تنھنجو جسم جيترو ويلو آھي وقت ويلو آھي اوترو تون پاڻ ويلو آھين... ڪھڙي فلم ٿي ھلي... پيارا ڪچي ڌاڳي.... روح بہ ڪچا ٿيندا اٿي پيارا... ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
...................................
ڏس عورت کي پڙھائڻ گهرجي... عورت عام انسان جيان ھڪ وزني خيال ۽ حڪمت سان ڀريل ذھن رکي ٿي... جسم صرف ھنر جي مدد ۽ ڪاميابيءَ جي خوشي جو نالو آھي... عورت وٽ فطري ھنر آھي. ان جو ٻيو نالو ڪرڻ جي سگهہ آھي... گهر جڏھن عورتن سان ڀريل ۽ پڙھيل آھي تہ ان فضا ۾ ذھني ڇڪتاڻ گهٽ ھوندي آهي... عورت جي نصيب کي معاشري ۾ نروار ڪرڻ لاءِ اڳتي اچڻ گهرجي... جنھن معاشري ۾ عورت کي صرف شادي ڪرڻ لاءِ چاليھہ سال انتظار ڪرڻو پوي، اتي ستر سال ڪرب جو ڪچرو نسلن سان ملي جھنم جي اس دامن جو حصو بڻجندي. ڏس عورت ۾ انيڪ موتي آھن ھو طاقت ور ذھن آھي. ان کي پو ئتي ڌڪڻ... مطلب ان پئسن کان انڪار ڪرڻ آھي، جنھن سان گهر اندر روشني اچي سگهي ٿي... جتي ھڪ بلب لڳل ھوندو اتي چار ٿي ويندا... ’حياتي سادگي‘ واري گذارڻ جي ڌوڪي کان ڀلو آھي... ماڻھو... جنم جي سچ کان آجو ٿي وڃي... ممڪن آھي... ھاري خدا جي اصل راز کان اڻ واقف ھجي... ان ڳوٺ جي مالڪ سان محبت جي مجبوري ۾ ديوتا ٿي نوڙت ڪندو ھجي، پر... تون. ھن ذھني ٽريپ کي ڪتاب ڀيڙو ڪر... ڏھه سال ھڪ دماغ تي ڪم ڪر... شين جي ذھني اوسر کي پڙھه... تون انسان بي خطا ٿي ويندين... تو سان تنھنجو روح رابطي ۾ ھوندو... ھو... ويگن جي فرنٽ سيٽ تي ويھاريندو جتان تون... ڪار جي فرنٽ سيٽ جو مزو ماڻڻ لاءِ ڪوشان ھوندين... ڏس فطرت... ٻاھر صرف دونھين جيان رقص ڪري ٿي... تنھنجي اندر ۾ ھڪ معاشرو پيدا ٿيڻ جو اوزار فٽ ٿيل آھي... ان اوزار جو نالو خيال آھي.... پئسو انسان کي فروٽ چاٽ کان وٺي انگريزن جي اڌ اگهاڙي بيچ تي گهمائڻ جي طاقت رکي ٿو.... روڊن جا ٽينڊر... انسان جي ننڍڙي پيٽ ۾ ھليا وڃن ٿا. ان روح يا انسان جي دماغ لاءِ شڪايت ڪرڻ اجايو آھي... بجلي جي وڌيل بلن تي بحث ڪرڻ اجايو آھي... تون مڪمل ڪثرت آھين... تو وٽ خيالن جي آڌار تي شين جي نبض کي سمجهڻ لاءِ ھر ڏينھن ڪم ڪرڻ جي طاقت آھي... سڀ تنھنجي حڪم جي طابع آھن. سڏ ڪر ان فضا جي فنڪشن کي جتان ھوا آڪسيجن بڻجي تنھنجي خون ۾ حرڪت آڻي ٿي. باھه تي پڪل ماني جسم اندر خون پيدا ڪري ٿي. انسان جي اندر خيالن جي پياس، جسم ذريعي نعمتن جي دنيا ۾ آزادي ماڻي ٿي. فلم ختم ٿي وئي. ڪچي ڌاڳي، روح مضبوط ٿيڻ سان ڇا ٿيندو پيارا... !!
..........................
ريڙھي وارو... خوشفھمي ۾ فروٽ وڪڻي ٿو. زندگي جي راز کي راز سمجهي گذارڻ وارن اڳيان راز ئي آھي. دراصل راز... راز ناھي... راز... ھڪ گل آھي. جنھن جي خوشبو پئسو آھي. پئسو... محبوب جي محبت آھي. غريب عاشق صرف ايزي پئسا ڪندو آھي. امير عاشق، عيش ۽ ڪيش جي جوڀن جي جوالا ٻاري من کي تيش ڪندو آھي. شڪايت نہ ڪر... مايوس نہ ٿي... تون سوچ، جيڪو چاھين ٿو ٿيڻ گهرجي. ان جي ننڍڙي فلم نما دماغ ۾ ھدايتڪار بڻجي ان کي پنھنجي ھٿن سان ٺاھہ ... اھا فلم تنھنجي زندگي آھي... ريڙھي وارو سڄي ڄمار... ’بس زندگي گذري ٿي‘، ’خدا ڏ ئي ٿو‘، ’ھلون ٿا‘، ’اڳتي بہ ھلون ٿا‘ ۽ ’ھلنداسين‘.
ڪٿان اچن ٿا اھڙا خيال جيڪي ھن جي عمر سان ملن ٿا. جواني ۾ ڪھڙا خيال ھيا ان جي ذھن ۾... ڪنھن وڌا... پاڙي وارن... گهر وارن... يا ھر انسان جي پيدا ڪيل وک وک تي ٻڌندڙ پڙھندڙ ڳالھيون، معاشري جي تبديلي، ذھني تبديلي جو نالو آھن. انسان سڀ انسان ئي آھن. رات جا ٻارنھن ٿين ٿا. ھوٽل بند ٿيڻ وارو آھي پيارا... عام ڳالھيون.. نہ ڪر... سڀاڻي ڪجهہ خاص ڳالھيون ڪنداسين... رڳو ڳالھيون... ڇو تہ:
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
.............................
ڳالھيون... اصل ۾ ڳالھيون ناھن... پئسو آھي. زماني جو ڳالھيون. زماني کي ڪنھن جادو ئي طريقي سان ٻڌائڻ ئي پئسو آڻي ٿو، پر اھو فن ڪنھن ڪنھن ۾ آھي. تون زماني لاءِ ڪم ڪرڻ چاھين ٿو تہ پنھنجي نعمتن ۾ زماني کي شامل ڪر... پئسو تنھنجي سر جو تاج بڻجي معاشري لاءِ فائدو بڻجي ويندو.
ھوا آڪسيجن ڏيندي آھي... ھڪ آڪسيجن مفت ۾ ملندي آھي تہ ھڪ مريضن کي پئسن تي...
مفت واري آڪسيجن جو ھر روز شڪر ڪندو ڪر پيارا... پئسن واري آڪسيجن نہ ملندي تو کي... شڪر گذاري واحد ميجڪ آھي، جيڪو ھر صورت ۾ وڌي ٿو. بس ان کي ڪرڻ جو بہ طريقو آھي. جيڪا شيءِ پسند اچي ٿي... وڻي ٿي... اھا ٿوري مقدار ۾ موجود آھي تہ ان شيءِ جو نالو وٺي شڪر ڪرڻ سان اھا وڌي وڃي ٿي. جهڙي ريت ھي ڳالھہ...! تون يقين نٿو ڪري سگهين تھڙي ريت بي يقيني کي يقين جي عادت ۾ بدلاءِ... پئسو اچڻ شروع ٿي ويندو... مون کي خبر آھي جيڪڏھن مان پئسو ڪمائڻ شروع ڪندس تہ تون حسد ڪندين...
ھاھاھا....
پيارا... پئسن جو مالڪ ٿيڻ جو مزو ئي پنھنجو آھي، ھتي جنھن وٽ جيترا پئسا ھوندا اوترو مالڪ ھوندو... ”محنت ڪر تون محنت ٻار... محنت سان ئي ٿيندين ھوشيار...“
پيارا محنت ڪرڻ سان پئسو ايندو آھي ۽ محنت ڪرائڻ سان پئسو ويندو آھي... پي پٽ کي سي- ايس- ايس ڪرائڻ لاءِ پئسا خرچ ڪندو آھي. پٽ پاس ٿي ويو تہ پئسا ايندا. جيڪڏھن ناڪام ٿي ويو تہ وقت سان عھد ۽ يقيني سان وري ٻيو ڪو رستو وٺبو. زندگيءَ کي ڀرپور گذارڻ لاءِ شڪايت ڪرڻ وساري ڇڏ. جهڙي ريت اسان جي معاشري ۾ سفر ڪرڻ لاءِ رستا آھن تھڙي ريت ھن دماغ ۾ بہ خيالن جي گذر جو رستو ٺھيل آھي.
ننڍي ھوندي اھي رستا معاشري کان ماڻھن کان ۽ گهران ٺھيل ملن ٿا. ڇو تہ اھي رستا انھن جي ماضي جو پراڻو رستو آھن، جيئن نئين ڄاول ٻار کي ساڳي طرز ۽ رھڻي ڪھڻي سان ان جي اندر رنگين رستا ڊاھي پنھنجا پيچرا وڌا وڃن ٿا. جسم تہ روح جو لباس ۽ زندگي جو گاڏو آھي. جسم محبوب آھي. سندر ۽ سھڻو آھي پر بي جان آھي. روح حرڪت ڪري ٿو. روح اڇو ۽ رتُ ڳاڙھو ٿئي ٿو. رت جا جزا جسم کي ڪمزور يا طاقتور ٺاھين ٿا. ڏس... فطرت کي سمجهڻ سان شيون اچڻ شروع ٿينديون.
ڏس اسان جي معاشري ۾ پئسن ڪمائڻ لاءِ پي اولاد کي ولايت موڪلين ٿا. دبئي يا سعودي... اتي پئسا جام آھن. سڪو وڌيل آھي، بنسبت اسان جي ملڪ جي، جتان ساڳي وقت ۾ ساڳي محنت سان ڏھه درجا مٿي پئسا آڻي سگهجن ٿا. ھتي مزدوري ھزار روپيا آھي تہ اتي مختلف پر پنجاھه ھزار کان مٿي آھي. سڄي انسانيت سونھن آھي. سونھن کي بگاڙڻ وارا بہ سونھن مان واقف آھن پر اھي خوف ۾ آھن، جيڪي ذھني آبياري اچڻ کان ڊڄن ٿا. تون ڊڄجانءِ نہ... پئسو پاور پيدا ڪندو آھي... ڏس...
امير ٿيڻ چاھين ٿو تہ اميرن جي عزت ڪر دل سان ۽ انھن کي ذھن ۾ خراب يا ظالم چوڻ بند ڪر پيارا...
معاشري ۾ جيڪو اکين سان ڏسين ٿو اھو دماغ مان ٻاھر نڪري عمل ۾ اچي ٿو... رڪاوٽ بہ دماغ ۾ محسوس ٿي ماحول ۾ گردش ڪري ٿي... تنھنجون رڪاوٽون... جيڪڏھن ذاتي آھن تہ ماڻھن لاءِ سٺو سوچڻ شروع ڪر.... زندگي کي زندہ دلي سان گذارڻ لاءِ پاڻ تي ڪم ڪر... ڏھه سال ڪتاب پڙھه پيارا... سنڌي ادب ٽيھه سالن تائين نہ پڙھجانءِ. اڳتي وڌڻ لاءِ انگريزي ادب پڙھندو ڪر...
سنڌي اديبن جي خيالن ۾ ڪمال ذاتي تسڪين لاءِ اوتيل آھي. ان مان ذھني ۽ معاشرتي تبديلي رڪجي ويندي... ننڍڙو ذھن مايوسي ۾ مبتلا ٿي وڃي ٿو ۽ عشق ۾ چلولو ٿي سوچي ٿو.
سنڌي ادب ۾ شڪايتون... ڏک... پيڙاءَ جام ملندئي... ڏس ان کي تون مرڻ وقت پڙھجان... تنھنجو ساھه آرام سان نڪري ويندو. جواني ۾ پڙھي پنھنجو پئسو ضايع نہ ڪجانءِ.
خالي تسڪين جيڪا ٻين جي خيالن جي عڪاسي تنھنجو دماغي ھيجان بڻجندو... ھر ذھن لکي ٿو... پڙھي ٿو... عمل ڪري ٿو... ضروري ناھي تہ ان تي عمل ڪجي... تو وٽ ڪھڙي شيءِ ۽ ڳجهارت آھي، اھا پڙھڻ شروع ڪر. تو وٽ پئسو اچڻ شروع ٿيندو. ڏس اميرن کي گهٽ وڌ نہ ڳالھائيندو ڪر... فطرت صرف خاص توجھہ مان واقف آھي. جيڪو ذھن يا زبان ذريعي سوچيندو ۽ چوندو اھو ٿيڻ جي طاقت رکي ٿو... فطرت کي سڀ شيون ٻڌائڻ وارو اسان جو دماغ آھي... تون گٽر مٿان ويھي آمريڪا گهمڻ جا خواب ڏسندو ڪر... ڏينھن ڏٺي جو خواب ڏس...
ڪجهہ ماڻھو مجموعي طور تي ڪامياب ٿي وڃن ٿا پر غربت جي شرح وڌي رھي آھي، ۽ ان کي سادگي ۽ ڀلو چئي رڪاوٽ وڌي وڃي ٿي. ڪير ڪنھن کي دماغي رستو نٿو ٻڌائي ڇو تہ ٻڌائڻ وارو... پاڻ پئسن جي چڪر ۾ آھي. ان کي خوف آھي، هو چاهي ٿو اھو پئسو مون وٽ اچي، ٻيو ڪنھن ڏي نہ وڃي. ڏس پئسو ڪائنات ۾ جام آھي.
جنھن وٽ آھي ان کي وڌڻ جي دعا ڏيندو ڪر... تنھنجو پئسو بہ وڌي ويندو. ڇو تہ...
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
...............................
ناظرين سنڌ اندر طوفاني بارش ٿيڻ جا امڪان وڌي ويا آھن. جيڪڏھن برساتي ٻوڏ اچي تہ لڏ پلاڻ توھان تي فرض آھي.
خاص خاص خبرون ٻڌاندا... تفصيل هڪ بريڪ کان پوءِ...
پيارا ڏينھن ۽ رات... اکين جو اولڙو اٿي... باقي جسم کي اوندھه ۾ ڪجهہ وقت لاءِ ننڊ جي ضرورت ھوندي آھي. امير تہ منجهند جو ڏينھن ۾ بہ رات سمجهي ستا پيا ھوندا... ڏس ان زندگيءَ لاءِ دعا ڪندو ڪر. ڪھڙي طاقت ۽ پاور آھي، جيڪو انھن جي زندگيءَ ۾ گردش ڪري ٿو ۽ غريبن جي زندگي ۾ گُم سُم آھي. فطرت ناراض يا راضي ناھي ٿيندي، اھا صرف سوچ ۽ عمل جي اعتماد سان انسان کي ان جي بدولت لاڀ ڏيندي آھي...
زمين کي خبر ناھي تہ ھر ڪاھي سندس اندر ڪھڙي شئي جو ٻج وڌو وڃي ٿو. ھو صرف ھڪ لاگرٿم تي صدين تائين ساڳي طرز سان ڪم ڪري ٿي. اَن پيدا ڪري ڏيڻ ٻج مان نج خوراڪ... جيڪا انسان کائي ٿو. دماغ جي اندر ھڪ وڏو ھوٽل آھي. جيڪو حڪم ڪندي ملندو پر ڪنھن طريقي سان صبر سان... تون سوچ جي اڏار... خوابن جي زندگيءَ طرف ڪر، جيڪا زندگي چاھين ٿو ان کي بار بار محسوس ڪر ۽ انجواءِ ڪر. توکي اصل ۾ اھو معاشرو ٺاھڻ ۾ فطرت مدد ڪندي. خيال اسان جا ٻج آھن. جهڙي ريت ھر ڪاھيندين تھڙي ريت فصل لڙندين. دماغ کي خبر ناھي تہ پير انسان جو پير آھي. پير صرف اسان کي خبر آھي. زندگي تمام سولي آھي.
دليل ۽ لکت، ڪاغذي طور طريقا بب ھڪ ڊيگهہ آھي، جتان اڳين گروھن کي نفعو ملندو آھي. مخالفت ڪرڻ وارن جي بہ ھڪ نگري آھي. مشينري آھي جتي فيصلن عيوض معاشري کان مختلف طريقن سان پئسو اڳاڙڻ آھي.
ڏس... پئسو ڪمال جي شيءِ آھي. پئسو ڪرنسي ناھي. پئسو فڪر آھي... بھبود آبادي آھي... صلاح ۽ مشورو آھي... مرڪز آھي... منظوم ڀيٽا آھي... جيڪڏھن پئسو ناھي تہ شامون نٿيون ملھائي سگهجن. چندو ڪري وري بہ انسان جي ضرورت يا معاشري جون ضرورتون پوريون ڪبيون آھن.
بھتر آھي ان شيءِ کي سمجهجي جيڪا پاڻ مرادو اصل صورت ۾ مرڪز بڻجي زندگي جو حصو بڻجي وڃي... ڇو تہ...
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
..............................