گيري ھاسٽل جي سامھون يوڪلپسٽس جي وڻ ھيٺيان ويٺل ھڪ عجيب ماڻھو
ڪاليج مان شام ڌاري موٽڻ مھل، ھوٽل جي بس اسٽاپ تان لھي ھوٽل ڏانهن ويندي روڊ سائيڊ تي بيٺل وڏي وڻ ھيٺيان آسٽريليا کنڊ جو اصلوڪو رھاڪو وڻ جي ڇانو ۾ نهايت گيان ڌيان ۾ ويٺل نظر ايندو ھو. خبر ناھي ته روزانو ڪٿان اچي پرگھٽ ٿيندو ھو ۽ شام ڌاري وري ڪھڙي پاسي ھليو ويندو ھو. آئون ايندي ويندي ان ڌرتي ڌڻيءَ کي دلچسپيءَ سان ڏسندورھندو ھئس. ڪاليج ۾ اسان کي ٻڌايو ويو ته آسٽريليا جي ان وقت واري آدمشماري ۾ اھي اصلوڪا ڌڻي فقط ھڪ فيصد ھئا. جيڪي سندن لاءِ جڙيل Reserve نالي بستين ۾ رھندا ھئا. آسٽريليا جي وچين حصي ۾ گھڻا شڪاري دور ۾ رھندڙ ھئا. ياد رھي ته آسٽريليا کنڊ جو مرڪزي حصو Desret تي مشتمل آھي.
آسٽريليا کنڊ پھريان برطانيه سرڪار خلاف بغاوت ڪندڙن لاءِ ڪاري پاڻي وانگر جيل طور استعمال ٿيندڙ ھو. خاص طور ھتي آئرلينڊ جي باغين کي سزا طور موڪليو ويندو ھو. ان بعد جڏھين انگريز ھتي آباد ٿيڻ شروع ڪيو ته ھتي جي اصل رھاڪن کي ڌڪي جھنگن ڏي موڪلي ڇڏيائون. آسٽريليا جي ھڪ ٻيٽ تسمانيا ۾ رھندڙ اصلي باشندن کي ڳولي ڳولي گوليون ھڻي ختم ڪيو ويو. مين لئنڊ ۾ ھي ويچارا مرڪزي بيابان ۾ رھڻ لڳا. آئون ڊاڪٽر وينزٽي صاحب کي چوندو رھندو ھوس ته مونکي ھنن اصلوڪن ماڻھن جي بستي ڏيکار ۽ انهن سان ملاقات ڪراءِ! نيٺ ھڪ موڪل واري ڏينهن ڪاليج وين ۾ اسان کي اصلي باشندن جي ڳوٺ Reserve وٺي ھليو. ڳاڙھين سرن سان اڏيل قطارن ۾ ڪواٽر ٺھيل ھئا. ان بستيءَ ۾ ھڪ پرائمري اسڪول ھيو. اسان کي وليج چيف يعني بستيءَ جي پئنچ سان ڪچھري به ڪرائي وئي. ھن صاحب ڊاڪٽر وينزٽي جي روبرو انگريز قوم جي سندن ملڪ تي قبضي بابت سخت لفظن ۾ مذمت ڪندي ٻڌايو ته انگريز اسان جي نسل کي گاڏڙ ۽ گڊو ڪري ڇڏيو آھي. نج نسل وچ آسٽريليا ۾ شڪاري زندگي گذاري ٿو. ياد رھي ته اسان جو گروپ جيڪا به فيلڊ وزٽ ڪندو ھو، ان بابت سڀني کي پنھنجي مشاھدي جي رپورٽ لکڻي پوندي ھئي. مون پنھنجي رپورٽ ۾ آسٽريليا جي گوري گورنمينٽ جو اتي جي اصلوڪن رھاڪن سان غلط سلوڪ بابت ڪجھه سخت لفظ لکيا. ڊاڪٽر وينزٽي ان جي جواب ۾ نوٽ لکيو ۽ آخري جملو لکيائين Not really يعني ته مون وارو خيال درست ناھي.