جنگ ۽ موسيقي
تازو هڪ جپاني ليکڪ مچيوتا ڪي ياما جو هڪ ناول برما جو ستار پڙهڻ جو موقعو مليو. اهو ٻي مھاڀاري جنگ جي پسمنظر ۾ لکيل آهي. اها فوجين جي هڪ اهڙي ڪمپني جي ڪھاڻي آهي جنھن جي خاصيت موسيقي ۽ ڳائڻ وڄائڻ ذريعي پنھنجي حوصلي کي قائم رکڻ آهي. اها ڳالھہ برطانيا کان شڪست کانپوء اڃا وڌيڪ اهم ٿي وڃي ٿي. ان ڪمپني ۾ ڪارپورل ميزوشيما خاص طور ستار وڄائڻ جو ماهر هجي ٿو. ڪمپني جي ٻين سپاهين اتان جي مختلف شين مان موسيقي جا مختلف اوزار ٺاهيا هجن ٿا جن کي اهي گڏيل طور استعمال ڪن ٿا.
اهي پنھنجي ڀاڄ دوران برطانوي فوج سان منھن سامھون ٿين ٿا. گولين جي ڪجهہ ڏي وٺ کان پوء ميزو شيما ستار تي هڪ گيت شروع ڪري ٿو جنھن ۾ پنھنجي وطن ڏانھن موٽڻ جي خواهش هجي ٿي. ٻئي پاسي کان برطانوي فوجي بہ اهو ساڳيو گيت ڳائين ٿا. ٻنھي فوجن جا جوان ويجهو اچي هڪٻئي سان ملن ٿا ۽ جپاني فوجين کي ٻڌايو وڃي ٿو تہ جنگ ٽي ڏينھن اڳ ختم ٿي چڪي آهي ۽ انھن سڀني کي جنگي قيدين جي طور تي مودان جي علائقي ۾ ڪئمپ ۾ منتقل ڪيو وڃي ٿو.
ان ڪمپني جي فوجين کي پري ٽڪري تي دونھن ۽ ڌماڪن جا آواز ٻڌڻ ۾ آيا. انھن سوچيو تہ اهي پڪ جپاني فوجي هوندا، جيڪي آخري مزاحمت ڪري رهياهئا. سندن ليکي اهو تہ ڄڻ آپگهات هو ۽ ڪنھن بہ ريت انھن کي هٿيار ڦٽا ڪرڻ لاء قائل ڪجي تہ جيئن قيمتي جانين جو نقصان نہ ٿئي. اهي پنھنجن برطانوي محافظن سان ڳالھائين ٿا تہ کين اجازت ڏني وڃي تہ اهي انھن کي هٿيار ڦٽا ڪرڻ لاء قائل ڪري سگهن. اجازت ملڻ کانپوء ڪپتان پاڻ اتي وڃڻ جو فيصلو ڪري ٿو پر ميزو شيما کيس چئي ٿو تہ ان مشن تي هو ويندو. ڪپتان ان ڳالھہ تي ان ڪري بہ راضي ٿئي ٿو تہ ميزو شيما وٽ پنھنجي موسيقي ۽ ستار وڄائڻ جي جيڪا صلاحيت آهي ان وسيلي ان ڪمپني کي جنگ بندي لاء راضي ڪري وٺندو.
ميزو شيما اوڏانھن روانو ٿئي ٿو پر هڪ ڊگهي عرصي گذرڻ کانپوء بہ نہ هو موٽي ٿو ۽ نہ ئي سندس ڪا خبر چار ملي ٿي. هو سمجهن ٿا تہ شايد هو مري ويو آهي. ڪپتان سڄو ڏوه پاڻ کي ڏئي ٿو تہ نيٺ هو پاڻ ان مشن تي ڇو نہ ويو ۽ ميزوشيما کي ڇو موڪليو.
وقت بوقت کين اهڙيون نشانيون ملن ٿيون جيڪي ميزوشيما متعلق کين شڪ ۾ وجهي ڇڏين ٿيون. هو مختلف وقتن تي هڪ ٻڌ بکشو جي ويس ۾ سندن ڪئمپ جي ٻاهران بيھي کين ڳائيندي ٻڌي ٿو. هڪ ڀيري هو ڪنھن پل تان گذرن ٿا تہ سندن ڀر مان ميزوشيما جهڙو هڪ بکشو، جنھن جي ڪلھي تي سائو طوطو هجي ٿو، گذري ٿو. اهڙي ريت اهي پگوڊائن ۾ سندس ڳاتل گيتن کي ٻين ڳائڻ پاران ڳائيندي ٻڌن ٿا. هڪ پوڙهي عورت قيدين جي ڪيمپ ۾ سامان وڪڻڻ ۽ ان جي ڏي وٺ لاء ايندي رهي ٿي. هو ان کي بہ ان بکشو متعلق معلومات حاصل ڪرڻ لاء چون ٿا پر ان کي گهڻي ڪاميابي حاصل نہ ٿي ٿئي.
نيٺ هو هڪ طوطو پالين ٿا ۽ ان کي اهو سيکارين تہ ميزو شيما اسان گڏجي وطن واپس وينداسين. هڪ ڏينھن انھن قيدين کي خبر پئي ٿي تہ اهي ڪجهہ ڏينھن ۾ پنھنجي وطن واپس ويندا. ان تي هو خوش بہ هجن ٿا تہ ساڳي وقت ميزوشيما جي ساڻن گڏ نہ هئڻ ڪري مايوس ۽ ڏکايل بہ هجن ٿا. ان دوران پوڙهي عورت کين بکشو جو هڪ تفصيلي خط آڻي ڏئي ٿي، جنھن جي لاء ڪپتان فيصلو ڪري ٿو تہ ان کي وطن واپسي جي سفر دوران پڙهنداسين.
اهو خط ميزو شيما پاران لکيل هجي ٿو جنھن ۾ هن پنھنجي سڄي ڪھاڻي بيان ڪئي هئي. هو ٻڌائي ٿو تہ برطانوي ڪمانڊر کيس جپاني فوجين کي جنگ بندي لاء راضي ڪرڻ لاء اڌ ڪلاڪ جو وقت ڏئي ٿو جنھن ۾ هڪ منٽ جي بہ واڌ نہ ڪئي ويندي. پر هو جڏهين جپاني فوجين کي جنگ بندي لاء چئي ٿو ۽ کين ٻڌائي ٿو تہ جنگ جو ڪو فائدو ناهي ۽ اهي هروڀرو مارجي ويندا جنھن جو سندن وطن ۽ ماڻھن کي ڪو فائدو نہ ٿيندو. پر اهي ڪنھن بہ ريت ان لاء راضي نہ ٿا ٿين ۽ آخري ساه تائين وڙهڻ جو وچن ڪن ٿا. جنگ بندي جو وقت ختم ٿي وڃي ٿو ۽ هڪ ڀيرو ٻيھرگوليباري شروع ٿي وڃي ٿو.
هو اتان نڪري ٿو. ٿوري فاصلي کان هو ڏسي ٿو تہ انھن فوجين اڇو جهنڊو لھرايو هو پر هو پاڻ هڪ گولي لڳڻ جي ڪري ڦٽجي پئي ٿو. گهڻي رت وهڻ جي ڪري هو بيھوش ٿي وڃي ٿو ۽ جڏهين هوش ۾ اچي ٿو تہ پاڻ کي هڪ جهوپڙي ۾ آرام دہ بستر تي ڏسي ٿو. هتي سندس چڱي ريت پرگهور ڪئي ٿي وڃي. کيس اها ڄاڻ تہ هئي تہ برما ۾ آدمخور قبيلا بہ آهن پر کيس اهو اندازو نہ هو تہ هو اهڙي هڪ قبيلي وٽ هو ۽ سندس سار سنڀال ان ڪري ڪئي پيئي ويئي تہ قرباني وقت هو صحت مند ۽ نوبنو هجي ۽ قبيلي جا ماڻھو سندس گوشت مان مزو وٺي سگهن. قرباني جي ڏينھن کيس ٻڌي هڪ جاء تي ويھاريو ٿو وڃي ۽ رسمون پوريون ڪيون ٿيون وڃن تہ ايتري ۾ واچوڙو لڳي ٿو. ان وقت کيس اهو خيال اچي ٿو تہ ڇو نہ پنھنجي ستار کان ڪم ورتو وڃي ۽ جان بچائڻ جي آخري ڪوشش ڪئي وڃي. اتفاق سان هوا جي شور ۾ سندس راڳ ۽ ستار جو آواز بہ شامل ٿي وڃِي ٿو. ڪجهہ دير کانپوء هوا بند ٿي وڃي ٿي ۽ قبيلي وارا اهو سمجهن ٿا تہ اهو سڀ سندس ڳائڻ ۽ ستار وڄائڻ جو ڪمال آهي ۽ اهڙي ريت هن قبيلي وارن کي ديوتائن جي ناراضگي کان بچائي ورتو آهي.
هاڻي سندس منزل مودان هجي ٿي جتي کيس پنھنجن ساٿين سان ملڻ جي توقع هجي ٿي. واٽ تي کيس جپاني فوجين جا لاش نظر اچن ٿا. هو انھن مان گهڻن جو ڪريا ڪرم ڪري ٿو ۽ گهڻن ساڙي ۽ گهڻن کي دفن ڪري ٿو تہ جيئن سندن آتمائن کي سڪون ملي سگهي. هو مودان پھچي رات هڪ پگوڊا ۾ گذاري ٿو. اتي کيس خبر پيئي ٿي تہ برطانوي فوج پاران ڦٽيل فوجين جي علاج لاء هڪ اسپتال قائم ڪئي ويئي آهي جتي اڄ مري ويل فوجين لاء هڪ تقريب رکيل آهي. اتي اسپتال جي ڪمپائونڊ ۾ هو هڪ نامعلوم جپاني فوجي جي قبر ڏسي ٿو جنھن کي نھايت اهتمام ۽ عزت سان دفن ڪيو ويو هو. هو سوچي ٿو تہ جڏهين دشمن فوج پاران اسان جي فوجين سان اهڙو ورتاء ڪيو ٿو وڃي تہ پوء کين تہ ان سلسلي ۾ اڃا وڌيڪ ڪم ڪرڻ گهرجي. اهو سوچي هو جنگي قيدين جي ڪيمپ نہ ٿو وڃي.
هو سوچي ٿو تہ ڪم تمام گهڻو آهي. برما جي ڪنڊ ڪڙچ ۾ جپاني فوجين سان سوين لاش لاوارث پيا آهن ۽ ان انتظار ۾ آهن تہ ڪير اچي سندن وارثي ڪري ۽ سندن آخري رسمون عزت سان انجام ڏئي. هو اهو فيصلو ڪري ٿو تہ هو هتي ئي رهندو جيستائين اهو ڪم پورو نہ ٿو ٿئي ۽ اهو شايد سندس سڄي زندگي پوري ٿيڻ تائين پورو نہ ٿئي. وٽس هڪ طوطو هجي ٿو جنھن کي هو جملو سيکاري ٿو تہ ميزوشيما جاپان واپس نہ ويندو.
جنگ حڪمرانن جي فائدي لاء وڙهي وڃي ٿي جڏهين تہ ان ۾ مزدور، ڪلرڪ ۽ ٻئي عوام کي بندوقن ۽ توبن جو کاڄ بڻايو وڃي ٿو. ضرورت ان ڳالھہ جي آهي تہ ان جنگ کي ئي ختم ڪيو وڃي.