شخصيتون ۽ خاڪا

سڄڻ ماکيءَ منڌ

  سرمد کوسي جو هي پنجون ڪتاب نامور ادبي، علمي ۽ سماجي شخصيتن تي لکيل خاڪن جو مجموعو آهي. ڪتاب ۾ ننڍا وڏا ڪُل 42 خاڪا شامل آهن. سرمد کوسي جي ٻولي سليس ۽ سادي آهي، هن شخصيتن کي مانُ ڏيندي نہ رڳو خاڪا نويسي ڪئي آهي پر هن سندن اهڙا اسڪيچ جوڙيا آهن، جن ۾ انھن شخصيتن جو خوبصورت عڪس نظر اچي ٿو. هن ڪتاب ۾ شامل استادن تي لکيل خاڪا يا سندس امڙ ۽ بابا تي لکيل تاثر پڻ وڻندڙ آهن. سرمد گهڻو ڪري انھن شخصيتن تي لکيو آهي جن کيس متاثر ڪيو يا سندس زندگيءَ تي مثبت اثر ڇڏيا.

  • 4.5/5.0
  • 47
  • 14
  • آخري ڀيرو اپڊيٽ ٿيو:
  • سرمد کوسو
  • ڇاپو پھريون
Title Cover of book Sajjan Makhi'a Mandh

گهڻ پڙهيو ۽ منفرد ڪھاڻيڪار غلام نبي سومرو

غلام نبي سومري صاحب سان نيازمندي جا مون وٽ ڪيترائي حوالا آهن. بابا جو دوست هئڻ ناتي ساڻس ڪڏهن ڪڏهن ملاقات ٿيندي هئي. غلام نبي صاحب، مونکي پنھنجي اولاد وانگر ڀائيندڙ، پيار ۽ پنھنجائپ ڏيندڙ هڪ ٻاجهارو انسان آهي. اُن ڪري آئون کيس احترام مان چاچا غلام نبي سڏي مخاطب ٿيندو آهيان. ۽ هُو بہ مونکي پيار مان بابا چئي مخاطب ٿيندو آهي. ننڍي هوندي جڏهن اسان سندن ماتلي واري گهر ويندا هئاسين تہ اُهو ڏينھن اڪثر آچر جو ڏينھن هوندو هو ۽ آئون کين انگريزي اخبار ڊان پڙهندي ڏسندو هئس. آئون، ان وقت پرائمري جو شاگرد هئس پر رسالا ۽ ڪتاب پڙهڻ جو ان وقت کان ئي شوق هئم. بابا مون لاءِ ٻاراڻن رسالن گُل ڦُل ۽ ارچڪ مرچڪ جا شمارا وٺي ايندو هو. سو، آئون جڏهن پنھنجي ٻاروتڻ ۾ غلام نبي صاحب کي ڊان اخبار پڙهندي ڏسندو هئس تہ دل ئي دل ۾ سوچيندو هئس تہ آئون بہ ايئن ڊان اخبار پڙهان.
اهڙي طرح مونکي پھريون ادبي ڪتاب تحفي ۾ ڏيندڙ بہ غلام نبي سومرو صاحب آهي. اُن وقت مون اڃا اخبارن ۽ رسالن وغيرہ ۾ لکڻ بہ شروع نہ ڪيو هو. اُهو ڪتاب مشھور ڪھاڻيڪار پرويز جي آتم ڪٿا جو ڪتاب هو. اُن کانپوء مونکي اڪبر سومري صاحب جو ڪتاب ”ڊسٽ بِن“ ڏنائين ۽ اِهو بہ چيائين تہ اهو ڪتاب پڙهي ان تي تبصرو لکجو. هڪ ڏينھن مونکي فون ڪري چيائون تہ هڪ فون نمبر موڪليان ٿو، ان سان ڳالھائجو. جيتوڻيڪ آئون فون ڪال کان لنوائيندو آهيان پر سندس حڪم مڃيندي ان نمبر تي فون ڪيم تہ اُهو نمبر تاج بلوچ صاحب جو هو. تاج صاحب جيئن ڳالھائڻ شروع ڪيو تہ پيار مان چيائين ”پُٽ وڏي حياتي اٿئي، ڪجهہ وقت اڳ غلام نبي تنھنجو ذڪر ڪيو هو.“ سو جڏهن پڙهڻ لکڻ جي ڳالھہ ٿي تہ تاج صاحب مونکان ايڊريس ورتي ۽ چيائين تہ هاڻي سوجهرو رسالو توکي موڪليندس ۽ پوءِ تاج صاحب سوجهرو موڪليندو رهيو ۽ آئون پنھنجي ڇوڪراڻي وهي ۾ سوجهري ۾ شامل معياري لکڻين، خاص طور تي ڪھاڻين ۽ شاعري کي پڙهندو رهيس ۽ ايئن وڌيڪ ڪتاب پڙهڻ جو شوق پيدا ٿيو.
سو، اهڙي طرح مونکي لکڻ پڙهڻ لاءِ جن شخصيتن اتساهيو ۽ همٿايو، انھن ۾ غلام نبي سومرو بہ شامل آهي. ڪڏهن اخبار يا رسالي ۾ منھنجو ڪچو ڦِڪو ليک پڙهي ها تہ مونکي فون ڪري شاباسون ڏي ها. ڌيمي لھجي ۾ ڳالھائيندڙ هن انتھائي اونھي شخص کي مون ڪنھن جي گِلا ڪندي نہ ڏٺو. ننڍي چڱائي کي بہ ساراهيندڙ ۽ همٿائيندڙ. اهڙا ماڻھو اڄڪلھہ ڳولي نٿا لڀن. غلام نبي سومري صاحب ماهوار همسري رسالي ۾ جڏهن ڪم ڪرڻ شروع ڪيو تہ رسالي ۾ ادبي ٽچ وڌيڪ محسوس ٿيڻ شروع ٿيو. مونکي رسالي ۾ لکڻ لاءِ هميشہ همٿائيندو رهيو. اهڙي طرح ”ڊائري جا ورق“ سلسلي هيٺ مون ٻن سالن تائين مستقل طور تي هر مھيني لکيو. بيحد سنجيدہ ۽ ماٺيڻو غلام نبي سومرو انتھائي گهڻ پڙهيو ماڻھو آهي. هن عالمي ادب جو بہ شاندار مطالعو ڪيو آهي. فلم هُجي، موسيقي هُجي، ادب هُجي، آرٽ هُجي، حُسن هُجي، رومانس هُجي... مطلب ڪو بہ نفيس موضوع هُجي تہ پوءِ بس غلام نبي صاحب ڳالھائي ۽ کيس خاموش ٿي ٻُڌجي.
جنھن سندس ڪھاڻيون ٻانھن کان ٻانھن تائين، فوٽوگراف، چاندني جو بدن، فرار، ماڊل گرل، محبت ۽ چترڪار پڙهيون هونديون، اُن کي اندازو هوندو تہ هي ڪيڏو نہ باڪمال ڪھاڻيڪار آهي. 2017ع ۾ ڪويتا پبليڪيشن پاران سندس 17 ڪھاڻين جو مجموعو ”ماڊل گرل، محبت ۽ چترڪار“ شايع ٿي چڪو آهي. جيڪو ڪھاڻين سان دلچسپي رکندڙ دوستن کي ضرور پڙهڻ گهرجي.
جيتوڻيڪ گهڻو وقت ڪنڊائتو رهڻ، خاموشي سان پنھنجو ڪم ڪرڻ باوجود هاڻي هي ڪڏهن ڪڏهن ڪنھن ادبي پروگرام ۾ ڪنھن ڪنڊ ۾ ويٺل نظر ايندو آهي. اسٽيجن، تقريرن، صدارتن، اجرڪن، ايوارڊن ۽ انعامن جي ڇڪتاڻ کان پري هن هميشہ سُٺيون ڪھاڻيون لکڻ، سُٺو ادب پڙهڻ، ڪتابن سان پيار ڪرڻ ۽ سُٺيون فلمون ڏسڻ کي ئي ترجيح ڏني آهي. شال سندس اِهي شوق سدائين قائم دائم رهن.

(10آڪٽوبر 2023ع)