سچو ۽ کرو شخص مرتضيٰ سيال
مرتضي سيال صاحب سان جڏهن بہ ڪچھري ٿيندي آهي تہ، پنھنجائپ جو احساس ٿيندو آهي ۽ دل چوندي آهي تہ، ڪچھري هلندي ئي رهي.
مرتضي سيال سان واقفيت جو پھريون حوالو عبرت مئگزين آهي. جنھن جو مرتضي صاحب ڪافي وقت اعزازي ايڊيٽر بہ رهيو هو. شايد ٻين ليکڪن سان بہ ائين ٿيندو هجي پر مون سان ائين ٿيندو آهي تہ، ڪڏهن ڪڏهن ماڻھو هڪ ڏينھن ۾ ئي ڪيتريون شيون لکي ويندو آهي ۽ ڪڏهن تہ سال بہ ٿي ويندا آهن پر ماڻھو ڪجهہ بہ ناهي لکي سگهندو. سو، مون سان بہ ائين ٻہ ڀيرا تہ ٿي چڪو آهي جو لکڻ واري ڪم ۾ سالن جي وِٿي اچي وئي. اهڙي وقت ۾ وري ڪا هڪ لکڻي ۽ ڪو هڪ شخص ئي اتساھہ ڏيندو آهي تہ، ماڻھو وري باقاعدہ لکڻ شروع ڪري ڇڏيندو آهي. ائين سمجهو تہ ٻن مھربانن انھي ۾ منھنجي مدد ڪئي، هڪ مرتضي سيال صاحب، جنھن عبرت مئگزين ۾ منھنجي تقريبن هر لکڻي کي تمام سھڻو ڪري ڇاپيو. ٻيو مھربان انور ابڙو صاحب، جنھن ڪاوش مئگزين ۾ مون کي جڳھہ ڏئي، وڌيڪ لکڻ لاءِ اتساھہ پيدا ڪيو. انھي حوالي سان بہ مرتضي سيال صاحب مون لاءِ هڪ مھربان دوست واري حيثيت رکي ٿو.
مرتضي سيال صاحب سان واقفيت جو ٻيو حوالو سندس لکڻيون ۽ ڪتاب آهن. مرتضي سيال جا ڪالم ۽ مضمون نھايت ئي شاندار هوندا هئا، جن کي اسان جي سماج جي سوشل اسٽڊي چئجي تہ وڌاءُ نہ ٿيندو. هر اهم موضوع تي سيال صاحب لکندو رهندو هو. انھي کان سواءِ عبرت مئگزين ذريعي مختلف شخصيتن کان ورتل انٽرويو بہ سندس تمام وڏو ڪم آهي، جيڪو ڪتابي صورت ۾ بہ اچي چُڪو آهي. مون ويجهي ماضي ۾ سنڌي ۾ انٽرويوز جا ٻہ ڪتاب پڙهيا، جيڪي ٻئي زبردست آهن. هڪ مرتضي سيال صاحب جو ۽ ٻيو همسفر گاڏهي صاحب جو ڪتاب.
مرتضي سيال صاحب سان واقفيت جو ٽيون حوالو سندن اسان جي ڳوٺ اچڻ آهي. انھي ملاقات ۽ ڪچھري جو موقعو پيدا ڪرڻ لاءِ اسان جي مھربان دوست واحد پارس هيسباڻي جو ٿورائتو آهيان، جيڪو مرتضي صاحب کي اسان جي ڳوٺ وٺي آيو ۽ اهڙي طرح ڪچھري ۽ ملاقات جو موقعو مليو. انھي ڪچھري دوران بہ مرتضي صاحب محبتن مان مختلف ڪتابن جا تحفا بہ ڏئي ويو، جيڪو سندن وڏي وڙ جي نشاني آهن.
مرتضي سيال صاحب آفيسر بہ آهي پر مون لاءِ سندن علمي ۽ ادبي ڪم وارو پاسو وڌيڪ اهم ۽ وڻندڙ آهي. سندن ڊيوٽي سان سچائي بابت بہ جنھن دوست کان ٻُڌو آهي تہ، اِهو ئي ٻُڌو آهي تہ، مرتضي سيال صاحب هڪ فرض شناس آفيسر آهي. جڏهن ڪنھن علمي ادبي ماڻھو کي ڪنھن عھدي تي ڏسندو آهيان تہ، امرجليل جي هي ڳالھہ ياد ايندي اٿم تہ، ”ڪتاب سان پيار ڪندڙ، موسيقي ٻُڌندڙ ۽ فطرت سان پيار ڪندڙ ڪامورو، عام ڪامورن کان گهڻو مختلف هوندو آهي ۽ هُو سماج
لاءِ فائديمند ئي هوندو آهي.“
سو، مرتضي سيال صاحب جھڙا ماڻھو هر روپ ۾ سماج لاءِ فائديمند ئي آهن. دعا آهي تہ پاڻ اڃا بہ وڌيڪ ڪاميابيون ۽ خوشيون ماڻين.
(29 جون 2020ع)