راٺوڙ، راجپوت
۽ سنڌو – سنڌو ٽٻاٽٻ وھندو ٿو وڃي ۽ اتر الھندي کان ايندڙ ھوائن ۾ ڄڻ مارئيءَ جي ملڪ جي ھيرن جا ھڳاو آھن.
ھو ڏسي پيو. درياھ جي بچاءُ بند مٿان، پوڙھو سئيس گھوڙو پيو ڊوڙائي. کير جيھي اڇي گھوڙي مٿان، ڦلھياري چٽ آھن. گھوڙو اوچي اوچي بند تان جڏھن ھيٺ لاھيارو ٿو وڃي تھ ائين ٿو وڃي جو درياھ ڪوھن تي نھ رسيس.
ھو ڏسي ويٺو: درياھ چڪار وھندو ٿو وڃي.
”ھان، ڪئين خان گھوڙا ڊوڙائي کپي ويا. ڪئين ھمير پنھنجو خمير کائي کپائي ويا پر درياھ جي اھا ئي ساڳي ڪار آھي!“ ھو سوچي ٿو. پوڙھو سئيس گھوڙو اڳھيانھس، بندر تي اچي ٿو بيھاري.
”ڇورا، ٿڪ اڇلاءِ، آئون بھ رجپوت آھيان.“ سئيس اڳھيانئس گھوڙي تان لانگ لاھيندي ٿو چئي.
”ڇو؟..... ٿڪ جو اڇلايان؟“
”اڙي راٺوڙ آھين نھ؟“
”ھا ھا، راٺوڙ آھيان.“ راٺوڙ جي منھن ۾ ڄڻ گھنج پئجي ٿا وڃن. ”ڀلا تو ڪيئن سڃاتو؟“ راٺوڙ، سئيس ۾ سگريٽ دکائي ٿو نھاري.
”اڙي، آئون گھوڙن جي اڍ سڃاڻان، تون تھ ماڻھوءَ جو ٻچو آھين. مڙس جا پٽ ٿڪ اڇلاءِ.“
”گھوڙو ڪنھن جو آھي؟“
”ڪنھن جو بھ آھي، ھينئر منھنجي لانگ ھيٺان آھي. پٽ آھي پٽ، اصل من.“ سئيس ڪشٽن مان ٿو چوي ۽ گھوڙي ڏانھن پيار مان نھاريندي، ڍاپجي نٿو ۽ راٺوڙ، راٺوڙ ڄڻ سگريٽ جي دونھن ۾ لڙھي ٿو وڃي. دونھون، جيڪو اتي وڃي رھندو آھي، جتي ڪوئي شھسوار ڪين رسي.
”بابل، قران ڏاڍا ڊنل آھيون. ھزار کان مٿي تھ ڳڻيندو ويس. ھاڻي خبر نھ ٿي پوي تھ ھي ڪائون نمبر غازي مرد آھي؟ سگريٽ پياريم.“ سئيس ٿڌو ٿڌو ساھ ٿو ڀري.
۽ ھو – چپ چپات سان سگريٽ دکائي ٿو ڏئيس. ”واھ ڙي جوان واھ، ٻيلي ھاڻ رسول پاڪ کي مڃ، کڻي ٿڪ اڇلاءِ. بابا اسين زمانا ڏسيو، ڌڪ کايو ويٺا آھيون. رب پاڪ منھنجي توبھن، بابا واڳ ھٿن مان ڇڏايو پئي وڃي. ذات خفتي سڃاڻيو ويٺا آھيون.“ سئس ٿڌن ساھن سان جانا ٿو ڀري.
”جھونا، ڇو ٿو منھنجي واتان دريا شاھ جي پاڪ واري گندي ڪرائين؟ منھنجي وات ۾ ٿڪ آھي ئي ڪانھ.“ راٺوڙ نماڻو ٿي، بيزاري ٿو پڌري ڪري.
”ڏس گھوڙو پنھنجو نھ وڏيرن جو سھي، پر غازي مرد کي ھلڻ سيکارڻ وارا اسين آھيون. ڀلا ھيئن ڪر، ساسيءَ جي پنيءَ مٿان چڪر ھڻي اچي. بابا غازي مرد ڪير سڏائي! قران، پٽ آھي پٽ. اٿي الله جو نالو وٺي ٺپريس. اسين ذات خفتي سڃاڻون. رب پاڪ منھنجي توبھن.“ پوڙھو دم ڀرجي وڃڻ سان کنگھي ٿو ۽ راٺوڙ محسوس ڪري ٿو، پوڙھي کي دم جي بيماري آھي.
”تون پنھنجي دوا ڇو نھ ٿو ڪرائين بابا؟“
”دوائون الله جون آھن بابا. ڪوڙا سامي، ڪوڙا سامين پنڌ. حيف ٿئي ڀاڙي، نھ ٿڪ ٿو اڇلائين نھ غازي مرد جا پٺا ٿو ٺپرين.“ سئيس جلھھ ٿو ڪري. راٺوڙ منجھس نھاري، ڪروڌ مان سٽ سان اٿي ٿو ۽ گھوڙي مٿان اگھور نيڻن سان ھڪ گھمرو ڦري ٿو. گھوڙو ڏسي، راٺوڙ جي اندر ۾ ڄن چير پئجي ٿا وڃن.
”بابا، قران مون کي گھوڙو ھلائڻ ڪين اچي، سال ٿيا. مان ڇڙواڳ چؤباز سوار آھيان. منھنجو کاريل گھوڙو ڪڏھن سڌرندو ڪينھي. اھي سڀ اوھان جا وھم آھن.“ راٺوڙ ڪڏھن ڏاڍي موھ مان گھوڙي ۾ ۽ ڪڏھن پوڙھي راجپوت سڏائيندڙ سوار ۾ ٿو نھاري.
”ڇورا، ڳالھائين ڪنھن سان پيو؟ آئون بھ مينڌرو راجپوت آھيان. ذات سماٽ وڏيرو مون کي سڃاڻي. پرائي شيءِ ۾ ائين نھاربو آھي؟!“ سئيس اکيون ٿو ڦوٽاري. ”ڀيڻھيان، خفتي ٿي ڪري ايترو نھ ٿو پڄئي تھ ڀٽاري جي پٺيءَ تان کڻي ھٿ ڦيرائين......“
۽ راٺوڙ – راٺوڙ ڏاڍي موھ مان گھوڙي ۾ نھاري، ٽوڪ جو ڌڪ پچائي گھوڙي جي ڳچيءَ، ڊگھيءَ ڊگھيءَ کير جيھي اڇي بج تان يڪي ٻانھن ڦيري ٿو.
”اچي جھونا، ھاڻ تھ خوش ٿئين. آئون ماڻھو آھيان، ڏائڻ ڪين آھيان. الله توکي بخشي ڏئي، کاڄي ڪين ويندو.“
”ائين ڪر بابلا، ڪو وزم ڪو پاڻي.“
”نھ، مھربانيون.“ راٺوڙ ڏاڍي اونھيءَ نھار سان سئيس ۾ ٿو نھاري.
”بابا، جانارن سان ايڏو پيو ڪبو آھي!؟“
”اڙي بابلا، ڪھڙيون ٿو خبرون پڇين. جڏھن ماڻھن جا قلوب ڪارا ٿي ويندا آھن، تڏھن ماڻھو ماڻھن کان بچڻ لاءِ جانارن ۾ ٻک وجھندا آھن. بابا، زاري آھي.“ سئيس وڏي ٿڌي ساھ سان اندر ۾ ڄڻ نيزاريون ٿو ڪري.
”چاچا خدا ڪندو خوش ھوندين.“ سج کي پھاڙن کان لھي ويندو ڏسي راٺوڙ موڪلائڻ جون ڪندي، نئون سگريٽ ٿو دکائي.
”ترس بابلا، ٻيلي ڏاڍا ڊنل آھيون. جتي باھ ٻلي اھا جاءِ جلي. ھيئن ڪر، منھنجي گھوڙي کي امامن جو ڪارو سڳو ٻڌي وڃ.“
”ڇا پيو چئين جھونا! ھي راڪٽ جو زمانو آھي. امامن جي نالي تان صدقي، پر مان گيدي ۾ ڪارا سڳا کڻي ڪين ھلندو آھيان.“ راٺوڙ ڦاسي ٿو وڃي!
”پٽ، جيڪي ڄڻين سي پالين، اچي وٺ سڳو. يا علي مدد ڪري پير ۾ ٻڌي وڃينس.“ سئيس چوي ٿو.
۽ ھو!
ھو حيرت ۾ حيران ٿي پوڙھي سئيس ۾ نھاري ٿو ۽ کانئس ڳانو وٺي، گھوڙي جي پير ۾ ٻڌي ٿو.
”ھاڻ تھ خوش ٿئين چاچا؟“
”بابا، الله ڪندو خوش ھوندين. قران ڏاڍا ڦٽيل ھوندن.“ راجپوت سئيس دعائون ٿو ڪري.
۽ راٺوڙ
راٺوڙ مرڪندو ٿو وڃي. تڄرا تڄرا درياھ جي ڪنار وٺيو.