شخصيتون ۽ خاڪا

سڄڻ ماکيءَ منڌ

  سرمد کوسي جو هي پنجون ڪتاب نامور ادبي، علمي ۽ سماجي شخصيتن تي لکيل خاڪن جو مجموعو آهي. ڪتاب ۾ ننڍا وڏا ڪُل 42 خاڪا شامل آهن. سرمد کوسي جي ٻولي سليس ۽ سادي آهي، هن شخصيتن کي مانُ ڏيندي نہ رڳو خاڪا نويسي ڪئي آهي پر هن سندن اهڙا اسڪيچ جوڙيا آهن، جن ۾ انھن شخصيتن جو خوبصورت عڪس نظر اچي ٿو. هن ڪتاب ۾ شامل استادن تي لکيل خاڪا يا سندس امڙ ۽ بابا تي لکيل تاثر پڻ وڻندڙ آهن. سرمد گهڻو ڪري انھن شخصيتن تي لکيو آهي جن کيس متاثر ڪيو يا سندس زندگيءَ تي مثبت اثر ڇڏيا.

  • 4.5/5.0
  • 46
  • 12
  • آخري ڀيرو اپڊيٽ ٿيو:
  • سرمد کوسو
  • ڇاپو پھريون
Title Cover of book Sajjan Makhi'a Mandh

پاڻي، ٻارڙن ۽ وڻن سان پيار ڪندڙ شخص غلام رسول ٽالپر

هي ڪافي سال اڳي (شايد 2003) جي ڳالھہ آهي، هڪ ڏينھن بابا مون کي چيو تہ، اڄ توکي پنھنجي هڪ دوست سان ملڻ لاءِ وٺي ٿو هلان، جنھن نوڪري مان رٽائر ٿيڻ کانپوءِ پنھنجو ڪاروبار شروع ڪيو آهي. بابا اڪثر سندن دوستن سان اسان جي ملاقات ڪرائيندو رهندو آهي ۽ سندن ڪافي دوست اسان کي بہ پنھنجي اولاد وانگر پيار ۽ عزت ڏيندا آهن. سو، اُن ڏينھن بابا سان گڏجي اُن دوست سان ملاقات لاءِ نڪتاسين. بدين شھر جي بلاول پارڪ جي ڀرسان سندن اهو دڪان هو، جنھن تي اَن، اَٽو ۽ شايد ڪجهہ ٻج وغيرہ بہ پيل هئا. اسان جيئن ئي اُتي پھتاسين تہ بابا سندن تعارف ڪرايو تہ، سائين اسان جو پيارو دوست محترم غلام رسول ٽالپر صاحب آهي ۽ سائين سان منھنجو تعارف بہ ڪرايائون تہ، هي منھنجو وڏو پُٽ سرمد آهي.
اسان ويٺاسين تہ بابا وارا پاڻ ۾ ڪچھري ڪرڻ لڳا. سندن موضوع خبر ناهي ڪھڙا هئا پر مون ان دوران آيل چانھہ جا ڍُڪ ڀريندي، غلام رسول صاحب کي ڳالھائيندو ڏسي سندن شخصيت بابت ذهن ۾ جيڪو پھرين خاڪو ٺاهيو هو، سو اِهو هو تہ، هي شخص دڪان تہ کولي ويٺو آهي پر مزاجن ڪاروباري ذهن جو ماڻھو نٿو لڳي. ٻيو ٽالپر هوندي ”مير“ وغيرہ هجڻ جي خوشفھمي بہ سندن ڳالھين مان نہ پئي لڳي. ٽيون تہ وقت کان اڳي سرڪاري نوڪري ڇڏي آزادي ورتي اٿس تہ معني هي ڪو روايتي ماڻھو ناهي. پوءِ ٿيو بہ ائين ئي، جو پاڻ ٿوري ئي وقت ۾ اُن دڪان کي بند ڪيائون. خير، اِها تہ هُئي پھرين ملاقات.
ٻي ملاقات بہ پھرين ملاقات جي ڪجهہ ڏينھن کانپوءِ ٿي. جيڪا پريس ڪلب بدين ۾ ٿي. جتي سندن ڪتاب ”سھڻا تون نہ وڃجان لاڙ“ جي مھورتي تقريب هئي. سندن اهو ڪتاب ايل بي او ڊي جي ڪيس اسٽڊي تي مشتمل هو. اُن ملاقات ۾ بہ پاڻ ڏاڍو پيار سان مليا ۽ پنھنجو ڪتاب بہ ڏنائون.
انھن ٻنھي ملاقاتن کان پوءِ وري ڪيترائي سال، سائين غلام رسول صاحب سان ملاقات جو موقعو تہ نہ مليو پر بابا سان ڪچھرين ۾ سندن ذڪر اڪثر ٿيندو رهندو هو. وري جو فيس بڪ وارو دور آيو تہ اسان فيس بڪ تي بہ هڪٻئي جا دوست ٿي وياسين. فيس بڪ تي غلام رسول صاحب جڏهن پنھنجي شاعري ۽ تحريرون اپلوڊ ڪرڻ شروع ڪيون تہ، سندن هڪ نئون تعارف منھنجي سامھون آيو. سندن شاعري ۾ مزاح ۽ معني خيز گهرائي سان اسان جون سماجي حالتون ڏاڍي ڀرپور نموني بيان ڪيل هونديون هيون. ڪڏهن ڪڏهن تہ، سندن شاعري کي پڙهندي آئون ٽھڪ ڏئي کِلي پوندو هُئس. انھي شاعري ۽ تحريرن ذريعي پاڻ وڏي بيباڪي سان سماج جون تلخ حقيقتون بيان ڪري ويندا هُئا. ڪجهہ وقت کانپوءِ انھي شاعري ۽ تحريرن کي ڪتابي شڪل ڏئي ٻہ ڪتاب شايع ڪرايائون. هڪ ڪتاب جو نالو آهي، ”ٽڪي جا ٽوٽڪا“ ۽ ٻيو ”ڳالھين جي ڳنڍ.“ سندن اِهي ٻئي ڪتاب منفرد انداز جا ڪتاب آهن. جيڪي ڪتابن سان دلچسپي رکندڙ دوستن کي ضرور پڙهڻ گهرجن.
پاڻ فيس بڪ تي ننڍڙن ٻارن سان بہ تصويرون رکندا رهندا آهن. جنھن مان سندن معصوم ۽ ٻاجهاري شخصيت خوب نظر ايندي آهي. نہ تہ اڄڪلھہ جي ماڻھن وٽ ٻارن لاءِ وقت ناهي هوندو. سندن شخصيت جي اِها ڳالھہ بہ مون کي دل سان لڳي جو نوڪري مان رٽائر ٿيڻ کان پوءِ پاڻ ڀرپور طريقي سان لکندا رهيا آهن. نہ تہ رٽائر ٿيڻ کان پوءِ اڪثر ماڻھو پٽڙي تان لھي ويندا آهن ۽ عجيب ڌنڌا ڪرڻ شروع ڪندا آهن.
اُن کانپوءِ گذريل ٻن ٽن سالن دوران پاڻي جي معاملي تي بہ سندن وڏو ڪردار سامھون آيو آهي. جنھن ۾ پاڻ پاڻي جي غير منصفاڻي ورڇ ۽ چوري بابت وڏي دليري سان اِهو ڪيس سائنسي انداز ۾ دليلن، ثبوتن، انگن ۽ اکرن سان وڙهي، پورهيت طبقي جو ساٿ ڏئي هڪ حقيقي عظيم انسان جو رتبو حاصل ڪيو آهي ۽ مظلوم ماڻھن جي دلين ۾ پنھنجي جڳھہ ٺاهي آهي. نہ تہ هي سُکيو سھنجو ماڻھو آهي. روايتي ميرن پيرن وانگر ذاتي فائدا وٺي چپ ڪري ويھي بہ سگهيو پئي. پر نہ جيئن مون شروع ۾ ئي لکيو تہ، هي روايتي ماڻھو ناهي. هي انھي پيري ميري، آفيسري ۽ وڏيرڪي ذهنيت کان ڪوهين ڏور بيٺل هڪ يگانو ماڻھو آهي.
سندن ٻہ ٻيا ڪتاب ”سڄڻ ۽ ساڻيھہ“ ۽ ”دُکي ديس دُکي دل“ بہ شايع ٿيل آهن. ممڪن آهي تہ ان کان علاوہ سندن ٻيا بہ ڪي ڪتاب هجن. انھن ڪتابن ۾ سندن تخلص ”غريب“ آهي. پر منھنجي نظر ۾ هي غريب نہ پر امير ماڻھو آهي. جنھن وٽ پيار، پنھنجائپ، خلوص، روشن خيالي، وطن دوستي ۽ انسان دوستي جھڙن لافاني جذبن جا خزانا آهن.

(26 فيبروري 2020ع)