شخصيتون ۽ خاڪا

محمود مغل: فن ۽ شخصيت

ھي ڪتاب محمود مغل جي اڌ صديءَ جي علمي، ادبي ۽ نشرياتي سفر جي جهلڪ آھي، ڪتاب ۾ محمود مغل جي فن ۽ شخصيت بابت ساڃاھ وندن جا مضمون ۽ رايا، سندس ڪتابن جو تعارف ۽ ڪتابن تي لکيل رويوز ۽ رايا، سندس ڊرامن جو تعارف، محمود مغل کان ورتل انٽرويوز شامل آھن.

Title Cover of book Mehmood Mughal: Fan’u Aien Shakhsiyat’a

واقعي سڀني کي هڪڙي ئي ملندي آهي زندگي! (مرتضيٰ سيال)

سٺا استاد ۽ سٺا ڪتاب انسان جي سوچ ۽ زندگي بدلائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪندا آهن، اهي استاد ۽ ڪتاب ئي آهن، جيڪي اسان کي هيٺان کان مٿي پھچائن ٿا، اسين ڀلي ڪٿي بہ پھچي وڃون، پر زندگيءَ جي آخري گهڙين تائين پھنجن سُٺن استادن کي وساري نہ ٿا سگهون، اهڙيءَ طرح ڪتاب بہ هميشہ اُتساھہ جو ذريعو رهن ٿا.
هونئن تہ سنڌي ٻوليءَ ۾ تمام گهڻا ڪتاب ڇپجن ٿا، جيڪي سُٺي ڳالھہ آهي، پر انھن مان ڪجهہ ڪتاب ايترو اثر ڇڏين ٿا، و اهي ماڻھوءَ جي ذهن جا بند طاق کولي ٿا ڇڏين، اهڙو ئي هڪ ڪتاب ”هڪڙي ملندي آهي زندگي“ آهي.
بلڪل، زندگي تہ هڪڙي ئي ملندي آهي، پر اُن هڪڙي زندگيءَ ۾ خوبصورتي ۽ مقصديت جا رنگ ڪيئن ڀرجن، زندگيءَ جي سفر کي رڳو پنھنجي لاءِ ئي نہ پر پنھنجن پيارن توڙي سماج ۾ رهندڙ ٻين ماڻھن لاءِ ڪارائتو ڪيئن بڻائجي ۽ پنھنجي عمل سان سماج ۾ موجود ڪٺورتا کي ڪيئن گهٽائجي؟ هيءُ ڪتاب اهو سڀ ڪجهہ ٻڌائي ٿو.
’سُندرتا جي 51 ڪھاڻين‘ تي مشمل هن ڪتاب جي سڀني، ٻين ٻولين جي خوبصورت ڪھاڻين کي، اسان جي پياري دوست ۽ ناليواري ليکڪ محمود مغل رڳو ترجمو ئي ناهي ڪيو، پر انھن لاجواب ڪھاڻين جي مختلف جاين تان چونڊ ڪري، هڪ خوبصورت گلدستي جيان سينگاري، هڪ لاجواب ڪتاب جي صورت ۾ اسان جي سامھون رکيو آهي. هي سڀئي ڪھاڻيون جنھن سھڻي نموني ترجمو ڪيون ويون آهن، ان جو بہ جواب ناهي، بنھہ سادي ۽ عام فھم ٻولي استعمال ڪئي ويئي آهي. هن ڪتاب جون سڀئي ڪھاڻيون خوبصورت احساسن سان تہ ڀرپور آهن ئي، پر مختصر هئڻ جي باوجود وڏي مفھوم واريون بہ آهن. هنن ڪھاڻين ۾ زندگيءَ جا اهڙا بھترين سبق موجود آهن، جن جي مقصد کي سمجهڻ سان اسان جي سوچ ۽ روين ۾ وڏي تبديلي اچي سگهي ٿي.
هي اُهي ڪھاڻيون آهن، جن وڏي عرصي کان پوءِ مون کي متاثر ڪيو آهي. سچ پچ هي سڀئي ڪھاڻيون ڪمال جون آهن، ڪھاڻين جي هر لفظ ۾ زندگي آهي.
ڪتاب جي 51 ڪھاڻين ۾ ڪابہ ڪھاڻي ٻن يا ٽن صفحن کان وڌيڪ ناهي، پر انھن سڀني ڪھاڻين ۾ ايتري تہ وسعت ۽ مقصديت آهي، جو هر ڪھاڻيءَ تي هڪ فلم ٺھي سگهي ٿي. 175 صفحن تي مشتمل هن ڪتاب کي هونئن تہ پڙهڻ ۾ ٻن ڏينھن کان وڌيڪ وقت نہ لڳندو، پر مون کي هي ڪتاب پڙهڻ ۾ ڏھہ ڏينھن لڳي ويا، ڇاڪاڻ تہ هر ڪھاڻي پڙهڻ کان پوءِ ماڻھو ڄڻ ٻي دنيا ۾ پھچي ٿو وڃي ۽ سوچ جو هڪ سفر شروع ٿي ٿو وڃي. مان هنن مان هڪ يا ٻہ ڪھاڻيون پڙهڻ کان پوءِ وري ڪافي وقت تائين سوچيندو ئي رهيس.
’هڪڙي ملندي آهي زندگي‘ ڪتاب پڙهڻ کان پوءِ آئون اهو ئي چوڻ چاهيندس تہ انساني احساسن ۽ زندگيءَ کي سمجهڻ لاءِ هي ڪتاب پڙهڻ ضروري آهي. هي ڪو عام ڪھاڻي ڪتاب ناهي، پر هي ڏاڍو اهم ۽ احساسن جو مجموعو آهي، جنھن ۾ اهڙو نشو آهي، جيڪو پڙهندڙ کي وڏي وقت تائين مدہوش رکڻ لاءِ ڪافي آهي.
آئون محمود مغل کي اهڙين انتھائي خوبصورت، زندگي ۽ احساسن سان ڀرپور سچين ڪھاڻين جي چونڊ، انھن کي حسين انداز ۾ پنھنجي سنڌي ٻوليءَ ۾ منتقل ڪرڻ ۽ لاجواب ترتيب ڏئي اسان تائين پھچائڻ تي مبارڪون پيش ڪيان ٿو. ساڳئي وقت ’امرتا پبليڪيشنس‘ کي اهڙي ڪتاب شايع ڪرڻ تي جس هجي. هي ڪتاب پنھنجي سرورق کان ويندي بئنڪ ٽائيٽل تائين ڏاڍو جاندار، ڏاڍو سھڻو ۽ ڏاڍو سحر انگيز آهي.
ڪتابن تي تبصرو ڪرڻ جو مون وٽ ڪو ڏانءُ ڪونھي، پر هي ڪتاب پڙهڻ کان پوءِ شدت سان دل چاهيو تہ پنھنجن هنن احساسن کي جيئن جو تيئن قلمبند ڪيان. واقعي سڀني کي هڪڙي ئي ملندي آهي زندگي ۽ ان کي بامقصد ۽ ڀرپور بنائڻ لاءِ جيڪڏهن هي ڪتاب پڙهجي تہ ڪافي نوان گس ملي سگهن ٿا.

]ڇپيل: سنڊي مئگزين ’ڪاوش دنيا‘، آچر 28 مارچ 2021ع [