شخصيتون ۽ خاڪا

محمود مغل: فن ۽ شخصيت

ھي ڪتاب محمود مغل جي اڌ صديءَ جي علمي، ادبي ۽ نشرياتي سفر جي جهلڪ آھي، ڪتاب ۾ محمود مغل جي فن ۽ شخصيت بابت ساڃاھ وندن جا مضمون ۽ رايا، سندس ڪتابن جو تعارف ۽ ڪتابن تي لکيل رويوز ۽ رايا، سندس ڊرامن جو تعارف، محمود مغل کان ورتل انٽرويوز شامل آھن.

Title Cover of book Mehmood Mughal: Fan’u Aien Shakhsiyat’a

سائين محمود (عرفان علي ميمڻ)

-
اندازو نٿو لڳائي سگهجي تہ وقت جو رُوپُ سيڪنڊن، منٽن، ڪلاڪن، ڏينھنِ ۽ راتين ۾ ڪيئن ٿو مَٽجي...! ايڏو تيزيءَ سان سفر ڪري ڪيئن ٿو؟! ۽ ٿڪجي ڇو نٿو؟ اهو ٿَڪُ شايد اسان جي سمجهہ کان پرانھون آهي.
1997ع کان 2024ع تائين ڀريا 28 سال ڪيئن ايڏو تيزيءَ سان ڪنھن سامونڊي وهڪري جيان وهي ويا، جو خبر ئي نہ پئي، پر هڪڙي ڳالھہ جي خوشي ضرور آهي تہ زندگيءَ ۾ جن جو ساٿ آهي، اهو اڄ تائين هلندو اچي.
سائين محمود سان ويجهڙائپ روزاني ’ڪاوش‘ حيدرآباد اخبار کان شروع ٿي، جتي مون زندگيءَ جون پھريون عملي وِکون 1997ع کان کڻڻ شروع ڪيون. مون کي اڄ بہ ياد آهي تہ آئون ڪاوش جي ايڊيٽوريل پيج تي ڪم ڪندو هئس ۽ سائين محمود اتي پنھنجا آرٽيڪل کڻي ايندو هو. هڪ ڏينھن سائين محمود ڪاوش اخبار جي ايڊيٽوريل پيج جي سيڪشن ۾ آيو ۽ اسان جي ايڊيٽوريل پيج جي انچارج کان پڇا ڪيائين تہ، ”ڪمپوزنگ ڪير ڪندو آهي؟“ جنھن تي انچارج صاحب وراڻيس، ”عرفان ڪندو آھي.“ سائين محمود مون ڏي وڌي آيو ۽ چيائين، ”پٽ عرفان..!“ مون وراڻيءَ ۾ ”جيءُ“ سائين محمود کي جواب ڏنو. سائين محمود... هڪدم گرمجوشيءَ مان مون کي ڀاڪر پاتو ۽ دعائون ڏنيون. سائين محمود جي ڀاڪر مان، مون کي بابا سائينءَ جي خوشبو آئي، جيئن بابا سائين ڀاڪر پائي دعائون ڏيندو آهي، اُن گهڙيءَ بلڪل ائين ئي محسوس ڪيم. بس انھيءَ ڏينھن کان سائين محمود سان پنھنجائپ وارو رشتو هلندو اچي.
سائين محمود، منھنجي لاءِ اڄ بہ ائين ئي آهي، جيئن ڪو بڙ جو وڻ وڏو ڇَٽُ هڻي ڇانوَ ڪري بيٺو هوندو آهي. اڄ بہ ائين ئي سائينءَ جو شفقت ڀريو هٿ مٿي تي آهي. سائين محمود سان ويجهڙائپ، محبت، چاهتون، رساما پرچاما سڀ آهن، زندگيءَ جا ڏک هجن يا سُور، سائينءَ جو ساٿ هلندو اچي. اڻٽُٽ رشتو آهي سائين محمود سان. سائينءَ کي خدا تعاليٰ اهڙي تہ ڪا ڏات عطا ڪئي آهي جو، هو هر ماڻھوءَ کي پنھنجو ڪري وٺندو آهي، پوءِ ڀلي اهو سندس دشمن ڇو نہ هجي، پر سائين هميشہ ان دشمن سان بہ ائين ڀاڪر پائي مليو آهي، جيئن هُو دوستن سان ملندو ۽ دعائون ڏيندو آهي.
سائين محمود جو ڪمالِ هُنر سندس لکڻي آهي، جنھن ڪمال جي لکڻي سائين لکي ٿو، اها گهڻن جي وس کان چڙهيل آهي. مون جڏهن بہ سندن لکڻ جو ڪمال ڏٺو آهي تہ ڄڻ منھنجو اندر ٻوليندو آهي: ٽڙياسين دامنِ صحرا ۾، خوشبو ئي اجائي وئي!
سائين محمود محبتن جي ڀاڪر کي ڀرڻ ڄاڻي ٿو. ڪڏهن بہ مون سائينءَ کي مايوس نہ ڏٺو، هميشہ سرخرو ۽ خوش ڏٺو آهي. سائينءَ جون سمجهاڻيون آئون دل جي هڪ جدا ڪنڊ ۾ سانڍي رکي ڇڏيندو آهيان، جيڪي وقت تي مون کي مدد ڏينديون آهن ۽ اها بہ حقيقت آهي تہ مون جيڪو بہ ٿورو گهڻو لکيو آهي، سو سائين محمود جون لکڻيون چورائي لکيو آهي. سائين محمود جي لکڻي دل ۾ گهر ڪري ويندي آهي. ان ڪري سائينءَ جا لفظ چورائي ڪجهہ نہ ڪجهہ پيو لکندو آهيان.
ڳوڙهن ۾ وزن تہ ڪونھي پر اهي پاڻ سان گڏ انساني ڪيفيتن جو وڏو بار کڻي اکين مان نڪرندا آهن! سمجهداريءَ جون ڳالھيون ٻن طرح جا ماڻھو ڪندا آهن هڪڙا اهي جن جي عمر وڏي هوندي آهي ۽ ٻيا اهي جن ننڍي عمر ۾ وڌيڪ مشڪلاتون ڏٺيون هجن. مون سائينءَ کان سمجهداري واريون ڳالھيون بہ سکيون آهن تہ سائين محمود کان مشڪلاتن جي ڏينھن ۾ ڪيئن برجستو ٿي مقابلو ڪبو آهي، اهو بہ سکيو آهي. سائين مون کي هميشہ پنھنجي پٽن وانگر ئي ڀائيندو ۽ سمجهاڻيون ڏيندو آهي، جيڪي نہ وسرڻ جھڙيون آهن.
زندگيءَ جي 40 سالن جي سفر دوران مون کي اهڙو ڪو بہ ماڻھو نہ مليو آهي، جيڪو پنھنجائپ واري نظر سان ڏسندو هجي، هر ڪو پنھنجي مفاد ۽ مطلب آهر استعمال ڪندو آيو. خير اها تہ دنيا داري آهي پئي هلندي ۽ ان تي مون کي ڪو بہ ڏک نہ آهي. سائين جو شفقت ڀريو هٿ مٿي تي آهي، اها بہ خدا جي قدرت آهي. خدا رب العزت هر ڪنھن کي اهڙا ماڻھو عطا نٿو ڪري، آئون خوشقسمت آهيان جو مون کي رب تعاليٰ اهڙي ماڻھوءَ جي شفقت هيٺ رکيو آهي، جنھن مون کي هميشہ سکياريو تہ زندگيءَ جو ڪاروهنوار ڪيئن هلندو آهي ۽ زندگي گذاربي ڪيئن آهي.
آئ رب تعاليٰ جو شڪر گذار آهيان ۽ سائين محمود جو بہ ٿورائتو آهيان، جنھن زندگي جي ڏُک سُک ۾ مون کي پنھنجي اولاد جيان سمجهيو آهي ۽ هر ڏکئي سُکئي وقت ۾ منھنجو ساٿ ڏنو ۽ پنھنجو سمجهيو آهي. منھنجو مٺڙو مالڪ، سائين محمود کي ائين خوش رکي ۽ صحتياب رکي- آمين.

]خميس 31 آڪٽوبر 2024ع[