سهڻيءَ جو طارق اشرف
ڪتاب جي مهورت جي پروگرام ۾ منهنجي هڪ دوست به اچڻي هئي جيڪا نه اچي سگهي پروگرام ختم ٿيڻ کانپوءِ جڏهن طارق اشرف سان ڳالهه ٻولهه ٿي ته مان کيس چيو ادا طارق اڄ منهنجي هڪ دوست هت آئي هوندي. اوهان سان ملڻ جي خواهش هيس چيائين پئي ته سال ٿيا آهن طارق اشرف سان ملندي. الائجي توهان سان ملي يا پهرين نه. طارق اشرف منهنجي ڳالهه نه سمجهيو. جڏهن سمجهيو ته اکين ۾ چمڪ اچي ويس ۽ هڪدم چيائين ڪٿي آهي؟ مون ته ڪانه ڏٺي. اُن ويل مان يڪدم چيو ادا هوءَ پنهنجن پنجن ٻارن سان گڏ آئي هوندي. وڏو ٽهڪ ڏيئي طارق اشرف کلي ويٺو ۽ چيائين خبر اٿم ۽ پوءِ ڳالهه آئي ويئي ٿي ويئي. هاڻ جو مونسان فون تي ڳالهايائين ته وري ذڪر ڪڍيائين ته سلطانه تو ته چيو هو هوءَ به آئي هئي پر مون ته ڪانه ڏٺي ۽ نه وري وڊيو فلم ۾ ئي اُن جي ڪا جهلڪ آهي. مان کيس ٻڌايو ته هوءَ اچڻي هئي پر اچي نه سگهي اُن جا ٻار آيا هئا.... نه مون اُن جو نالو ورتو ۽ نه وري طارق اشرف اُن جو نالو ورتو پر اسان اُن جو ڏاڍو ذڪر ڪيو جيڪا اُن وقت اسان جي ڀرسان موجود نه هئي، هي اُهو ڪردار آهي جنهن طارق اشرف جي جيل جي اسيري دوران تمام گهڻا خط لکيا هئا ۽ اُهي خط طارق اشرف ڪتابي صورت ۾ ڇپايا هئا. طارق جي اوچتي لاڏاڻي جي خبر جڏهن مون کي پئي ته مان هن کي به فون تي ٻڌايو. هي ادبي ۽ ذهني رشتا به عجيب هوندا آهن. انهن کي عشق ته نه پر پنهنجائپ ضرور چئي سگهجي ٿي...... طارق اشرف جي گهر به مان ويس سندس جيون ساٿي روئڻ ۾ پوري هئي. سندس هر لفظ ۾ طارق هو ۽ صرف طارق گهڙي گهڙي پئي چيائين ته مون کان سواءِ سرندي به ڪانه هئس. جڏهن به ڪاڏي اُسهندو هو ته صبح شام پيو فون ڪندو هو. ماني کاڌي اٿئي يا نه دوائون وقت تي کاڌيون اٿئي يا نه هن مهل ڇا پئي ڪرين. اڪيلي ته ڪانه ٿي آهين..... ڪڏهن گهنج وجهي نه ڳالهائين.جڏهن به سڏ ڪندو هو ته شمعون راڻي چئي سڏ ڪندو هو. اولاد جي نه هئڻ جو احساس اڃان مونکي ٿيندو هو پر پاڻ چوندو هو ته جيڪا شي نصيب ۾ ئي ڪانهي اُن جو ڏک ڪرڻ اجايو آهي. پاڻ اهو به ٻڌائين ته اسان زال مڙس گهٽ پر دوست وڌيڪ هئاسين. جنهن ڏينهن آخري دفعو طارق اشرف ڪراچي لاءِ روانو ٿيو ته پاڻ ٻڌايائين ته اُها رات اسان کي چئين بجي تائين ننڊ ڪانه آئي. طارق اشرف اهو پئي چيو ته جت امان پوريل آهي ات قبرستان ۾ سم جو پاڻي گهڻو اچي ويو آهي. ڀلا جو مان مري پوان ته مون کي ڪٿي دفن ڪندؤ. مان امان جي ڀرسان سمهڻ ٿو چاهيان. اُن تي مان چيو مانس ته تون اڄ موت جون ڳالهيون ڇو پيو ڪرين الله ڪندو پهرين مان ويندس ته پوءِ تون ويندين. طارق اشرف ان ويل جواب ۾ چيو اهو ته فيصلو ٿي چڪو آهي پهرين آءُ ويندس ان کان پوءِ تون مان سندس ڳالهين کان پريشان ٿي پاسو مٽائي سمهڻ لڳس ته چوڻ لڳو بي وفا تو به منهن موڙي ڇڏيو...... اڄ اهو طارق پاڻ بي وفا ٿي مون کي اڪيلو ڪري ويو آهي..... ايتريون ڪيتريون ئي ڳالهيون ڏک ٻڌم. اُهو ڏينهن به طارق اشرف جي ٽيجهي جو هو....انسان جي مري وڃڻ سان، هيءَ دنيا ڇڏي وڃڻ سان ڪيتريون تبديليون اچن ٿيون. اڄ طارق اشرف جسماني طور اسان وٽ موجود نه آهي پر سندس وجود جو احساس هر وقت هر هنڌ محسوس ٿيندو رهندو. اديب جي قلم ڪاري ڪُل ڪائنات اُن جو قلمي پورهيو هوندو آهي. طارق اشرف جنهن زندهه اديبن کي زندهه جاوان ڪيو هو. هاڻ ٿيڻ ائين کپي ته سهڻيءَ طرفان سندس لاءِ به اهڙوئي شاهڪار ادبي نمبر شايع ڪيو وڃي ۽ گهٽ ۾ گهٽ سهڻيءَ کي باقاعدگيءَ سان شايع ٿيڻ گهرجي. طارق اشرف جي لکيل ڪتابن ۽ سهڻيءَ جو پورو سيٽ گڏ ڪري سنڌ الاجي ۾ محفوظ ڪيو وڃي.... سندس اڌ ۾ ڇڏيل ۽ اڻ ڇپيل مواد کي گڏ ڪري ڇپايو وڃي..... هي سڀ اهي اهم مسئلا آهن جن تي فوري توجه ڏيڻ ضروري آهي. موت ته وڏو بي رحم آهي پر اسان کي وقت کي جهلي، ڇڏي وڃڻ وارن جون نشانيون محفوظ رکڻ کپن. طارق اشرف جو ڏک رڳو ان جي گهرڀاتين جو نه آهي اسان سڀني جو آهي.
آچر 3 مئي 1992ع