نجم عباسي
نجم عباسي جو واسطو نوابشاه ضلعي جي خانواهڻ علائقي سان هو. پنھنجي چاچي، جيڪو اسڪول جي تعليم کي ڪفر سمجهندو هو، جي مخالفت جي باوجود هن ۽ سندس سوٽن پنھنجي پي جي حوصلي افزائي جي ڪري اسڪول ۽ پوء ڪاليج ۾ داخلا ورتي.
پنھنجي شاگردي واري دور ۾ هي مسلم اسٽوڊينٽس فيڊريشن سان لاڳاپيل هو. انگريز راڄ جي خلاف تقريرون ڪندو هو ۽ جلسن جلوسن ۾ حصو وٺندو هو. کيس ان ڳالھہ جو افسوس آهي تہ هن چونڊن ۾ جي ايم سيد جي خلاف مسلم ليگي اميدوار جي حمايت ڪئي. پر سندس سياسي سرگرمين جو دور شاگردي واري وقت سان گڏ ختم ٿي ويو.
هن دنيا جي مختلف شھرن ۽ خاص طور يورپ جي عجائب گهرن، لائبريرين ۽ آرٽ گئليرين کي ڏسڻ چاهيو ٿي. هڪڙي گروپ سان گڏ هن لنڊن وعيره وڃڻ جو پروگرام ٺاهيو پر آخر ۾ کيس ان جو افسوس ئي ٿيو تہ هن پنھنجو وقت ۽ پئسو ضائع ڪيو هو. ڇاڪاڻ تہ ان گروپ جو مقصد لنڊن ۾ هڪ مذهبي ڪنونشن ۾ شرڪت ڪرڻ ۽ ڪجهہ مذهبي جاين جي زيارت ڪرڻ هو. اهڙي ريت هو بيڪار پنھنجو وقت وڃائڻ جي ڪري دلشڪستو ٿي لندن کان واپس موٽيو.
ٻين همعصر سنڌي ليکڪن جيان نجم قومي حقن ۽ مظلوم ماڻھن جي حمايت ۾ لکيو آهي. ساڳي وقت جنس جھڙن موضوعن تي پڻ قلم کنيو آهي جيڪي سنڌي ادب ۾ منع ٿيل ميوي جيان رهيا آهن. هن خانداني رٿابندي جي فائدن متعلق هڪ مضمون لکيو، جنھن کي نہ رڳو گهڻو ساراهيو ويو پر حڪومت پاران ان کي ايوارڊ بہ ڏنو ويو. هو ادب برائي ادب لکڻ جو قائل ناهي. سندس خيال آهي تہ ادب کي سماجي تبديلي ۽ ماڻھن کي شعور ۽ ڄاڻ ڏيڻ لاء استعمال ڪرڻ گهرجي. اهڙي ريت جيڪڏهين ان کي پنھنجي مقصد کي حاصل ڪرڻ لاء پروپيگنڊہ طور استعمال ڪيو وڃي ٿو تہ ان ۾ ڪو حرج ناهي.
ڻنجم جي لکڻين ۽ خاص طور فڪشن مان سٺ ۽ ستر جي ڏهاڪن جي سنڌي ادب جي مختلف لاڙن جا ڪجهہ عڪس ملن ٿا. ستر جي ڏهاڪي جي شروع ۾ ٻولي جي فسادن سنڌين ۽ مھاجرن ۾ ويڇن کي گهڻو وڌائي ڇڏيو هو. گهڻا اديب نسلي نفرت جي ان وهڪري ۾ لڙهي ويا هئا. امر جليل جو خاص طور هلال پاڪستان ۾ هلندڙ ڪالم ان جو هڪ واضح مثال آهي. نجم عباسي جو ناول ”پيار ڪھاڻي“ ڊاڪٽر جي هڪ مھاجر عورت سان پيار کان وڌيڪ جنسي ناتن جي ڪھاڻي آهي جنھن ۾ ليکڪ جو نسلي نفرت جو جذبو واضح طور نظر اچي ٿو. اها ڳالھہ نجم جي ٻين ڪھاين وغيرہ ۾ بہ نظر اچي ٿي.