دي ايڊيٽر
”يار سڀ درياھ اھڙا ھوندا آھن يا رڳو سنڌو ئي ايڏو زوردار ۽ تيجان تيج آھي؟“ ٻنھي مان جيڪو ايڊيٽر آھي، او اھونچي سگريٽ جو پئڪٽ وڌائي ٿو.
”سڀ درياھ زوردار ھوندا آھن. سڀني جي پاڻيءَ جو رنگ ساڳيو ھوندو آھي. مصر جي ماڻھن لاءِ نيل، سنڌوءَ کان وڌيڪ وڏو، ڀلارو ۽ تيجان تيج درياھھ آھي ۽ اسان لاءِ اسان جو.“ ايڪٽر دوست وراڻي ٿو. ايڪٽر جيڪو ڪڏھن پاڻ بھ رائيٽر ۽ ايڊيٽر ھو، تمام گھڻن پئسن ڪمائڻ ڪاڻ ايڪٽر ٿي ويو ھو. پئسا تھ ڪونھ ڪمائي سگھيو، باقي رھي کھي عاقبت بھ وڃائي ويٺو آھي.
”يار، مان تھ ھن مئگزين مان ڦاسجي ويو آھيان. مون کي تھ ھر گھڙي ايئن ڀاسندو آھي ڄڻ منھنجو سڄو ٽئلينٽ انھيءَ ايڊيٽريءَ جي ڪري اٻاٽجندو ٿو وڃي. اسين ماڻھو آھيون يا ڍور!“ ايڊيٽر دور سنڌوءَ مٿان وڏاندرا پر ھڻندي ويندڙ ڳيري ڏيکارڻ لاءِ آڱر ٿو کڻي. کن لاءِ ٻئي سنڌوءَ مٿان ۽ ڪارن ڪڪرن جي ڪوھيڙي ھيٺان اڏاڻي ويندر ڳيري ۾ نھاريندا ٿا رھن. ايستائين جو ڳيرو ننڍڙو ٽٻڪو ٿي، گوناگون پولار ۾ گم ٿي وڃي ٿو.
”ھان ( ڪھڙي ڳالھھ پئي ڪئيسين؟!.....“ ايڊيٽر ذھن تي زور ڏئي ٿو.
”شايد ڪو روڄ پئي رنوسين، پٽڻ پئي پٽيوسين.“ ٻئي وڏا ٽھڪ ڏين ٿا.
”ھا يار، مون کي تھ سدائين ايئن ڀاسندو آھي، جيون راڙا ئي راڙا آھي، موت جا راڙا. اسين سڀ ڄن ھڪڙو ئي پڙاڏو ڇڏڻ آيا آھيون، موت جي راڙ جو پڙاڏو. باقي اسين پنھنجو پاڇولو بھ پاڻ سان گڏ کڻي ويندا آھيون.“
”تون ٺيڪ پيو چوين. تنھنجي شاعري ھاڻ مون کي ھانو تي گولي کاڌل ماڻھوءَ جي راڙ لڳندي آھي.“
”آڱوٺي جو مٿو. يار تو وٽ ڪا ٻي ڳالھھ ڪانھي! انھيءَ ڀڙوي شاعريءَ کان سواءِ؟!“
”پوءِ انھيءَ ڀڙويءَ کي طلاق ڇو نٿو ڏئي ڇڏين؟“
ايڪٽر جي ڳالھھ تي شاعر کن لاءِ وسامي ٿو وڃي، ايئن ئي جيئن سگريٽ جي ڌڳندڙ مھاڙي تي، مينھن جي پھرين ڦڙي ڪري. ھو ڪنھن وڏي ٻوڏار ۾ پيھندي ڄڻ ٽٻي مان ٻاھر نڪري ٿو اچي.
”ھائو يار، ڪڏھن ڪڏھن شاعري، زال، گھر، ٻار سڀ بڪواس لڳندا آھن.“ ايڊيٽر ڏاڍي پيڙا مان آڪاس ۾ نھاريندو ٿو رھي. ان پار، جيڏانھن ڳيرو گم ٿي ويو آھي.
”نيٺ ڀلا اڄ ايڏي مونجھھ ڇو، آھي ڇا؟“
”منجھندو منھنجو آڱوٺو. خبر ڪانھ ٿئي آئون ڄيرا کڻي ھلندڙ ماڻھو آھيان. مون کي پنھنجي وت ۽ ست جي پوري خبر آھي.“ يار جو ڪروڌ ڏسي کيس ٿڌي ڪرڻ لاءِ ايٽر ناؤ ڏانھن آڱر ٿو کڻي.
٧ وچ سير ناؤ ۾ آھي ھڪ جواڻ جماڻ وينگس، ھڪ ٻارھن سالن جو ٻار ۽ ھڪ ڏھن سالن جي بيبي. اڌ ننگي بوجي بيبي سکان سنڀاليندي ٿي وڃي ۽ ماءُ ۽ ٻار رڇ ڇڏيندا ٿا وڃن ۽ ناؤ سنڌوءَ مٿان ڏور ڏور ھندوري جيان جھلندي ٽلڪندي ٿي وڃي.
”ھون – ڇا پئي ڳالھايوسين؟“ ويچارو ايڪٽر سگريٽ جو مزو نھ ماڻيندي ڌڳندڙ سگريٽ مان ٻيو سگريٽ ڌکائي ٿو.
”يار، رن واھ جي ھئي، نھ؟ پاڻ تھ غور سان ڏٺئي بھ ڪانھ.“
”مون چتائي ڏسي ورتي ھئي. قران جيھي سنڌوءَ جي جل پري.“
”ھا – اھي سڙھ سڌا ۽ لاڄو نوان رکڻ واريون سڀ ناريون، نوريءَ جيان نور ئي نور ھونديون آھن. ڄام تماچي بھ ڇا ماڻھو ھوندو!....“ ايڊيٽر ٿڌو ساھ ڀري ۽ وري وڦلي ٿو:
”آئون جي ڄام تماچي ھجان ھا تھ سنڌو ڇا، سڄو سمونڊ فشريز وارن کان کسي فشرمين جي حوالي ڪري ڇڏيان ھا.“
”پر ڏک اھو آھي جو اسان مھاڻا بھ نھ ٿي سگھياسين. الا – ڇا ڇولان ڇول وھندڙ جيون آھي.“
(ٿڌن ساھن ڀريل ماٺار)
ٻئي ڪنڌيءَ ڏيو ھلندا ٿا وڃن. ڪڏھن ڪڏھن آگم ڀريل اڀ ۾ نھارين ٿا، ڪڏھن لڙھندڙ ٿڙن ۾، ڪڏھن سڙھ کنيو درياھ ۾ چير وجھي اوڀار ايندڙ ٻيڙين ۾.
”يار، تنھنجي رومانس جو ڇا ٿيو؟ ڇا ضروري آھي اسين ھر وقت ادبي روڄ روئون؟!“
”يار، سڄو آھي ادبي روڄ روئون.“
”ڇو ڙي، اڃا تائين حرامپايون ڪونھ ڇڏيندين.“
”ڪمال آھي يار، حرامپائي جي ڪھڙي ڳالھھ آھي.“
”لنوائين ڇو ٿو؟“
”يار ڪاوڙجي وئي، نھ وڻيومانس.“
”ڇو؟“
چيائين: ”جي مون کي ڪنھن ايڪٽر سان ئي رومانس ڪرڻو پيو تھ پوءِ اوٽول مون کي سڀني کان گھڻو وڻندو آھي. لارينس آف اربيا ۽ ھن جا پٺا ڏاڍا سھڻا ٿي لڳا.“
”يار تون بھ کڻي ٿورڙو پرايون سرايون ڪارون پٺيانس وڌيڪ ڊوڙائين ھا.“
”تون ڇا ٿو سمجھين، مون ايئن نھ ڪيو ھوندو! يار ڪار تي ئي تھ ھوءَ چڙي پئي ھئي.“ چيائين: ”تون مون تي ڪار جو رعب وجھڻ آيو آھين، اھا تو جھڙي ماڻھوءَ لاءِ شرم جھڙي ڳالھھ آھي!“
”اڇا، ايئن چيائين؟!“
”ٻيو ڇا، ڀلا تون ئي چئھ نھ، ھڪ اسڪالر عورت جو ھڪ اشتھاري فلمن جو پرفارمر آئيڊيل ٿي سگھي ٿو؟! يار مون تھ ھن لاءِ فيچر فلمن جو ملندڙ ڪم بھ ڇڏي ڏنو.“
”اڙي ڀڙوا، فلمن ڇا، تون تار مڪان سان ئي نڪري ويو آھين!“
”ھا – تون تھ ڄن ڪڏھن نڪتو ئي ڪونھ ھئين. سچ ٻڌاءِ، توکي وڻي ٿي يا نھ؟“
”ھا يار، آھي تھ گولڊن ليڊي، ود گولڊن گلاسز، پر ان کان وڌيڪ مون کي تون پيارو آھين. ھوندي اسڪالر ليڊي.“ ايڊيٽر جو موڊ اف ٿي وڃي ٿو.
٧ وھندڙ پانيءَ مان وڏو وڏو ڪڇئون، نانگ جيڪي ڳچي ڪڍي وري ٽٻيءَ ۾ ھليو ٿو وڃي. ٻئي کن لاءِ ڪڇون ۽ پوءِ درياھ جي گوناگون وھڪ ۾ نھاريندا ٿا رھن ۽ جيئن جيئن سج ڍرندو ٿو وڃي، گوناگون پاڻي ڄڻ پلاٽينم ٿيندو ٿو وڃي. وگھريل اتانگھھ چوٽين کان ايندڙ لاوي جيان گڙگاٽ ڪندڙ پلاٽينم.
”ٻڌ، تون ڪھاڻيون ڇو نٿو لکين؟“
”ان سان ڇا ٿيندو؟ تون تھ ايسٽابلشڊ پوئٽ آھين. توکي ڇا مليو آھي جو مون کي ڪي پراپت ٿيندو.“
”اڙي سوئر، پوءِ آخر ڪندين ڇا؟......“
”منھنجو آڱوٺو ڪجھھ ڪري. اڄڪلھھ مان ھپي ازم تي اسٽيڊي ڪري رھيو آھيان.“
”يار، تون ھپي ازم تي ٿيسز لکي، پي – ايڇ – ڊي ڪري وٺ نھ.“
”يار، الائي ڇا پيو چوين. پھرين تھ اھو ٻڌاءِ تھ تنھنجي مئگزين ۾ ھپي ازم تي ڪجھھ لکي سگھجي ٿو؟!.....“
”پوءِ ڀلا آخر ڇا ڪندين؟“
”يار سوچيان ٿو، سٺو ڪتو پاليان. نالو رکانس رنس جو رن.“
”ھا – پيٽ نھ پاريان ڪتا ڌاريان. ھيئن ڪر، تون پاڻ ڪو جادو ٻادو سکي ڪتو ٿي وڃ.“
”يار، پوءِ بھ ڊگري ڪانھ ملندي.“
”ڇو؟.....“
”توکي ھر ڪنھن آڏو پڇ لوڏڻ جي عادت ڪانھي.“
”ھا يار، ڪڏھن ڪڏھن ڀاسندو آھي اسين اھي پڇ ڪٽيل، سڌريل وفادار ڊاگز آھيون، جن کي پڇ ئي ڪونھي. لوڏينداسين ڇا.....؟“
]ماٺار، درياھ جي ڇولان ڇول گاج ڀريل ماٺار.[
ٻئي ھلندي ھلندي بيھي ٿا وڃن، وري ھلن ٿا. وري بيھي ٿا وڃن، نوان سگريٽ دکائڻ لاءِ.
”ڇا موٽون؟.....“ ايڊيٽر وڏي مشڪل سان ڳالھائي ٿو.
”ھتي آيا ئي موٽڻ لاءِ آھيون.“ ۽ ٻئي واپس پل ڏانھن ھلڻ لڳن ٿا.
”ٻڌ....“ ايڊيٽر جي اندر ۾ ڪا مونجھھ آھي.
”ٻڌاءِ بھ کڻي.“
”مون اھو ٿي چيو تھ دنيا جا جيترا بھ جينئس ماڻھو ٿي گذريا آھن يا موجود آھن، آھن سڀ دکي؟! ٿرو سنچريز!........ مھاتما ٻڌ ۽ شاھ تھ اسان وٽ سمبل آھن.....“
”شايد ان لاءِ تھ جينئر ماڻھن کي دنيا ۾ سک ڏسڻ ۾ ئي ڪين ايندا آھن. پرٿويءَ تي ساري ڄمار ڀٽڪڻ کان پوءِ سرووم دکم دکم يا ڏاگھي جيڏا ڏک چئي ڊھي پوندا آھن. ڪڏھن وڻن ھيٺان تھ ڪڏھن ڪنھن رڻ ۽ رائي ۾.“
”ان جو ڪارڻ شايد سک آھن، ھر ماڻھو سک ماڻڻ ٿو چاھي جڙو سک! سچي پائدار سکن لاءِ ڪوئي ڪونھ ٿو سچي. ان ڪري سک جو اسان وٽ ڪو اميج ئي ڪينھين.“
”ھا – پر ھاڻ تھ بور پيا ٿيون. يار، سمو ڏاڍو رومانٽڪ آھي، ڇا پل آڏو اوپن ھوٽل ۽ ديدار بازي الله راضي نھ ھلي ڪريون.“
”اڙي سوئر! ھاڻ تھ ايئن بھ نٿا ڪري سگھون. اڌ کان مٿي سڃاڻ ڄاڻ واريون ڇوريون ھونديون. گدڙ کي ھرڪو سڃاڻي. ڀل چڪ ۾ ڪنھن کي اک نھ ھڻي ويھون!“
”قرآن خوش ٿيندي.“
”قرآن تي تھ ايئن ٿو اچين ڄڻ پڻھين جي جاگير آھي.“
”يار حيف ٿئي، اسان وٽ ايتري جاگير بھ برداشت نٿو ڪرين.“
”چڱو ھل تھ اڄ ڪارو منھن ھلي ٿا ڪريون.“
۽ پوءِ ٻئي ھوريان ھوريان پل ڏانھن وڌڻ لڳن ٿا، جتي چھل پھل آھي، رنگا رنگ، لڳڙ ۽ سلوڻا جسم آھن، سونھن ۽ اسپيڊ آھي.......