ڪھاڻيون

منهنجون ڪهاڻيون

سائين علي بابا سِنڌ جو اُهو اُداس رُوح آهي، جيڪو گامَ گامَ، گليءَ گليءَ، بَنَ بَنَ مَنجهه اُنهيءَ سِنڌ کي ٿو ڳولهي، جا مَهاراجا شَهيد راجا ڏاهر جي دَورَ واري سِنڌ هُئي. ۽ شهيد دُولِهه درياهه خان جي وقتَ واري شانَ، شوڪتَ ۽ بَختَ واري سِنڌ هُئي. سائين علي بابا اُنهيءَ سِنڌو درياهه جو مُتلاشي آهي، جنهن جي ٻِنهيُن ڪنڌِيُن تي ٻيلا هُوندا هُئا، ۽ جنهن جو پاڻي آبِ حياتِ هُوندو هُيو. سائين علي بابا هميشه پنهنجي قلمَ منجهان جيڪي لِکڻِيُون تَخليِق ڪَيُون آهن، اُنهن جا ڪردارَ به ”سِنڌ جا سُورِما!“ آهن! آهن. ۽ نه ئي وري مايُوسِ ٿي ڪَري پاڻ کي مياري ثابِت ڪندا آهن.! سائين علي بابا جي لِکڻِيُن منجهه اُهي سَڀِ معيارَ موجُودِ آهِن، جيڪي عالمي اديبن جي لِکڻِيُن منجهه هُوندا آهن. اِهو ثابِت ڪَرڻ جي لاءِ ڪِهڙي وضاحَتَ پِيش ڪَري سَگهجي ٿي! سائين علي بابا جي لِکڻِيُن جي مَعيارَ کي اُهو ئي سَمجهي سَگهي ٿو، جيڪو خُودِ سِنڌ ۽ سِنڌهو درياهه جو پُوڄاري هُجي. يعني، ”جَلِ پُوڄاري!“
  • 4.5/5.0
  • 7919
  • 1488
  • آخري ڀيرو اپڊيٽ ٿيو:
  • علي بابا
  • ڇاپو پھريون
Title Cover of book منهنجون ڪهاڻيون

ھيءَ ڪامڻ مايا

گوري تيرا گام بڙا پيارا
مين تو گيا مارا،
آڪي يھان ري.
رولو ھڪ ميوزڪ ھائوس شاپ مان ايندڙ مھاڀاري آواز تي بيھي ٿو وڃي ۽ مان سندس نيڻن مان اٻڙاٽ ڪري ٻاھر نڪري ايندڙ پيڙا کي محسوس ڪندي بيھجي ٿي وڃان. ڪجھھ بھ ٿي پوي، مون کي ھن سان الاھي ھمدرديون آھن، پر ائين چوڻ سٺو ٿيندو تھ مان ذري گھٽ ھن جي پيار ۾ ولوٽجندي ٿي وڃان ۽ ڪڏھن ڪڏھن دھلجي ويندي آھيان تھ ھي ھپيءَ جو ٻچو مون کي ڇڏي تھ نھ ويندو. مان مرڪ سان پڇانس ٿي: ”مسٽر رول، ڇا ٿيو؟“
”ڪجھھ نھ. ڪڏھن ڪڏھن سوچيندو آھيان، اڙدو گانا ڏاڍا من موھيندڙ ھوندا آھن.“
”بڪ نھ، اڙدو کان مون کي نفرت آھي.“ ۽ ھو وائڙو ٿي کن لاءِ مون ڏانھن ھڪ ٽڪ نھاريندو ٿو رھي.
”تون ڪڏھن ڪڏھن بنھھ سچ چئي ڏيندي آھين. اسان وٽ ڪروڌ ۽ نفرت کان سواءِ ٻيو بچيو ڇا آھي!“ رولو چڙي ٿو وڃي.
”نفرت انگيز شين کان نفرت ڪرڻ ڏوھ نھ آھي.“
”ھا – پر ان اڙدوءَ جي چڪر ۾ ويچاري ڪشور، مڪيش ۽ لتا کي وچ ۾ ڇو گھرجي؟ انھن جي نري ڇو گھلي وڃي؟ ساري، منھنجو موڊ آف ٿي ويو آھي.“
”ڇا ٿو چوي تنھنجو موڊ صاحب؟“
”مان فلم نھ ڏسندس.“
”تون ڪروڌي احمق آھين، چريا اوٽول جون فلمون ڪراچيءَ ۾ قسمت سانگي اينديون آھن ۽ اڄ لاسٽ ڊي آھي.“
”مان پنھنجي جيون مان ان فلم کي ڪاٽا ڪري ٿو ڇڏيان.“
”پر مان نٿي ڪري سگھان.“ مون کي ڪاوڙ اچي ٿي وڃي.
”مان ڪڏھن ٿو چوان تھ تون نھ ڏس.“ ھو نماڻو ٿي مون سان بلڪل ڀِچي ھلڻ ٿو لڳي. سندس ائين ڀِچي ھلڻ سان مون کي ڏاڍو مزو ٿو اچي. اھڙو جيئن ڪنوارپڻي ۾ نينگريون سپنن جا راجڪمار کڻي ھلنديون آھن. پوءِ مان ڪاوڙ مان کانئس وٿيرڪي ٿيندي دٻڙاٽ پٽيانس ٿي، ”ھپي، ڇا اھو ضروري آھي تھ تنھنجي انيھءَ ايلفينٽا باٽم پينٽ جا پائنچا منھنجي ساڙھي سان ھر ويل وچڙيا پيا ھجن؟“
”ڇا.....!؟“
”ڌوڙ.“ مان مرڪي ٿي پوان ۽ جيون ۾ الاھي سالن کان پوءِ ٻانھن سندس ٻانھن ۾ وچڙائي ٿي ڇڏيان.
”ڀلا ھيکل فلم ڏسندي مون کي مزو ڪيئن ايندو؟“
”ڇو!..... تنھنجو تھ سارو جيون ئي ھيکل آھي.“
”ٺيڪ آھي، پر تون ايترو فالتو وقت ڪيئن گذاريندين؟“
”سڙڪن تي ھلندي گذاري ڇڏيندس. وقت کي ئي تھ ٿيلھو ڏيڻو آھي.“ ھن جي انھيءَ ڳالھھ تي آئون تپي تکي ٿي وڃان ٿي.
”عجيب ماڻھو آھين تون! وڏي مشڪل سان ڊيڊيءَ فلم ڏسڻ جي موڪل ڏني آھي. زمانو ڏاڍو خراب ٿي ويو آھي. ھيکل ھلڻ تي ڪاوڙجي ٿو.“
”تون اجايو پئي ڪاوڙجين. فلم ختم ٿيڻ ويل آئون سنيما جي در تي بيٺو ھوندس.“
”تون جي ھيڏانھن ھوڏانھن ٿي وئين تھ پوءِ؟...! الائي تنھنجو ڪھڙو اعتبار آھي.“
”توکي مون تي اعتبار ڪڏھن بھ ڪين ايندو.“ کن لاءِ ھو مون کي لاجواب ڪري ٿو ڇڏي.
اسين ٻئي ھلندا ٿا وڃون، طرحين طرحين پوسٽرن سان سجايل سينما ڏانھن. ھوا جي جھوٽي سان منھنجي ساڙھيءَ جو پلئھ ھن جي مک کان لھرائجي وري منھنجي پڪڙ ۾ اچي وڃي ٿو. مان محسوس ڪريان ٿي تھ ھو ڏکوئجي ويو آھي، جيئن ننڍڙين ننڍڙين ڳالھين تي سدائين ڏکوئجي ويندو آھي. مان شدت سان محسوس ڪريان ٿي تھ ڪجھھ ڏينھن کان منھنجي اندر ھن لاءِ آجھاگ پيار پئدا ٿي ويو آھي، جنھن کي سوين سوڙن ۾ لڪائڻ کان پوءِ بھ آئون لڪائي نھ پئي سگھان ۽ گھر ۾ سڀ کان وڏي جيڪا ڳالھھ پئدا ٿي آھي، سا اھا تھ رولوءَ ٻن ٽن ڏينھن کان موسيقي ٻڌڻ بند ڪري ڇڏي آھي، نھ تھ جڏھن ڏس، ريڊيو ڪيسٽ سان گڏ پاڻ بھ پيو وڄي ۽ ناچ ڪري.
”ڇو ڀلا؟.... ٻن چئن ڏينھن کان ڏاڍو ماٺار ۾ آھين؟!“
”مان؟“ ھو ڪنھن ٻوڏار مان موٽي ٿو اچي.
”ھا.“
”الائي ڇو، ھاڻ ڪراچي وڻي ئي نھ پئي.“
”ڇو ڀلا، چرس تي پابندي لڳي وئي آھي ڇا؟“
ٽوڪ مان لڳاتار نھاريندي ٿي وڃانس.
”ھتي ڪابھ شيءِ بند نھ ٿيندي آھي.“ ھو ساڳي نماڻائي سان وراڻي ٿو. ”تون فلم ڏس، مان ايلفيءَ جا ٽيلار ڪندس. الائي ڇو دل چوي ٿي پھاڙي ڍنڍن ڏانھن ھليو وڃان. سيف الملوڪ ڍنڍ تي پھچڻ کان پوءِ ڀاسندو آھي، ماڻھو ڪو سلوڻو سپنو ڏسي رھيو ھجي. ساندھ ھلندڙ سندر دردناڪ سپنو.“
”ڇا!......“ مان دھلجي ٿي وڃان. سينما جي ويجھو سو رپئي جو نوٽ پرس مان ڪڍي سندس ھٿ ۾ ڏيان ٿي. رش ڪانھي.
”ھيئن ڪر ٻھ ٽڪيٽون وٺ.“ اسان ٻئي ٽڪيٽن لاءِ سينما ۾ اينٽر ٿيون ٿا. ھو ٿڪل ٿڪل انداز سان ٽڪيٽ وٺي موٽي ٿو، رڳو ھڪ ٽڪيٽ.
”مون ٻن لاءِ چيو ھو.“
”ساري، مون کي ڌرم جا ڌڪا کائڻا آھن.“ ھن جي انھيءَ ڳالھھ تي مون کي ڏاڍي ڪاوڙ ٿي اچي.
”ٻڌ، شام جو متان سينما جي در تي ڪا غير ملڪي عورت وٺيو بيٺو ھجين. حالتون خراب آھن. اڄڪلھھ رڳو سي آئي اي جون عورتون پيون ھلن. تو ڇٻل کي ڪھڙي خبر، بابو ڪاوڙجي ٿو.“
ھو ٽڪيٽ وٺي موٽ ٿو کائي.
”غير ملڪي عورتون ايتريون وانديون بھ ڪينھن.“ ھو ساڳي پيڙا مان منھنجي منھن ۾ نھاري، باقي پئسا واپس ٿو ڪري.
”ھون – سڙڪن تان سگريٽن جا ٽوٽا ميڙيندين ڇا؟ رکي ڇڏ.“ آئون رعب ٿي رکانس ۽ ھو پئسا گيدي ۾ رکندي، سينما جي گيٽ ڪيپر سان ڳالھائي ٿو. الائي ڇا......
”ٻڌ، اگزيڪٽ ساڍي ڇھين وڳي ھن ڪارنر تي بيٺو ھججان. اھي ارڏايون چاچي سان ھلندءِ، ڊيڊي ڏاڍو سخت ماڻھو آھي، پادر ھڻندءِ.“
”ھون... ھا.“ ھو ھليو ٿو وڃي ۽ مان ھائوس ڪيپر جي لائيٽس تي پنھنجي سيٽ تي اچي ٿي ويھان. ڪنھن فلم جو ٽريلر پيو ھلي. مون کي سينما ۾ اچي ڏاڍي مونجھھ ٿي محسوس ٿئي. ساھ گھٽيندڙ مونجھھ. الله الله ڪري لارڊ جم جو ٽائيٽل ھلي ٿو. فلم شروع ٿي وڃي ٿي. مان چاھيان ٿي ٽائيٽل موسيقيءَ ۾ پاڻ کي لوڙھي ڇڏيان. پر ذھن ۾ الائي ڪھڙا واساما ٿا اڀرن. پنھنجو پاڻ تي ڪاوڙ ٿي اچي. سڀ سيٽون خالي آھن. ”ھان، سڙڪن تائين ڪيئن ھلندو ھوندو، ھيکل ھيکل. بابي جي بادشاھي اٿس جنھن سان مرضي اچيس، تنھن سان ڳالھائيندو. مھانڊي کي ديسي عورتون نھ ٿيون وڻن. ساڙھيءَ لاءِ چوندو آھي تھ ڪنھن بھ اڻ سبيل ڪپڙي جا پنج ڇھھ وال سٺي نموني ان بدن کي ويرھي ڇڏجن تھ اھا ٿي ساڙھي.“ ھونھن.... وڏو آيو آھي يورپين اسڪالر جو ٻو. پاڻ مرداڻا ڪپڙا پائي پوءِ بھ جھڙي ڪر رن ڀڳي وڃي. مون کي ڏاڍي ڪاوڙ ٿي اچي تھ ھو مون کي سنيما ۾ ائين ھيکل ڇو ڇڏي ويو؟ وري مٿان اھو خيال تھ مون کيس ايترا پئسا ڇو ڏنا؟ الائي ڪھڙا نشا پتا وڃي ڪندو! فلم ڏسڻ مون لاءِ عذاب ٿي وڃي ٿو. الائي ڇو بار بار منھنجي اندر ۾ ڊيڄوڙا اڀرن ٿا ۽ فلم اسڪرين بدران منھنجي اکين آڏو گھڙيءَ گھڙيءَ ھڪ ايڪسيڊنٽ سين اچي وڃي ٿو ۽ فلم ۾ جيڏي وڏي ڌماڪي بازي آھي، ان کان وڏي ڌماڪي بازي منھنجي ذھن ۾ پئدا ٿي وڃي ٿي.
”ھون، نڀاڳو..... ڏاڍو دکاڙ ھڻي سھڻين عورتن پٺيان جھونگاريندو ويندو ھوندو.“ مون کي ڪشٽ ٿا اچن. فلم ھلندي ٿي رھي. اوٽول جي سھڻي پرفارمينس ڪڏھن ڪڏھن مون کي فلم ۾ لوڙھي ٿي ڇڏي ۽ ڪڏھن ھن جي اوٽارن ۾ لڙھي ٿي وڃان. ڊيڊي بھ چوندو آھي، چريا کريا تڏھن بھ پنھنجا ۽ پھريون ڀيرو مون کي پنھنجائپ جو احساس اڀري ٿو تھ ھو منھنجي سڳي چاچي جو پٽ آھي. جڏھن ننڍڙا ھئاسين تڏھن ھو سکر ۾ اسان جي گھر آيا ھئا. اسان جي جدا رھڻ جو سبب منھنجي پڙھائي ھئي، جنھن تي منھنجو چاچو سدا لاءِ منھنجي پيءُ کان رسي ويو ھو ۽ وڏي ٿي، سندس پٽ لاءِ سدائين اھو ٻڌندي رھي ھئس تھ مڇن جي ساوڪ ايندي ئي ھو لوفر ٿي ويو ھو. چرس، شراب، ڀنگون، گانجا، پوپا، الائي ڇا ڇا ڪرڻ لڳو ھو ۽ پوءِ ايڪٽر ٿيڻ جي شوق ۾ گھر ڇڏي ڀڄي ويو تھ يڪو گم. ڪڏھن خبر پوندي لاھور ۾ آھي، ڪڏھن دبئيءَ ۾ تھ ڪڏھن ترڪي. ھاڻ متيو آھي تھ ڪڏھن ڪھڙن مائٽن ۾ تھ ڪڏھن ڪھڙن دوستن ۾. ٽڪاؤ ڄڻ ھن جي ڀاڳن م لکيل ڪينھي. مھيني کن کان اسان وٽ آھي. اسين کيس ڏاڍو پيار ڏيندا آھيون. ڪو کيس مسٽر ھپي تھ ڪو مسٽر رول چوندو آھي ۽ ھو چڙندو ڪينھي ۽ مون کي..... مون کي ھو ذرو بھ بگڙيل نھ لڳندو آھي. ڪڏھن ڪڏھن ڀاسندو آھي تھ سڀ ڪجھھ ھو ڄاڻي واڻي ڪري رھيو آھي. ھاڻ ڀلا اھا بھ ڪا ڳالھھ آھي تھ ماڻھو ڪڪڙ جو آنو نھ کائڻ جي ھد تائين ويشنو ھجي، تھ اھا جيو ھتيا آھي!؟ گھر ۾ شيد رڳو آئون ئي ساڻس ٺيڪ نھ ھلندي آھيان. ان لاءِ تھ ھن وٽ سوسائٽيءَ لاءِ ڪي بھ ايٽيڪيٽز ڪينھي. جڏھن مرضي ايندس، منھنجي ڪمري ۾ گھڙي ايندو. بس چوندو، سنان پاڻي بھ نھ انھيءَ ڪمري ۾ ڪريان. وس پڄيس تھ گڏ سمھي پوي.
”ھان – عيب ئي ڪھڙو آھي گڏ سمھڻ ۾؟.... رڳو ڪنھن ساھيڙيءَ کي ئي چوڻو پوندو تھ مون کي وڻي ٿو. مون کي منظور آھي.“ اندر ۾ دل ڦٿڪو ٿي کائي ۽ سوچيان ٿي: ”مار پويس، ھي ٻھ اڍائي ڪلاڪ ڪيئن نبرندا؟ ھن پاسي، ھن پاسي سيٽون خالي آھن ۽ ان جو ڪارڻ منھنجي ھن سان اڍنگي روش آھي.“
”ڪٿي ڀاڙو ڪري ڪيڏانھن ھليو نھ وڃي. ڪجھھ بھ ٿي پوي، منھنجو سوٽ آھي. ڪھڙو بھ آھي مون کي وڻي ٿو!“ الله الله ڪري کيل ختم ٿئي ٿو ۽ مان پگھر ڳاڙيندي، سينما ھال کان باھر نڪران ٿي. ھن سان گڏ اوند ماڻھو ڏسي، مون کي ڏاڍي ڪاوڙ وٺي ٿي وڃي. ماڻھو غير ملڪي ٿو لڳي.
”ڪير آھي؟“ مان تپي ڏانھس نھاريان ٿي.
”فرينڊ آھي.“ ھو پنھنجي دوست کي اڌ اشارن ۽ اڌ انگريزي ٻوليءَ جي الوداعي جملن سان چلتو ڪري مون ڏانھن اچي ٿو.
”فلم وڻي؟“ ھو ساڳي نراسائي وڪوڙيل آواز سان ڳالھائي ٿو.
”ھا، اوٽول سچي بھ تمام وڏو آرٽسٽ آھي.“
”ھا، مون کي سندس اکيون ڏاڍيون وڻنديون آھن.“ ھو منھنجي نيڻن ۾ نيڻ کپائي وراڻي ٿو ۽ آئون سندس ٻانھن ۾ ٻانھن وچڙائي ساڻس ڏاڪن کان ھيٺ لھان ٿي ۽ کڙيون کڻي سندس وات سونگھڻ جي ڪوشش ڪريان ٿي. وات ۾ مڙئي چرس جھڙي ڪا بوءِ اٿس ۽ مٿان اٿس سگريٽ جي ڦوڪ ڦوڪان.
”ڇا تون سگريٽ ڇڏي نھ ٿو سگھين؟“
”نھ، سگريٽ منھنجي ٻالاپڻ جو يار آھي.“
”سچ ٻڌاءِ، سٺا، سھڻا يار گھڻا ڪيئي؟“ آئون کل روڪي ٿي چوانس.
”ھون... ھتي ڪير ٿو ڪنھن جو يار ٿئي.....؟ ھو مون ڏانھن اگھور نيڻن سان نھاريندي اونھون ساھ ٿو ڀري.
”ھي ڪير ماڻھو ھو؟“
”واٽ ويندو يار. چيائين ”موھن جو دڙو“ ڏسڻ ھلين تھ صلاح ٿئي.“
”ڇا؟.....“ منھنجو من دھڪو کائي ٿو وڃي.
”مون اھي کنڊر نھ ڏٺا آھن. من جنھن سٺي ڳالھھ لاءِ چوي، اھا ضرور پارجي. جيون بار بار ٿوروئي ملندو آھي.“ ھن جي آواز ۾ ڄڻ آدجڳاد جون پيڙائون ڀرجي ٿيون اچن.
گھر پھچي آئون پنھنجي ڪمري ۾ جلدي جلدي سمھن جا ڪپڙا پھريان ٿي تھ ممي جي کاڌو ڪڍڻ کان پھرين آئون ڪچن ۾ پھچي وڃان ۽ اھڙي اٽڪل ڪريان جو اسان ٻنھي کي کاڌو گڏ کائڻو پوي. اھو سڀ ان ڪري جو ھاڻ ھو منھنجي ڪمري م نھ ايندو آھي. ممي کاڌو کڻي اچي ٿي. ممي ڪاوڙيل ٿي لڳي:
”سچي چوندا آھن، ڌيءَ ڌڻ کي نھ پڙھائجي.“
”ڇو ممي؟“ مان حيران ٿي ماءُ ڏانھن نھاريان ٿي ۽ ممي منھنجي ڳالھھ تي اونھو ساھ ٿي ڀري.
”تون بدتميز آھين.“
”ڇو ممي، مون ڏوھ ڪھڙو ڪيو آھي؟......“
”ڪنھن کي ڪجھھ ڏجي نھ تھ آزارجي بھ نھ.“
”ڇا مطلب؟“
”تنھنجو ڪم ڪھڙو ھو ھن کي فلم تي وٺي وڃڻ جو؟“
”منھنجو سوٽ آھي، ان ۾ ڏوھ ڪھڙو ٿيو آھي؟ ڇا ھن ڪا شڪايت ڪئي آھي؟“
”الائي، سنڀرتون پيو ڪري!“ ممي دک کان ڪنڌ کي ڌوڻ ڏئي ھلي وڃي ٿي. مان کاڌو کائڻ کان سواءِ ھن جي ڪمري ۾ پيھي ٿي وڃان.
”ھپي، يو آر گوئنگ؟“
”ياپ.“
”نائو، ان دس ٽائيم.“
”نو، ارلي مارننگ، الائي ڇو دل ٿي چوي، چل اڙ جا ري پنڇي.“ ھو اھا ڳالھھ اھڙي ريت ٿو ڪري، ڄڻ ھن جي جيون جو سمورو نرواڻ ”موھن جي دڙي“ ۾ آھي. مان ھن جي بئگ م نھاريندي ٿي رھان، جنھن ۾ ڪپڙن جي ھلڪڙي خوبصورت وڳي سان گڏ پنھنجي ضرورت مون سموريون شيون سجائي رکندو آھي.
”وري ڪڏھن ايندين؟“
”سار، خبر مون کي نھ پوندي آھي.“ مان شڪست کائي فلور کان ھيٺ نھاريان ٿي. رات جي روشنين ۾ چوراھي تي ماڻھو تڪڙا ايندا ويندا ٿا نظر اچن. ڌنڌليل، ڀٽڪي ويل آتمائن جيان ڇاپاڪا ھڻندڙ ماڻھو. مان الاھي ڪجھھ کيس سمجھائن گھران ٿي پر الائي ڇو نڙيءَ مان ڪا وائي ئي ڪانھ ٿي اڪلي.
رات جو مون کي ننڊ نھ ٿي اچي. اوجاڳي کان نيڻ ڦاٽن ٿا. ڀاسي ٿو ڪمري ۾ جن پيا ھلن. مان ڊڄي امان ڏانھن ڊوڙان ٿي. امان ننڊ ۾ الوٽ آھي. ھپي سندس ڪڇ ۾ ستل آھي. جيئن ٻارڙا ماءُ جي ٻانھن سيرانديءَ ڪري سندس ڪڇ ۾ وات وجھي سمھندا آھن. مان ماٺڙي ڪري وري پنھنجي ڪمري ۾ موٽي ٿي اچان.
صبح جو سوير، سج اڀرڻ کان بھ اڳي ڪچن مان مميءَ ۽ ھن جا آواز ٻڌڻ ۾ اچن ٿا. مان ھاسيڪار ڪچن ۾ اچي کيس ڏيکائي ڏيان ٿي. ھو ڏاڍي موھ مان منھنجي ويجھو ٿو اچي ۽ چانھھ جا آخري ڍڪ ڀريندي ڳالھائي ٿو:
”ساري، مان وڃان پيو، ٿئنڪز فار يوئر سيمپٿي ائنڊ لو.“
منھنجي واتان ڪوئي اکر ڪونھ ٿو اجھي ۽ ھو ممي کي سينڌ تي ڪس ڪري، بئگ ڪلھي سان لڙڪائي، گڊ باءِ ڪري، ھليو ٿو وڃي ۽ اوڀر کان ھيکل سج ڄڻ رت روئندي ٿو اڀري ۽ گذري ويل زماني جو سارو ڪامڻ ڄڻ وگھري آڪاسن ۾ ڦھلجندو ٿو وڃي.