لوڪ ادب، لساني ۽ ادبي تحقيق

ڏکڻ ڪاڇي جا سگهڙ شاعر

ڪاڇي جو علائقو لوڪ ادب، سُگهڙائپ ۽ شعري ادب ۾ زرخيز رهيو آهي. ھن ڪتاب ۾ زيز ڪنگراڻيءَ ڪاڇي جي آڳاٽن لوڪ ۽ سگهڙ شاعرن سان گڏوگڏ، ويجهي ماضيءَ ۽ موجودہ دور تائين جي سگهڙ شاعرن جو تعارف ۽ ڪلام جو نمونو سھيڙيو آھي. ڪاڇي جي حوالي سان هيءُ ڪم نہ صرف منفرد پر پنھنجي نوعيت جو نئون ڪم بہ نظر اچي ٿو. ڪتاب ۾ 23 سگهڙن کي شامل ڪيو ويو آھي.

Title Cover of book Dakhen Kachhy ja Sugher Shair

سُگهڙ قادر بخش مري

ڊاڪٽر بلوچ ’سنڌ جي سنيگار شاعري‘ ۾ لکيو آهي تہ سُگهڙ قادر بخش جوهيءَ تعلقي جي ڳوٺ ميرڻ ڪوٽ جو ويٺل هو. پنھنجي وقت جي وڏن شاعرن مان هو. هن سُگهڙ شاعر جي شعر جي اُتر توڙي لاڙ سنڌ ۾ هُوڪَ هُئي.(ص_224) ۾ ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ صاحب سُگهڙ قادر بخش توڙي سندس شعر جو ذڪر سنڌ جي ڪافي سُگهڙن کان ٻڌو، سُگهڙ قادر بخش ڪيترائي بيت سُگهڙ جلال کٽي جي بيتن جي ڀَران چيل آهن.
سُگهڙ قادر بخش مري جا بيت ۽ سينگار تخيل، ٻوليءَ ۽ فني ڪمال جو اعلي مظھر آهن. سندس سينگار شاعري ۽ بيت محبوب جي حسن ۽ سينگار جي ذڪر سان ٽمٽار آهن.
سُگهڙ قادر بخش جو سينگار وارو شعر

(1)

تُفَنگ تَلھير تِين نہ ، جِيئن عَينَ اَڻانگا ڪامڻي
ٺَهي بيک بَنِيئَل جي ، واسينگ جي وَصبِين
هيءَ لاله ڇا لِبيس ڪندي، محب اڳيان مِسڪين
ديھيءِ، تِنھنجي ڌم ڇِپَايا، چيلھہ ڇيلاٽي چِين
اهڙي، سُرت سجِين، مون کان هنِيون“ هوت وٺي

(2)

تُڪا تلهِير تين، نہ، جئن آهُو نين عجيب جا
ماريس انھيءَ مامري، جو وٽن ويٺيس ڪين
مٺي ٻولي ٻاجه ڀرين جي ڪوئل ڄاڻي ڪين
اِنھينءَ سُرت سُجين، هينئڙو هوت کڻي ويا.

(3)

تَلِيهَر رَي نہ تُرڻا، جن جي منھن منجهہ مِين فَمين
ڳُڻ ڳورائي اُن جي، ڪاف برابر ڪينِ
سُونھن سورج کنئون اڳري، ڪنڌ ڪوئل دَرَھہ ديِن
مُٺيس ڪندا مامرو، آئون وٽن ويٺيس ڪينِ
اهڙيءَ سُرت سُجين، منھنجا آهن قريب قادر بخش چئي.
____

لوڏي لاڏ ڀريو، ٻئي کنيائين ٻانھڙيون
ڪامڻ جون، قادر چئي، آهن اکيون آب ڀريون
وتي واسينگن جان، وِھہ سان وات ڀريون
پَسِي اوشَ ان جا، وڄون اُت وَريون
سورج سج سلام ڪري، ڌرتيءَ نرڙ ڌريون
پاسي منجهہ پَريون، عرض چونديون آئيون
*