شخصيتون ۽ خاڪا

سڄڻ ماکيءَ منڌ

  سرمد کوسي جو هي پنجون ڪتاب نامور ادبي، علمي ۽ سماجي شخصيتن تي لکيل خاڪن جو مجموعو آهي. ڪتاب ۾ ننڍا وڏا ڪُل 42 خاڪا شامل آهن. سرمد کوسي جي ٻولي سليس ۽ سادي آهي، هن شخصيتن کي مانُ ڏيندي نہ رڳو خاڪا نويسي ڪئي آهي پر هن سندن اهڙا اسڪيچ جوڙيا آهن، جن ۾ انھن شخصيتن جو خوبصورت عڪس نظر اچي ٿو. هن ڪتاب ۾ شامل استادن تي لکيل خاڪا يا سندس امڙ ۽ بابا تي لکيل تاثر پڻ وڻندڙ آهن. سرمد گهڻو ڪري انھن شخصيتن تي لکيو آهي جن کيس متاثر ڪيو يا سندس زندگيءَ تي مثبت اثر ڇڏيا.

  • 4.5/5.0
  • 53
  • 18
  • آخري ڀيرو اپڊيٽ ٿيو:
  • سرمد کوسو
  • ڇاپو پھريون
Title Cover of book Sajjan Makhi'a Mandh

مُحبتون ورهائيندڙ هڪ بيمثال شخص انور ابڙو!

هر روز ڪيترائي ماڻھو جنم وٺن ٿا، اُنھن سڀني ماڻھن جي پنھنجي پنھنجي خوشبوءِ آهي. پر ڪي ماڻھو اهڙا هوندا آهن، جن لاءِ ڀٽائيءَ سائين چيو آهي تہ، ”ڪنھن ڪنھن ماڻھوءَ منجهہ اچي بُوءِ بھار جي.“ انھن بھار جهڙن ماڻھن ۾ اسان جي مان واري سائين انور ابڙي صاحب جو بہ شمار ٿئي ٿو، جِن جو اڄ جنم ڏينھن آهي. اڄ منھنجي دل چيو تہ، روايتي طور تي ”جنم ڏينھن جون واڌايون سائين“ لکڻ بدران سائين کي دل مان نڪرندڙ لفظن جي ڀيٽا ڏجي.
انور ابڙو صاحب تہ ڪنھن تعارف جو محتاج ناهي پر منھنجي سائين سان جيڪا نيازمندي آهي، اُن بابت ڪجهہ لکان ٿو. اِها 14 فيبروري 2010ع جي ڳالھہ آهي، مون ڪاوش مئگزين جو محبتن جي عالمي ڏينھن جي حوالي سان خاص شمارو پئي پڙهيو. اُن شماري ۾ ”نوران“ نالي هڪ ڪھاڻي ڇپيل هُئي، مون جڏهن اِها ڪھاڻي پڙهي تہ، اُن ڪھاڻي مون کي ڏاڍو متاثر ڪيو ۽ مان اُن ڪھاڻي ۾ گُم ٿي وِيس. اُن ڪھاڻي جو ڪھاڻيڪار هو انور ابڙو. اُن ڏينھن کان، مان انور ابڙي جا مختلف ليک پڙهندو رهيس. جڏهن تہ اِها خبر نہ هُئي تہ انور ابڙو ڪير آهي، پر سائين جي لکڻين کان متاثر ٿي، انور ابڙي صاحب لاءِ دل ۾ عزت ۽ احترام پيدا ٿيو.
وري سَتن سالن کان پوءِ 2017ع ۾، مان حيدرآباد پريس ڪلب واري بڪ اسٽال تي مختلف ڪتاب ڏسي رهيو هُئس. اوچتو منھنجي نظر هڪ ڪتاب تي پئي، جنھن جو نالو هو ”پھرين جنوري.“ مون ڪتاب هٿ ۾ کڻي ڪجهہ پنا اٿلائي، وري رکي ڇڏيو ۽ اڳتي ٻين ڪتابن ڏانھن هليو ويس. ڪجهہ ڪتاب خريد ڪري هاڻي واپس وڃڻ وارو هُئس تہ، دل ڇِڪي کاڌي، وري واپس وڃي ”پھرين جنوري“ کنيم ۽ خريد ڪيم. جيڪو ڪھاڻين جو خوبصورت مجموعو هو، جنھن جو ڪھاڻيڪار هو انور ابڙو. حقيقت اها بہ آهي تہ، هي ڪتاب پڙهڻ کان پوءِ مون ۾ ٻيا ڪھاڻين جا ڪتاب پڙهڻ جو شوق پيدا ٿيو.
ساڳي سال مون انور ابڙي صاحب جو ناول ”هڪ مھمان ڇوڪري“ بہ پڙهيو، جيڪو هڪ بھترين رومانٽڪ ناول آهي. اُن ناول پڙهڻ کان پوءِ سائين سان فيس بڪ تي دوستي ٿي، اُتي مون ناول جي حوالي سان بہ سائين کي پنھنجي راءِ ڏني هُئي.
اُن کانپوءِ فيس بڪ تي سائين جا مختلف ليک پڙهي، سندن ٻولي، لَھجو ۽ شخصيت جو سڀاءُ، دل ۾ گهر ڪري ويو. انھي سالن دوران مون سائين جي ڪالمن ۽ مضمونن جو شاندار ڪتاب ”اڌ صدي جو اوجاڳو“ بہ پڙهيو. اُن ڪتاب کي 2016ع ۾ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري پاران سماجيات جي موضوع تي بھترين ڪتاب جو ايوارڊ بہ مليو.
اُن کان پوءِ مون انور صاحب جو ڪتاب ”قلم جا وارث“ پڙهيو، جنھن ۾ سائين 50 مختلف علمي ادبي شخصيتن تي ڏاڍا شاندار مضمون لکيا آهن.
انور صاحب اُنھن تمام ٿورن ليکڪن ۾ شمار ٿئي ٿو، جيڪي ٻارن لاءِ بہ شاندار ڪھاڻيون، مضمون ۽ ناول لکن ٿا. مون جڏهن ناول ”ننڍڙو چنڊ“ پڙهيو تہ، اُن مان اِهو محسوس ڪيم تہ، انور صاحب ٻارن سان ڪيڏو پيار ڪري ٿو ۽ پنھنجي مزاج ۾ ڪيڏو نہ حساس ۽ نفيس آهي. سائين جا ٻارن لاءِ لکيل ٻيا بہ ڪافي ڪتاب آهن پر اُنھن مان، مون. ڪتاب ”عني ۽ مائو جون ڪھاڻيون“ ۽ ”چوڌاري چمڪاٽ“ پڙهيا آهن. انور صاحب جو ڪتاب ”ايڪيھين صدي جو ادب“ بہ شايع ٿيو آهي، جنھن ۾ مختلف ڪتابن تي لکيل تبصرا، نوٽ ۽ ڪتابن تي لکيل مھاڳ شامل آهن. مون سائين جي ذڪر ڪيل سمورن ڪتابن تي
تبصرا بہ لکيا آهن، جيڪي مختلف اخبارن ۾ شايع ٿيا.
مون جڏهن پنھنجي ڪتاب آڻڻ جو سوچيو تہ، ڪتاب جي مھاڳ لکڻ لاءِ منھنجي ذهن ۾ سڀني کان پھرين جيڪو نالو آيو، سو هو انور ابڙو. جڏهن سائين سان اِهو ذڪر ڪيم تہ پاڻ ڏاڍو خوش ٿيا ۽ منھنجي همٿ افزائي بہ ڪيائون. پوءِ سائين منھنجي ڪتاب ”تِنين کي تعليم جي“ تي ڏاڍو شاندار مھاڳ لکي ڏنو.
سائين سان منھنجي روبرو ڪا بہ ملاقات ناهي، فون تي ٻہ ٽي ڀيرا ڳالھايو آهي، يا وري فيس بڪ تي جڏهن بہ رابطو ٿيو آهي، اُن مان بہ سائين ڏاڍو پيار ۽ خلوص ڏيندڙ ٻاجهارو انسان ئي محسوس ٿيو. انور ابڙي جھڙا پيارا ماڻھو، قومن جو وڏو سرمايو آهن.
انور ابڙو صاحب اُها شخصيت آهي، جنھن کي ڏسي ماڻھو پنھنجي تربيت پاڻ ڪندو رهي ٿو. اهڙيون ئي شخصيتون زندگي جي مختلف حالتن ۾ پنھنجو مثبت ڪردار ادا ڪري، اسان جهڙن ماڻھن کي گهڻو ڪجهہ سيکاري وينديون آهن.

(01 جنوري 2020ع)