شخصيتون ۽ خاڪا

سڄڻ ماکيءَ منڌ

  سرمد کوسي جو هي پنجون ڪتاب نامور ادبي، علمي ۽ سماجي شخصيتن تي لکيل خاڪن جو مجموعو آهي. ڪتاب ۾ ننڍا وڏا ڪُل 42 خاڪا شامل آهن. سرمد کوسي جي ٻولي سليس ۽ سادي آهي، هن شخصيتن کي مانُ ڏيندي نہ رڳو خاڪا نويسي ڪئي آهي پر هن سندن اهڙا اسڪيچ جوڙيا آهن، جن ۾ انھن شخصيتن جو خوبصورت عڪس نظر اچي ٿو. هن ڪتاب ۾ شامل استادن تي لکيل خاڪا يا سندس امڙ ۽ بابا تي لکيل تاثر پڻ وڻندڙ آهن. سرمد گهڻو ڪري انھن شخصيتن تي لکيو آهي جن کيس متاثر ڪيو يا سندس زندگيءَ تي مثبت اثر ڇڏيا.

  • 4.5/5.0
  • 246
  • 50
  • آخري ڀيرو اپڊيٽ ٿيو:
  • سرمد کوسو
  • ڇاپو پھريون
Title Cover of book Sajjan Makhi'a Mandh

اجنبي مسافر - سرواڻ سنڌي

شايد 2005ع يا 2006ع جو سال هو، آئون ۽ منھنجو ننڍو ڀاءُ منصور بدين کان حيدرآباد وڃڻ لاءِ وين اسٽاپ تي آياسين. اسان ٻن سيٽن جا پئسا ڏئي وڃي وين ۾ ويٺاسين. اسان سان سيٽ تي جيڪو ٽيو اجنبي مسافر گڏ اچي ويٺو، سو بلڪل سنجيدہ ۽ خاموش ويٺو هو. جيئن سفر اڳيان هليو تہ، هڪٻئي سان حال احوال ڪيوسين، اسان کان پُڇيائين تہ ڇا ڪندا آهيو؟ مون ٻُڌايو تہ، آئون يونيورسٽي ۾ ٿو پڙهان ۽ منھنجو ڀاءُ ڪاليج ۾ ٿو پڙهي. ائين ئي هن پنھنجي باري ۾ بہ ڪجهہ ٻُڌايو. انھي ڳالھين دوران هي وڏا وڏا ٽھڪ بہ ڏيندي هليو، جيڪي مون کي سُٺا پئي لڳا. انھي مختصر ڳالھہ ٻولھہ دوران هي مون کي زندہ دل، پيار ۽ خلوص وارو ماڻھو لڳو. سفر ختم ٿيو، اسان گاڏي مان لھي هڪٻئي کان موڪلايو ۽ پنھنجي منزل طرف هليا وياسين ۽ اڄ تائين وري روبرو ناهيون ملي سگهيا. اُهو اجنبي مسافر سنڌي ٻوليءَ جو سھڻو شاعر ۽ نثر نويس سرواڻ سنڌي هو.
ڪافي سالن کان پوءِ مون جڏهن پابندي سان سوجهرو رسالو پڙهڻ شروع ڪيو تہ، اُن ۾ بہ سرواڻ سنڌي جي نالي سان خوبصورت شاعري پڙهڻ جو موقعو مليو. جڏهن شاعري سان گڏ سندس تصوير ڏٺم تہ چئي ڏنم، اڙي هي تہ اُهو سرواڻ سنڌي آهي، جنھن سان اسان هڪ مختصر سفر گڏ ڪيو هو. اُن کان پوءِ ڪڏهن ڪاوش مئگزين تہ ڪڏهن ڪنھن ٻئي مئگزين ۾ سندس شاعري پڙهڻ لاءِ ملندي هُئي. وري جڏهن سوشل ميڊيا جو دور آيو تہ فيس بوڪ تي هڪٻئي جا دوست ٿي وياسين. جتي سندس شاندار شاعري، ڪھاڻيون، ناول ۽ تنقيدي تبصرا پڙهڻ لاءِ ملندا رهيا. هر ظلم، ناانصافي ۽ انتھاپسندي تي قلم کڻڻ ۽ بيباڪ انداز سان لکڻ ڪو سرواڻ سنڌي کان سِکي. جيڪا ڳالھہ دل ۾ ايندي اٿس، اُن جو پوري سچائي ۽ بھادري سان اظھار بہ ڪري ڇڏيندو آهي پوءِ ڀلي ڪنھن کي اُها ڳالھہ نہ وڻي يا نہ هضم ٿئي. اڄ جتي هر ماڻھو منافقي، مصلحت پسندي ۽ چمچاگيري جو عادي بڻجي ويو آهي، اُتي ڪو ماڻھو جيڪڏهن پنھنجي دل جي سچائي سان پنھنجو واضح موقف رکي تہ، اِها تمام وڏي ڳالھہ آهي.
هُو پنھنجي لکڻين ۽ لھجي مان جذباتي ۽ ضدي بہ لڳندو آهي تہ، ننڍڙي ٻار وانگر صفا معصوم بہ لڳندو آهي. مون کي اِئين لڳندو آهي تہ، سندس اندر ۾ موجود درد ئي آهي، جيڪو کيس وڏا وڏا ٽھڪ بہ ڏياري ٿو تہ، کيس بيباڪي ۽ بھادري سان لکرائي بہ ٿو. ٿي سگهي ٿو اِهو درد کيس اڪيلائي ۾ روئاريندو بہ هُجي. سندس تصويرن ۾ بہ هِن جي چھري تي اُداسي ۽ ڪاوڙ ئي نظر ايندي آهي پر سندس دل ۾ بي پناھہ محبت ۽ پيار سمايل آهي.
2017ع ۾ سندس پھريون شاعريءَ جو ڪتاب "هنج نہ آيا هيل" ڇپيو، جيڪو هڪ تمام بھترين ڪتاب آهي. انھي ڪتاب ۾ سرواڻ سنڌي جي خوبصورت شاعري پڙهي ائين لڳي ٿو تہ، اڄ بہ سنڌي شاعريءَ ۾ نوان خيال، نئون فڪر نئين انداز ۾ لکجي پيو. مون سندس اُهو ڪتاب دل سان پڙهيو هو. انھي کانپوءِ سال 2018ع ۾ سندس ٻيو شاعري جو ڪتاب "مند بنا موتيا" ڇپيو، جيڪو بہ سندس پھرين ڪتاب جون سِڪون لاهيندي نظر آيو. اِهو ڪتاب ڏاڍو شاندار ڇپيل آهي، مون ويجهائي ۾ اهڙو خوبصورت شاعري جو ڪتاب نہ پڙهيو ۽ نہ ڏِٺو. مون انھن ٻنھي ڪتابن تي تبصرا بہ لکيا، جيڪي عبرت اخبار جي ادبي صفحي تخليقڪار ۾ پياري واحد پارس هيسباڻي شايع ڪيا.
سرواڻ سنڌي تازو هڪ ناول بہ لکيو آهي، جيڪو بہ يقينن جلد شايع ٿيندو. انھي کان سواءِ هي تنقيدي مضمون بہ سُٺا لکندو آهي، جيڪي بہ ڪتابي شڪل ۾ اچن تہ ڀلو ڪم ٿيندو. سرواڻ پنھنجي زندگي بابت بہ لکندو رهندو آهي، جيڪا سندس آپ بيتي آهي، انھي کي بہ اڳتي هلي ڪتابي صورت ۾ محفوظ ڪندو تہ، اِهو بہ هڪ شاندار ڪم هوندو.
انھي 15 سال پھرين واري ملاقات کان پوءِ، اسان جي مختصر ڳالھہ ٻولھہ فيس بوڪ تي چيٽ ذريعي ئي ٿي آهي. انھي ۾ بہ سرواڻ هميشہ منھنجي لکڻ جي همٿ افزائي ڪئي آهي ۽ بلڪل پنھنجي ننڍي ڀاءُ وانگر پيار ۽ خلوص ڏنو آهي. آئون بہ سندس هڪ شاندار تخليقڪار هئڻ ڪري ۽ وڏي ڀاءُ وانگر محسوس ٿيڻ ڪري تمام گهڻي عزت ڪندو آهيان.

(28 مئي 2020ع)