لوڪ ادب، لساني ۽ ادبي تحقيق

ڏکڻ ڪاڇي جا سگهڙ شاعر

ڪاڇي جو علائقو لوڪ ادب، سُگهڙائپ ۽ شعري ادب ۾ زرخيز رهيو آهي. ھن ڪتاب ۾ عزيز ڪنگراڻيءَ ڪاڇي جي آڳاٽن لوڪ ۽ سگهڙ شاعرن سان گڏوگڏ، ويجهي ماضيءَ ۽ موجودہ دور تائين جي سگهڙ شاعرن جو تعارف ۽ ڪلام جو نمونو سھيڙيو آھي. ڪاڇي جي حوالي سان هيءُ ڪم نہ صرف منفرد پر پنھنجي نوعيت جو نئون ڪم بہ نظر اچي ٿو. ڪتاب ۾ 23 سگهڙن کي شامل ڪيو ويو آھي.

Title Cover of book Dakhen Kachhy ja Sugher Shair

سُگهڙ الھہ بخش شاهاڻي

هي بلوچي شاعريءَ جو پُختو شاعر 1907ع ڌاري ڳوٺ هوت خان شاهاڻي تعلقہ جوهي ۾ ڄائو. تمام جهونو قصہ گو شاعر ٿي گذريو آهي. سندس سموري شاعري قصن تي مبني آهي، جنھن پالڻھار جي صفت سان گڏ حُضور اڪرم صلي ﷲ عليہ والي وسلم، خُلفاءِ راشدين، قصہ قربلا ۽ ٻين تاريخي اسلامي واقعن جي اُپٽار ملي ٿي.
سندس هر نظم تمام طويل آهي. حال ۾ سندس پوير ڪراچي ۾ مُقيم آهن. جنھن ڪري سندس مواد پورو نہ ملي سگهيو آهي پر هڪ طويل نظم مليو جنھن ۾ هن بلوچ قبيلي جي تاريخ ۽ حسب نسب ڄاڻايو آهي. سندس مواد تمام گهڻو آهي جيڪو پويَرن وٽ محفوظ آهي.
پاڻ 62 سالن جي ڄمار ۾ 1969ع ۾ وفات ڪيائين، سندس طويل نظم جو پھريون چند سٽون هيٺ ڏجن ٿيون.

نمونہ ڪلام

اول پڙھہ تون ﷲ، اي زبان
اُپايو جنھن آ زمين آسمان
ڪيائين ٻہ پيدا هي شمس و قمر
ڪتيون روز ڪوڪب ڏين پيا چڪر
سوين ساھہ وارا اُپايئين هزار
ڏئي روز روزي سڀن بيشمار
اسان جو مٺو مير مرسل جوان
ٿيندو روز محشر ۾ بيشڪ خمان
”شاهاڻي“ ڪري ٿو هي اڳ جو بيان
ٻُڌو ڪن ڪو ڏيئي هي دانا ڌيان.