سنڌ ٽاڪيز: سنڌي فلمن جي انسائيڪلوپيڊيا (سيد حيات علي شاھہ بخاري)
ڊاڪٽر محمود مغل، منھنجي لاءِ نھايت اهم شخصيت آهي ۽ مان ان علم جي سج آڏو ڏيئي برابر بہ ناهيان، ان ڪري سوچيندو رهجي ويس تہ ڳالھہ ڪٿان کان شروع ڪريان. ڪا ڳالھہ مزاج جي خلاف نہ هجي ۽ اڻ وڻندڙ ڪا ڳالھہ مون کي هن عظيم شخصيت کان دور نہ ڪري ڇڏي. منھنجا اهي انومان بلڪل درست آهن، ڊاڪٽر محمود مغل جيترو پيار ڪرڻ وارو آهي، مزاج خلاف ڳالھہ ڪرڻ واري کي ايترو پري ڪري ڇڏيندو، جو ڳوليو ڪونہ لڀندو.
بھرحال هن ڪتاب ’سنڌ ٽاڪيز‘ تي منھنجي ٽيڪاٽپڻي ان ڪري بہ ضروري آهي تہ مون چاليھہ کن سال ان فيلڊ ۾ گذاريا آهن. فلم انڊسٽريءَ جي هر ظاهري ۽ لڪل ڳالھہ کان واقف آهيان، پر هن ڪتاب ۾ اهڙو تہ تفصيلي مواد شامل ڪيو ويو آهي، جن مان ڪيترين ئي ڳالھين کان مان اڻڄاڻ آهيان. خاص طور هن ڪتاب جو سٽاءُ ۽ ترتيب ايڏي تہ وڻندڙ آهي، جو پڙهندڙ هر فلم جي سڄي معلومات ذهن نشين ڪريو وٺي.
رليز ٿيل سنڌي فلمن جو احوال، اڌ ۾ رهجي رليز نہ ٿيل فلمن جو حال ۽ وري فلمي پوسٽرن، اشتھارن ۽ سنڌي فلمن جون خبرون آئيني جيان پڙهندڙن آڏو اچيو وڃن. اها خاص خوبي محمود مغل جي آهي، جنھن جي تخليقڪار ذهن هن ڪتاب کي سونھن ۽ سوڀيا بخشي آهي.
ڊاڪٽر محمود مغل، سنڌ ٽاڪيز ڪتاب لکي، هڪ وڏو ڪم ڪيو آهي، جيڪو صدين تائين سنڌي فلمن جي حوالي کان تاريخ جي حيثيت رکندو. ڪوبہ ماڻھو تمام سوَلائيءَ سان سنڌي فلمن بابت پي ايڇ ڊي ڪرڻ لاءِ، هن ڪتاب مان مدد حاصل ڪري سگهي ٿو.
خاص طور هي ڪتاب، مون کي ’فليش بئڪ‘ ۾ وٺي وڃي ٿو. فلمن جو احوال، تصويرون ۽ ٻيو تفصيل، انھن فلمن ڏانھن منھنجو ڌيان ڇڪائي ٿو، جن ۾ آءٌ اسسٽنٽ ڊائريڪٽر، ڪھاڻي نويس ۽ هدايتڪار جي حيثيت سان فلمي يونٽ سان سلھاڙيل هئس. اهي ڏينھن اهي شينھن، ايسٽرن ۽ ماڊرن فلم اسٽوڊيوز جا فلور، سائونڊ رڪارڊنگ رومز، ايڊيٽنگ رومز، ايسٽرن فلم اسٽوڊيو جو لان، اتان جا ماڻھو (جن مان ڪافي جھان ڇڏي ويا) مطلب تہ هن ڪتاب منھنجا سُتل سُور جاڳائي ڇڏيا.
ائين پيو لڳي، ڄڻ وري ساڳيو زمانو اچي ويو آهي ۽ ڪنھن ڪُنڊ مان ’اسٽارٽ سائونڊ، ڪئمرا ايڪشن‘ جو آواز خاموشيءَ کي ٽوڙيندو، پر افسوس جڏهن کان ’لائيٽ آف‘ جي صدا گونجي آهي، تڏهن کان ’فل لائيٽ‘ جو آواز ٻُڌڻ لاءِ سِڪي ويو آهيان.
واه ڊاڪٽر محمود مغل صاحب، سلام آهي اوهان جي سوچ، لوچ ۽ محنت کي، آءٌ وري بہ چوندس تہ ماڻھو ڇا بہ چون پر سرڪار کي پنھنجو مزو وڃائڻ نہ گهرجي.
]ڇپيل: روزاني ’عبرت‘ اخبار، اڱارو 13 آڪٽوبر 2015ع[