ناليوارو اديب ۽ ليکڪ: محمود مغل (عاطف حُسين وگهيو)
محمود مغل، جنھن جي آواز ۾ شينھن جي گجگوڙ گونجي ٿي، جيڪا ٻڌندڙن جي هرڻيءَ جھڙن ذهنن کي جهٽ ۾ جهٽي ٿي وٺي. سندس لکڻيون پڙهندڙن کي اهو احساس ٿيون ڏيارين تہ واقعي زندگي ان کي چئبو آهي ۽ جيئڻ جو طريقو ڪھڙو آهي. سندس ڪالمن جو سلسلو ’خواب نگر‘ هزارن خوابن کي جنم ڏئي ٿو. ’خواب نگر‘ جيئڻ جو ڍنگ سيکاري ٿو.
محمود مغل نہ فقط هڪ ناليوارو ليکڪ ۽ اديب پر هڪ ڊاڪٽر بہ آهي تہ هڪ ڊراما لکندڙ پڻ، سندس ڪيترائي ڊراما مختلف چيلنز تي هلي چڪا آهن، هُو ڊراما لکندڙ بہ آهي تہ ناول نگار بہ. هُو هڪ ڊاڪٽر بہ آهي تہ هڪ استاد بہ. سندس نانءُ تہ ’خواب نگر‘ جي رهواسي طور ڄاتو ٿو وڃي، پر حقيقت اها آهي تہ هُو ’خواب نگر‘ جو رهواسي نہ پر ’خواب نگر‘ جو جوڙيندڙ آهي، جيڪو اسان کي اتان مختلف رنگن جا خواب کڻي ورهائي ٿو ڏي. جنھن مان اسين پنھنجي پسند جا خواب کڻي پنھنجي اکين منجهہ سجايون ٿا. هڪ ناميارو ليکڪ، ڪھاڻيڪار، ناول نگار، ميزبان ۽ هڪ ڊاڪٽر هوندي بہ هُو پاڻ کي استاد سڏائيندي فخر ٿو محسوس ڪري، جنھن لاءِ چوي ٿو تہ، ’آئون جيڪو ڪجهہ آهيان، ان پيغمبري پيشي جي ڪري ئي آهيان. جيڪڏهن نہ هجان تہ بہ مون کي هڪ استاد طور ياد رکيو وڃي.‘
”’خواب نگر‘ هڪ حاضري آهي. جيڪا هر آچر تي ڀريندو آهيان.“ هُو ٻڌائي ٿو تہ، ”مون کي حيرت ٿيندي آهي جڏهن ٻاهران اِي ميلز اينديون آهن، مون هڪ ڪالم لکيو هو، ’والدين کي خرچي ڏيو.‘ ٻئي ڏينھن وٽس ڪال آئي، ڪال ڪرڻ وارو شخص روئي رهيو هو، هن پنھنجي والد کي فون ڏنو، جنھن چيو تہ منھنجو پٽ تنھنجو ڪالم پڙهي، ويھن سالن کان پوءِ مون ڏانھن واپس آيو آهي ۽ مون کي خرچي ڏيئي رهيو آهي.“
سياست بابت لکڻ تي هُو چوي ٿو تہ، ”آئون حساس ۽ بزدل آهيان. مون ۾ حوصلو ناهي تہ آئون سياست تي لکان.“ پر سندس ڪالمن ۾ اهو ڪجهہ آهي جيڪو اسين سوچيون ٿا پر اسان ۾ لکڻ جو ڏانءُ نہ آهي. محمود مغل پنھنجي خيال جي آواز کي پرواز ڏني آهي، سائين طارق عالم ابڙي چواڻي تہ، ”محمود مغل پنھنجو قلم کيسي ۾ رکڻ بجاءِ، برف پوش پھاڙن جي گلشيئر تي رکي اچي ٿو ۽ پوءِ لکڻ وقت کڻي اچي ٿو. محمود مغل جا ڪالم ’ٽائيٽينڪ‘ جهري ٻڏندڙ سماج ۾ وڄايل وائلن جيان آهن. ”مون کي ماحول جي ضرورت نٿي پئي“ هُو ٻڌائي ٿو تہ، ”’خواب نگر‘ لاءِ ڏيڍ ڪلاڪ کپندو آهي، جيڪو آئون پنھنجو پاڻ کي ڏيندو آهيان.“
سندس فطرت ۾ ڪافي خوبيون سمايل آهن. جن جي ڪري هُو نہ فقط ماڻھن جي ذهنن ۾ ڪنھن خوبصورت خيال وانگي هُرندو رهي ٿو، سندن دلين ۾ ڪاڪ جا محل اڏي ويھي رهيو آهي. اهو ڪنھن کان بہ ڳجهو نہ هوندو تہ هُو هڪ وڏو ليکڪ آهي ۽ سندس ڪيترائي ڊراما، چينلز تان هلي چڪا آهن، پر ماڻھن کي اها بہ ڀلي ڀت ڄاڻ هوندي تہ هُو هڪ سٺو آوازڪار بہ آهي. پي. ٽي. وي تان سندس پروگرام ’پرک‘ تہ هلندو ئي رهي ٿو. هُو سنڌ يونيورسٽي، توڙي ٻين ادبي ۽ علمي پروگرامن جي پڻ ميزباني ڪندو رهي ٿو. هُو چوي ٿو تہ، ”منھنجي لاءِ دانشور ۽ ڏاهو منھنجي امڙ آهي، مون کي اڄ بہ پنھنجي ماءُ جا اهي لفظ ياد آهن تہ ڪيترو بہ اڏامو پر وري بہ توهان کي زمين تي اچڻو آهي. جيڪڏهن توهين هيٺ نہ ايندؤ يا تہ توهان کي پٿر لڳندا يا اوهين ٿڪجي هيٺ ڪرندؤ ۽ ساڳيا ئي ڌرتيءَ جا قدم چمندؤ.“
هُو پنھنجي ڪتاب ’خواب نگر‘ جي بئڪ ٽائيٽل تي چٽيل سندس ماءُ جي هٿ اکرن کي پنھنجي ’خواب نگر‘ جو وڏو خواب ڪوٺي ٿو. جنھن مان کيس ماءُ جي هٿن جي خوشبو اچي ٿي.
هُو ٻڌائي ٿو تہ، ”’خواب نگر‘ لکڻ وقت جڏهن آئون ستر سيڪڙو لکي ويندو آهيان تہ آئون روئي ڏيندو آهيان.“ کيس اها اميد ٿي رهي ۽ ان ڳالھہ جو دعاڳو آهي تہ کيس مَٽجڻ جو ڪوبہ شوق نہ آهي. هُو چوي ٿو تہ، ”آئون جيڪو آهيان اهو ئي رهان. مون کي مَٽجڻ جو ڪوبہ شوق نہ آهي.“ ۽ اسين بہ اها ئي اميد ٿا ڪريون تہ هُو هميشہ ائين ئي ماڻھن جي دلين جي ترجماني ڪندو رهي ۽ ائين ئي پنھنجي لکڻين سان ماڻھن جي وجودن تي طاري ٿيل جمود کي ٽوڙيندو رهي ۽ کين اتساھہ بخشيندو رهي.
]17 مارچ 2022ع [
