3
عڪس صرف عڪاسي ڪرڻ عيوض ڪوانٽم موومينٽ پيدا ڪندو آھي. ڪنھن انسان جي رتبي ملڻ تي ان جي ان خوشي کي ڏسي پنھنجي خوشي شامل ڪرڻ سان خيالي اسپارڪ ساڳي خوشي مايوس ڪندڙ جي زندگي ۾ اچي طوفان مچائي سگهي ٿي. انسان ۽ دماغ مذاق ناھي پيارا. ڊپٽي جون ڳالھيون ٻڌي، ڪٿي بور تہ نٿو ٿئي، جيڪڏھن بور ٿئي ٿو تہ تو ۾ يقين جي ڪمي آھي. تون ماڻھن جي ڳالھين تي يقين ڪرين ٿو پر اندر جي آواز تي يقين نٿو ڪرين. يقين احساس جو نالو آھي. ان کي دماغ ۾ آڻي وقت جي تقاضا ۾ سوچن ۽ محسوسات جو پاڻي ڏيندو ڪر. اھو خواب جسم بڻجي ويندو، تون ان ۾ انجواءِ ڪندين، ڏس ڪتاب ڪيترا بہ پڙھجن، پر عمل نہ ھوندو اسان جي خام خيالي واقعي خيالن ۾ گم شم ٿي ويندي، بور نہ ٿي. بورنگ مٺو پاڻي آڻيندي آھي.
بورنگ دراصل اعلان آھي تہ ھي شيءِ تنھنجي لاءِ ناھي ٺھيل. تون اڳتي وڌ، اڃان ڳولھہ اھو ڪم جنھن سان ڪرڻ ۾ تو کي ٿڪاوٽ محسوس نہ ٿي. تنھنجي اندر ۾ سوچ جو خزانو، لفظن جي صورت ۾ معطر ماحول ڏيڻ جي طاقت رکي ٿو. تون عام انسان نہ بلڪہ سموري فطري سونھن ۽ جمال ڪثرت نعمتن جي تنھنجي دماغ تي منحصر ڪري ٿي. بوريت ٿورو دماغي آرام ڪرڻ سان ختم ٿي ويندي آھي. پيارا ٿورو آرام ڪجي پوءِ وڏي مڇي ننڍي مڇي کي ڪھڙي ريت کائيندي آھي ۽ وڏي مڇي کي ڪنھن چڪ ھنيان جو ننڍي مڇي کي تنگ ڪرڻ ۾ مزو ايندو اٿس. ان تي ڳالھہ ٻولھہ ڪنداسين، ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
..........................................
ڊپٽي..! ڪھڙا انسان ھوندا جيڪي ھي تنھنجون ڳالھيون پڙھندا ۽ وري سوچ تي عمل ڪري زندگي جنت بڻائيندا... جتي مڪمل بي حسي غربت ۽ خوف ھجي، اتي ڪيئن ٿيون اھڙيون شيون ڪم ڪري سگهن. پيارا...
اھو بہ تنھنجو پراڻو بليف سسٽم آھي. تو کي پڙھايو ويو اھڙي طريقي سان آھي، جيڪو انسان تي ڀاڙڻ ۽ ان سان گڏجي ڪاميابين کي ناممڪنات ۾ شامل ڪري منھن ڀر ڪيرائڻ واري خوشي جي رونق ٿيندي ھجي، ڪجهہ سال اڪيلو پاڻ تي ڪم ڪرڻ سان، معاشرتي اٿ ويھہ کي سمجهڻ کانپوءِ... ڊگهي سوچ رکجي...
ھر ڪنھن کي معاف ڪري اڳتي وڌجي، ننڍين ڳالھين تي وڙھڻ وارا ھڪ ٻي کي ڪامياب ٿيڻ کان روڪيندا آھن.
ھو درگذر ڪري مقصد طرف ناھن ويندا... مقصد ڪنھن وٽ ناھي اھو مري چڪو آھي. صرف ذاتي مقصد، موت پيدا ڪندو آھي. معاشري جو موت... ان ۾ اسان پاڻ بہ زخمي روح کي ڪربناڪ سفر ۾ گذاريندا آھيون، ڏس؛
ھي جواني، فيصلا ڪن مرحلو آھي. اھي شيون پڙھجن، ڏسجن، ٻڌجن، جنھن سان تنھنجي معاشي، ذاتي، دماغي، جسماني زندگي بدلجي. جڏھن ائين ٿي وڃي ته، اھو علم، حلم، استقامت، صبر، ادب، سڀ معاشري ۾ ورھائڻ جي ڪوشش ڪجي. پئسا ڪير بہ ناھي ورھائيندو.
ڊپٽي ائين ڇو؟؟؟ فقير کي پنج روپيا ڏيڻ مھل بہ خوف ۾ ھوندا آھيون تہ ڪٿي اسان جا پئسا کٽي نہ پون. پيارا پئسا پنا ناھن، ڪاغذ ناھن، پئسو ھڪ بردبار ۽ احساس سان ڀريل سوچ جو نالو آھي. پئسو ملڪ مضبوط ڪري ٿو زندگيون آسان ۽ انسان سخي ڪري ٿو. پئسو محبوب سان محبت وڌائي ٿو.
ڏس! پئسن جي باري ۾ جيڪو بہ گهٽ وڌ ڳالھايو اٿي، پئسن کان معافي وٺ...!
پئسن کي چئو؛ ”مان توهان سان پيار ڪندو آھيان، توهان پياري شيءِ آھيو، مون کي معاف ڪيو ۽ توھان جي مھرباني، ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
...................................
پيارا... استاد بخاري چوي ٿو؛ ”وقت ڏٺوسين پاڻ پليوسين، پيار نٿو پلجي.“
پيارا، پيار پالجڻ صفا آسان آھي. پيار کي وقت ڏبو آھي. ٿڌي ساھه کي جهلبو آھي. جسماني خواھشن کي روحاني خواھش ڪرڻ لاءِ. روح ۾ شا ئستگي پيدا ڪبي آھي پوءِ روح ملندا آھن، جسم انھن جو فزيڪل عڪس آھي.
فزيڪل عڪس فزڪس مان نڪتو آھي. فزيڪ جسم کي چوندا آھن، روح ڪھڙي ريت عمل ڪري. روح جي دانھن يا آھه... اھي ڪير ٻڌندو. ساڳيو جسم ڳولڻ کانپوءِ سنگت جي صورت ۾ ڏک ۽ سک اوربا آھن. اڄ جا انسان روحاني محبت ۽ جسماني محبت کي الڳ الڳ ناءُ ڏين ٿا. ھاھاھا...
پيارا... ڪجهہ عجيب ٿي ويو آھي. پيارا... روح... لڪنت آھي چرپر آھي. جسم پورائي ڪري ٿو. سوچ غلط آھي چينج ڪجي ته؛ فقير امير ٿي فقيري ڪم ڪري سگهي ٿو.
فقير بڻجي خودڪشي نہ پيارا... فطرت سونھن ۽ نعمتن سان ڀريل آھي.... وقت ڪير نٿو ڏي. ساڳي زندگي گذارڻ تي سوال ڪير نٿو اٿاري پاڻ کان... ٻين کان سوال ڪرڻ گناھه آھي. ھن معاشري ۾ معاشري کي خراب چوڻ واري وٽ ڪھڙي سند آھي تہ ھو معاشري جا سلجهيل انسان آھي. بليم گيم ٽيڪنالاجي جي اڳيان ڪوڙي قرار ٿي چڪي آھي.
بليم گيم وارا بہ پئسو ٺاھين ٿا، پر جيڪي انھن جي ڪڍ ھلن ٿا اھي لڪير جا فقير ٿي وقت وڃائين ٿا. انھن کي گهرجي تہ بارش اچڻ کان اڳ رومانٽڪ ماحول پيدا ڪن، نہ ڪي برساتي ٻوڏ جي فڪر ۾ رھي نيگيٽوٽي کي جنم ڏين...
ڏس پيارا... ھزارين ڪتاب نصيحتن ۽ ڪمال جي خيالن سان ڀريل پيل آھن پر انھن کي چند علمي انسان ڪنھن حد تائين پڙھن ٿا، در اصل ڪتاب اھڙا آڻجن جنھن سان انساني سوچ تبديل ٿئي ۽ لکندڙ جي معاشي زندگي، لفظ لفظ وڪرو ڪجن. فطري فن کي ڪيش ڪجي.
فطرت ڪيش جو ٻيو نالو آھي. پئسو آھي تہ ڪمي ختم ٿي وڃي ۽ برائي ٿيڻ بند ٿي وڃي. جيڪڏھن پئسو ناھي اسٽريٽ ڪرايم وڌي ٿو. ھر شھر ۾ ھر ڪم ۾ پئسي کي حاصل ڪرڻ جي ڇڪتاڻ آھي. وڙھن ٿا، لوڙھين ٿا... روئين ٿا... پيارا رات دوست ڳالھہ پيو ڪري تہ پئسن ڦرڻ وارن کي پئسن ڪمائڻ وارن کان وڌيڪ ضرورت آھي، مزدور کي پندرنھن سئو ڏھاڙي ملڻ کانپوءِ ڪير رستي تي پندرنھن سئو کسي وڃي تہ اھو ڇا ٿو ڪري سگهي، بس اھو مقدر تي...شڪايت ڪرڻ بدران، سوچن جي شڪايت ڪري تہ اصل شعور ڪھڙي ريت زندگي بدلائي ٿو.
انسانن وٽ ڪجهہ ناھي، بس فطرت وٽ سڀ ڪجهہ آھي، ڪا بہ دعا گهرجي ان وقت اھو سوچجي تہ منھنجي زندگي ۾ اھا شيءِ يا لمحو اچي چڪو آھي، ان شيءِ يا لمحي جي پھريان شڪرگذاري ڪجي پوءِ فطرت تي ڇڏي ڏجي، اھا ضرور زندگي ۾ ايندي. فطري وقت ۽ انساني وقت الڳ الڳ شيءِ آھن. اسان جي وقت جي مطابق اسان جي خواھش پوري نہ ٿيندي بلڪہ فطري وقت مطابق ۽ اسان جي احساس مطابق شيءِ يا خواھش پوري ٿيندي، ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
....................................
پيارا... اڄ فقير منش ھوٽل تي ھلون ٿا. اتي ھاسٽل لائيف ۽ محبت جو گهن چڪر بحث ھيٺ آڻيون ٿا. ڊپٽي... تون.... اڳواڻن تي ڇا سوچيندو آھين. يار اڳواڻ ڪھڙا بہ ھجن. ھنن کي پئسن ٺاھڻ جو فن ضرور ھوندو آھي. پنجاھه ڪمائيندا تہ ڏھه روپيا ھڪڙي کي ۽ ڏھه روپيا ٻي کي ڏيندا باقي ٽيھہ روپيا کيسي ۾ وجهي پوءِ ڀٽائي جو ھي بيت پڙھندا آھن؛ ”جي تون بيت ڀانئين آيتون آھين، نيو من لائين پريان سندي پار ڏي.“
ڊپٽي ھي تہ ھنن جي جدوجھد ۽ شعور تي مبني ھوندو آھي سڀ ڪجهہ انھن سان عوام ھوندي آھي... عوام صرف انھن جا ڪارڪن ھوندا آھن، جيڪي سوچ ۽ فڪر کان پري چند گروھه اندر مال ميڙڻ سندن جو پيشو ھوندو آھي... ڊپٽي تون ڪٿي مايوس ٿي انھن جي ڪاميابي جي شڪايت تہ نٿو ڪرين. ھو تہ انجواءِ ڪن ٿا جيڪو انھن جي نصيب ۾ آھي، ممڪن آھي انھن ڪڏھن لوڪل بسن جي سواري ڪئي ھجي ۽ ھاڻ پراڊو ۾ گهمن ٿا، تون، واقعي حسد ڪرين ٿو. ڊپٽي... نہ پيارا...
اصل ۾ عوام انھن سان گڏ ھلي ٿي اھي ذميدار آھن، پنھنجي مستقبل جي ان گروھه اندر مخصوص ماڻھو ڪجهہ ڪشالا ڪري ڪامياب ٿي وڃن ٿا پر ساڳي ھڪ نظريي جي غريب ڪارڪن لاءِ دراوازا بند ٿي وڃڻ دراصل حسد آھي. جڏھن ان منزل تي پھچن ٿا تہ ھيٺين کي پاڻ سان گڏ کڻي ھلن ۽ انھن کي پڻ گر سيکارين تہ ڏسو، گڏجي انجواءِ ڪنداسين. گوڊ فيٿ قائم ھجڻ گهرجي. اڄ جو انسان اڻ کٽ خزانا وساري چڪو آھي ۽ وري رڪاوٽ پيدا ڪرڻ ۾ مھارت رکي ٿو. توڙي جو وسيلن جي فطرت ۾ ڪمي ڪونھي، انسان خوف وچان من ڪو اڳتي اچي، جي سوچ سان پنھنجن ۽ پراين سان ساڳي ويڌن ڪري ٿو. اصل ڪاميابي ٻين انسانن جي ڪاميابي کي ڏسي خوشي جو اظھار آھي. سڀ انسان ھڪ آھيون سوچ ۽ فڪر جو فرق آھي. سوچ، خالي سوچ بہ ٿي سگهي ٿي، فن ان سوچ جو نالو آھي جنھن تي عمل پڻ ڪجي. فڪر فاقن کان بچائي ٿو.
انسان ٻاھرين دنيا ڏانھن گهڻو وڏو راغب ٿي چڪو آھي پيارا... مون بطور عام انسان جواني جو سڄو حصو ماڻھن جي ھر اھا شيءِ برداشت ڪئي، جنھن سان مون کي درجو ملندو، اھا بعد ۾ خبر پئي.
ڏس پيارا... ڪير عظيم امير انسان جتي آھي ان کي عوام جي گارين يا ڌرڻن سان ڪجهہ نہ ٿيندو بلڪہ حڪمت عملي سان ان جي ڪلھن تي پھچڻ ساڃانھہ وندن جو ڪم آھي ۽ گڏجي ڪم ڪرڻ مفاد جي محور ۾ رھڻ زندگي گذارڻ ھڪ بھترين سنوڻ آھي. جتي پيٽ جي روزي لکيل ھجي اتي برداشت برڪت پيدا ڪندي آھي، نہ ڪي باغي سوچ رکي اندر جي انتشار کي اڀ جيترو وڌائي.
ناڪامي جي واويلا ڪجي. مقابلو ڪرڻ، چپ ۾ اڳتي وڌڻ ۽ پاڻ تي ڪم ڪرڻ وڏي حڪمت آھي، ھن دور ۾ خاص ڪري اسان جو معاشرو اڃا تائين ڏکن ۽ خوف ڦھلائڻ لاءِ ڪم ڪري ٿو.
ھر انسان وٽ ساڳيو تعويذ آھي جيڪو ڪنھن نہ ڪنھن ذريعي عام ماڻھن جي ڳچي ۾ فٽ ڪيو وڃي ٿو. عام ماڻھو کي پاڻ کان سوال ڪرڻو پوندو تہ ڇا مان جتي آھيان اتي خوش آھيان. ٻار خوش آھن گهر ۾ ڪا ڪمي تہ ڪونھي.
اندر ۾ ساڙ يا بي حسي تہ ڪونھي يا مجبور ٿي خدا جي ليڪي ۾ رھڻ ڪري سادگي جي زندگي کي عبادت سمجهي اڳتي وڌڻ ئي زندگي جو مقصد آھي؟؟ ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
..........................................
پيارا... جڏھن ڪا اڻ وڻندڙ ڀاڄي اڳيان اچي تہ ان جي تعريف ڪندو ڪر. باقي، ڏينھن ۾ شيون ڀليون مليون ھونديون، ان کي ياد ڪري خراب ڏينھن جي ناشڪري نہ ڪجي. ڏس پيارا... جڏھن بہ گانا ٻڌين ته، موٽيوشنل ٻڌجان عشق ۾ بي وفائي، ڇڏي وڃڻ، تنقيد، ڏک ۽ دانھن جي شاعري نہ ٻڌ ۽ نہ ئي گانا ٻڌجانءِ پيارا... فقير منش ھوٽل تي کير بنا ڪيميڪل وارو ملندو آھي، چانھہ ۾ خوشبو ريو بسڪٽ جي اچي ٿي، ھي لڳي ٿو بسڪٽ وجهي چانھہ پياريندو آھي. واقعي ڀلوڙ چانھہ پياري ٿو، ٻڌ ھي سفر...
ڪيڏو نہ حسين آھي، ان اندر انسان جنھن شيءِ جي ڳولھا ڪري ٿو اھو پاڻ آھي پوءِ وڃي ان کي منزل ملي ٿي، پاڻ پاڻھي پالڻھار... من ۾ محور مجنون آھي.
ٻڌ...! مجنون عاشق ھو ليلا جو. پيارا تو ڪڏھن عشق ڪيو؟ ھا ڊپٽي، عشق، ڪجهہ ناھي. بس سبق آھي ھڪ، ڌرتي گول ڦري ٿي. دل ڌڙڪي ٿي، روح روشني آھي، انسان فنا، باقي زندگي آھي. ھر وقت زندگي آھي جڏھن پيءَ ۽ پٽ پاڻ ۾ دوست بڻجي زندگي گذارين ٿا تہ ان ۾ مقام ۽ محبت پيدا ٿيندي آھي. ننڍي سوچ ننڍو ماحول پيدا ڪري ٿي.
او... فقير...!
يار چانھہ... پيار جيڪا چڪور جي چپن جيان چھچٽي واري ھجي...
حاضر... ڊپٽي...
اسان غريبن جو ھن معاشري ۾ ڪو حصو آھي يا نہ؟ آھي فقير تمام ججهو حصو اڻ کٽ... حصو...
تون پاڻ کان سوال ڪر مان خواب ڪھڙو ڏسي سگهان ٿو؟ جھڙا خواب تھڙي زندگي... يار ٻچن جو سوچيندو آھيان، ڪاش اھي پڙھي پون. ايترا پئسا ناھن جو کين وڏي تعليم ڏياري سگهان....
فقير... تعليم ملي ويندي تون صرف خوف دل مان ڪڍي آزادي پيدا ڪر روح رستو پاڻ ڳولھيندو آھي.
پيارا....
حيدرآباد ۾ رات جو ڀان روڊ تي کدڙا فقير گهمندا وتندا آھن، انھن سان ڪچھري ڪرڻ جو مزو ئي پنھنجو آھي، انھن وٽ مختلف معاملا ۽ شڪايتون آھن. جن جو انھن کي حل نظر نٿو اچي، رومانس، پئسي جو مختلف نالن منجهان نالو آھي، تون رومانس ڪندو ڪر، پاڻ سان، ٻي سان ڪندين تہ فيس ڀرڻي پوندئي. شادي ۾ لکين يا ڪروڙين خرچ ڪرڻ، رومانس جي وڏي قيمت ادا ڪرڻي پوندي آھي. يار... پئسو... ڪيتري نہ عجيب ۽ غريب شيءِ آھي، جيڪا ھر ڳالھہ ۾ فٽ ٿيو وڃي.
ڊپٽي... ھو ڏس... گلن جي ٽاري... ھر گل ڪو ھا پيو ڪري ڪو نہ پيو ڪري. تھڙي ريت ھر انسان جي خواھش بہ ڪنڌ لوڏي ڪا ھا ڪندي ڪا نہ. معاشري اندر نھڪار وڏو بگاڙ آندو آھي. ان تي ڪم ٿيڻ گهرجي... پيارا... جنھن وٽ جيتري طاقت آھي ڪجهہ بہ ڪنھن انسان لاءِ ڪرڻ جي اھا ڪري... معاشرو بيلنس طرف وڃڻ شروع ٿيندو.
ھر انسان وٽ پنھنجو علم آھي وري عمل بہ... نٿو ٻڌو يا ڪيو وڃي اھو رستا روڪ ڪري ٿو... جڏھن تہ پيدا ٿيڻ جو مطلب... فن مان ٻي کي فنڪار ٺاھڻ آھي. اسان جو ھتي ڇا آھي... سڀ ان طرف کان مليو آھي جسم ۾ رت مفت جي، ھوا ۾ آڪسيجن مفت جي، پاڻي مٺو مفت ۾، اسان سڀ شيون پئسن تي ڪري ڇڏيون آھن. ڇو تہ پئسن جي ظاھري طور ڪمي ڪري ڏيکاري وڃي ٿي.
انسان ۾ پوءِ پٽ سٽ جنم وٺي ٿي اھڙي ريت انسان وحشت ۾ اچي دھشت پيدا ڪري ڪامياب ٿي وڃي ٿو... ڇو ته؛
تنھنجي زندگيءَ ۾ پيار
پيار ئي پيار آھي.
تون خدا جي سھڻي
۽ مڪمل تخليق آھين...
تو وٽ پئسو جام آھي
جنھن سان تون
پنھنجي، پنھنجي فيملي
۽ معاشري جي ضرورت مند
ماڻھن جي مدد ڪرين ٿو...
ڇو تہ پئسو
ڏاڍي پياري شيءِ آھي...
.............................