شاگردن جي هر وقت رهنمائي ڪندڙ ڊاڪٽر شاهمراد چانڊيو
1. اعليٰ تعليم جا عالمي رجحان ۽ موقعا 2018ع
2. ڀاڳوندن جو ملڪ ملائشيا 2019ع (ملائشيا)
3. يورپ ۾ اعليٰ تعليم جا موقعا 2020ع
4. پسند جو شعبو پسند جو پيشو 2021ع (ترجمو
5. ڪامياب شاگرد 2022ع
6. امتحان ۾ فيل ٿيڻ زندگي ۾ فيل ٿيڻ نہ آهي، 2023ع
7. اسڪالرشپ جا موقعا 2024ع شامل آهن.
تعليمي موضوعن تي ڊاڪٽر صاحب جا هيٺيان اڻ ڇپيل ڪتاب آهن، جيڪي اميد تہ جلد شاگردن جي هٿن ۾ هوندا.
1. پرڏيھہ پڙهڻ جا موقعا
2. محنتي ماڻھن جو ملڪ چائنا (سفرنامو)
3. پوپٽ جو روح رکندڙ محمد علي قلي ترجمو
4. ملائشيا جو مھاتير محمد ترجمو
ڪمپيوٽر سائنس جي شعبي ۾ سندس ڪيترائي اڪيڊمڪ ريسرچ آرٽيڪل دنيا جي مشھور جنرلس ۾ شايع ٿيل آهن. پاڻ چار عالمي ڪانفرنسن جو حصو رهيا آهن. انٽرنيشنل سرٽيفائڊ ايڊوانس ليڊرشپ ٽريننگ، جيڪا ملائشيا انٽرنيشنل ٽريننگ انسٽيٽوٽ مان ڪيائون.
ڊاڪٽر صاحب ڪمپويٽر ۽ ٽيڪنالاجي جي شعبي جو ماڻھو آهي، هي جديد ٽيڪنالاجي کي تمام ويجهي کان ڏسي ٿو ۽ ان جي هاڪاري ۽ ناڪاري پاسن کان بخوبي واقف بہ آهي. سو ٽيڪنالاجي بابت سندس خيال ڪجهہ هن ريت آهن.
”جديد ٽيڪنالاجي يعني مصنوعي ذهانت يا ٻيون لاڳاپيل شاخون جيئن سوشل ميڊيا، يا آن لائين گيمس يا آن لائين بزنيس ٽولس اچي وڃن ٿا، جديد ٽيڪنالاجي اڄ جي نوجوانن کي هڪ ڪلڪ تي تعليم سکڻ توڙي بزنيس ڪرڻ توڙي رانديون رهڻ ۽ دوستيون ڪرڻ، رابطي ۾ رهڻ ۽ سموري دنيا ۾ مختلف موقعا ڳولھڻ توڙي پنھنجي ذهانت کي دنيا آڏو نمودار ڪرڻ جو سڀ سھولتون ميسر ڪري ڏنيون آهن، اڄ جو نوجوان خوشنصيب آهي جي ان کي مثبت طريقي سان استعمال ڪري، پر جديد ٽيڪنالاجي جي استعمال ۾ لاپرواهي سندس خوشنصيي کي بد نصيبي ۾ تبديل ڪري سگهي ٿي، جو هر ڀرو انٽرنيٽ جو بي جا استعمال هن ۾ اسٽريس، بيچيني پيدا ڪري سگهي ٿو، سندس وقت ۽ پيسو ضايع ٿئي ٿو، سندس تخليقي صلاحيت متاثر ٿئي ٿي، هر وقت آن لائين سرفنگ جي ڪري پنھنجي ڪلاس جو ڪم توڙي گهر جو ذميواريون توڙي جسماني مشغوليون ڪرڻ کان پري ٿي وڃي ٿو، اڻ سڌي طرح جديد ٽيڪنالاجي سوشل ميڊيا ۽ آن لائين گيمز جي صورت ۾ سندس ذاتي زندگي توڙي تعليمي زندگي متاثر ڪري رهي آهي تہ ٻي طرف سندس تخليقي صلاحيتن کي بہ هاڃيڪار نقصان رسائي رهي آهي، اهڙي صورت ۾ نوجوان پنھنجي زندگي جو ڪو مقصد مقرر ڪرڻ بجاءِ ٽيڪنالاجي جي هٿن ۾ کيڏي رهيا آهن، جيڪا سندس هٿن توڙي ذهن کي مفلوج بڻائي انھن جو نعمل بدل بڻجي رهي آهي، ۽ نوجوان جنھن کي ٽيڪنالاجي پنھنجي سھولت لاءِ استعمال ڪرڻي آهي، الٽو ٽيڪنالاجي نوجوان کي استعمال ڪري رهي آهي.“
ڊاڪٽر صاحب يونيورسٽي جو پروفيسر آهي، ان ڪري ساڻس ڪچھري ڪندي مون سنڌ جي يونيورسٽين جي موجودہ صورتحال بابت سندس راءِ ورتي ته؛ سندس راءِ ڪجهہ هن ريت هئي. ”هن وقت يونيورسٽون صرف داخلائن جو انگ وڌائڻ ۽ بدلي ۾ فيسون وڌائي ڪارونھوار هلائڻ جي چڪر ۾ آهن. سرڪاري يونيورسٽن جي انتظاميہ رڳو پنھنجو وقت پورو ڪرڻ جي چڪر ۾ آهي. ڪلاسن ۾ گنجائش کان وڌيڪ شاگرد آهن. جن ۾ اڪثريت سيلف فنائسن تي هجي ٿي. سندن بنيادي تعليم ڪمزور هجڻ ڪري هو يونيورسٽي ۾ ڏکيائون محسوس ڪن ٿا. پر استاد کين بل آخر پاس ڪندا رهن ٿا جو انتطاميا جو دٻاءُ بہ هوندو آهي تہ استاد وٽ بہ احساس هوندو آهي تہ جيڪو آيو آهي تہ ڊگري وٺي وڃي اڳتي سندس ڀاڳ. مجموعي طور سرڪاري جنرل يونيورسٽيون رڳو پنھنجو وجود برقرار رکڻ لاءِ ئي ڪم هلائي رهيون آهن. انتظاميا وٽ ڪا بہ رٿابندي ناهي، تہ مستقبل جو گريجوئيٽ ڪئين هجي؟ اصل ۾ ادارن جي سربراهن جو ويزن نہ آهي، انھن جو ويزن پنھنجي ڪرسي آهي پوءِ جيئن ڪم پيو هلي، البتہ يونيورسٽي ۾ ڪلاس ريگيولر هلن ٿا پر شاگردن جو ريسپانس ايوريج ئي رهي ٿو. ان جو گهڻو سبب سفارش ڪلچر توڙي بار بار امپروو جي سھولت ۽ آخر ۾ استاد طرفان پاس ڪري ڇڏڻ ئي آهي.“
منھنجي خيال ۾ ايڏي ايمانداري سان راء هڪ سچو ماڻھو ئي ڏئي سگهي ٿو. نہ تہ اسان وٽ اڪثر پروفيسر تہ چوندا آهن، اسان زمين آسمان هڪ ڪري ڇڏيو آهي ۽ لھي اڀري اسان تي ئي پيو. ڪاش ايڏي سچائي ٻيا بہ پروفيسر ۽ استاد رکن تہ اسانجي شاگردن جو ڪيڏو نہ ڀلو ٿي پوي.