هي مڻيادار ماڻھو (شبانہ سنڌي)
محمود مغل جي سڃاڻپ جو پھريون حوالو سندس ڪھاڻين جو ڪتاب. مون کي ياد آھي عابد مظھر جي نياڻيءَ مون کي سندس ڪھاڻين جو ڪتاب ’تو سنگ تو بن ڏينھڙا‘ پڙھڻ لاءِ ڏنو ھو. ڪھاڻين جو اھو پھريون ڪتاب ھيو جيڪو مون کي بيحد وڻيو. تقريبن سموريون ڪھاڻيون سٺيون ھيون. دل نہ پئي چوي تہ ڪتاب واپس ڪريان، پر موٽائڻ تي مجبور ڪيو ويو، جو اھو ڪتاب سندس بہ پسند جو ڪتاب ھيو. پوءِ ھڪ ٻيو ڪتاب بہ پڙھيم، ’ھٿ ريکائن کان خالي‘ ڏاڍو زبردست ناول... انھن ئي ڏينھن ۾ ادا سان ملڻ جي خواھش ڪَرُ کنيو. ڪنھن ليکڪ جا لفظ پڙھيا ھئم تہ، ’ليکڪن سان فقط سندن لکڻين ۾ ملڻ گهرجي.‘ انھن لفظن جو اثر دل تي ويٺل ھو، جنھن ادا سان ملڻ واري خواهش کي ختم ڪري ڇڏيو.
ادا ڏانھن خط لکيو ھيم، جنھن جي مانائتي موٽ ملي ھئي، جڏھن ڪاوش اخبار ۾ سندن ڪالم ’خواب نگر‘ جي سري ھيٺ ڇپجڻ لڳا تہ انھن ڪالمن ۾ ڪيل ڳالھيون دل ۾ جاءِ والارينديون ويون.
حياتيءَ ۾ ماڻھو ڇا وڃائي ٿو ڇا ماڻي ٿو، جيڪو ڪجهہ ماڻي ٿو ان جو ملھ ڇاھي يا جيڪو ڪجهہ وڃائي ٿو اھو ڪيترو قيمتي آھي؟! محبتن جي مام ۽ پريت جي پيچرن جي آگاھي ڏيندي، ڪيترين ئي رمزن جا راز پڌرا ٿي پوندا ھئا، جيڪي زندگيءَ جو مُنجهيل سُٽ سلجهائي سَڦلتا جو سبب بڻبا ھئا. ڪڏھن اکين ۾ آلين ڪاٺين جو دونھون ڀري ڇڏيندا ھئا تہ ڪڏھن مُک تي مرڪ جو دائرو وسيع ٿي ويندو ھو. الاءِ ڪھڙو جادو ھوندو ھو، جو پڙھندڙ کي پنھنجي سحر ۾ جڪڙي رکندو ھو.
دل ۾ ھڪ ڀيرو وري ملڻ جي خواهش جاڳي ۽ نيٺ اھو ڏينھن آيو. ادا سان ملڻ کان پوءِ مون ڪنھن ليکڪ پاران لکيل انھن لفظن، ’ليکڪن سان فقط سندن لکڻين ۾ ملڻ گهرجي‘ کي رجيڪٽ ڪيو.
پاڻ ايتري تہ پنھنجائپ ۽ پيار مان مليا، جو ان ڏينھن کان پوءِ منھنجي پسند جو ڪھاڻيڪار ’محمود مغل‘ منھنجو محترم ’ادا محمود مغل‘ بڻجي ويو ـ سوچيان ٿي جيڪڏھن ادا کي مان ذاتي طور نہ سڃاڻان ھان تہ پاڻ فقط ادبي حوالي کان منھنجي پسند جا ڪھاڻيڪار ھجن ھان. جڏھن تہ مان ھاڻي ان محمود مغل کي بہ سڃاڻان ٿي، جيڪو نھايت شفيق ۽ ٻاجهارو انسان آھي. ھُو جڏھن ’امان‘، ’ٻچا‘ ۽ ’نياڻي‘ جھڙن لفظن سان مخاطب ٿيندا آھن، تہ سندن لھجي جي چاشني حياتيءَ ۾ اوتيل ڪيترن ماڻھن جي سخت رَوَيَن ۽ تلخ لھجن جي ڪڙاڻ کي لوڻ پاڻي ڪري ڇڏيندي آھي.
آڱرين تي ڳڻڻ جيترا ڪي انسان آھن، جيڪي ماڻھپي جو مانُ رکندي، انسانيت کي جيئدان ڏيندا ٿا اچن. ھي اھي ماڻھو آھن، جن جي صحت ۽ سلامتيءَ جي دعا لاءِ ھٿ کڻبا ناھن، پر پاڻمرادو ئي کڄي ويندا آھن.
]11 آڪٽوبر 2024ع [