حماس ۽ اسرائيل جو جاسوسي نيٽ ورڪ
اسرائيل کي آمريڪا ۽ يورپ جي ملڪن جي حمايت ۽ پٺڀرائي حاصل آهي، پر ان سان گڏوگڏ اسرائيل پنھنجي جنگي صلاحيت، جنھن جو اينٽيليجينس هڪ اهم جز آهي، کي گهڻو وڌايو آهي. تازو ايران ۾ حماس جي اڳواڻ اسماعيل هانيه جو قتل ۽ ان کان اڳ ايران جي نيوڪليئر سائنسدان جو قتل وغيرہ ان جي ڪري ئي آهن. ساڳي ريت لبنان ۾ حسن نصرﷲ جي قتل ۽ حزب ﷲ خلاف ڪارواين ۾ پڻ اهو هڪ اهم عنصر آهي. ڪجهہ مبصرن جو چوڻ آهي تہ ايران ۾ خميني جي اقتدار ۾ اچڻ کانپوء شاه جا حامي ۽ خاص طور مجاهدين خلق جا جيڪي ماڻھو رياستي ڏاڍ جي ڪري ايران مان هليا ويا هئا، انھن مان گهڻن کي ايران جي حڪومت خلاف استعمال ڪيو ويو آهي.
ءِاها ڳالھہ بہ لڪل ناهي تہ فلسطيني مزاحمت جي مختلف تنظيمن ۾ اهڙا ماڻھو موجود رهيا آهن، جيڪي اسرائيل لا ڪم ڪندا رهيا آهن. مصحاب حسن يوسف جو ڪتاب Son of Hamas اهڙو ئي داستان آهي.
ليکڪ حماس جي هڪ باني رڪن حسن يوسف جو پٽ آهي. حسن يوسف هڪ مذهبي عالم ۽ پنھنجي شھر جي مسجد ۾ پيش امام رهيو هو. وڌيڪ تعليم حاصل ڪرڻ لاء هو اردن ويو هو، جتي سندس واسطو اخوان المسلمين سان پيو. واپس اچڻ کانپوء هن اهو محسوس ڪيو تہ فلسطين ۾ اخوان جي پليٽ فارم تان ڪم ڪرڻ وڌيڪ ڪارگر نہ ٿيندو. ساڳي وقت هو پي ايل او ۽ خاص طور عرفات جي پاليسين مان مطمئن نہ هو. ان ڪري پنھنجن ڪجهہ هم خيال ماڻھن سان گڏجي انھن حماس جو بنياد وڌو. حسن يوسف کي مختلف وقتن تي اسرائيل ۽ پوء فلسطين اٿارٽي پاران قيد ڪيو ويو. سندس ياسر عرفات سان خاص ناتا هئا ۽ هو حماس جي حوالي سان ساڻس صلاح مشورو بہ ڪندو رهندو هو.
ليکڪ حسن يوسف جو وڏو پٽ آهي. هو والاريل علائقن ۾ اسرائيل خلاف ٿيندڙ مزاحمت کان متاثر هو. هڪ ڀيري آبادڪارن جي گاڏي تي پٿرن سان حملو ڪرڻ جي ڪري هو پڪڙجي بہ پيو هو پر پوء آزاد ٿي وِيو هو. هن فلسطين جي ٻين نوجوانن جيان اسرائيل خلاف وڙهڻ ۽ مزاحمت ڪرڻ چاهي ٿي. ان مقصد لاء هن پنھنجي هڪ دوست سان فون تي هٿيارن حاصل ڪرڻ متعلق ڳالھايو. پر سندس اها ڳالھہ ٻولھہ اسرائيلي اينٽيليجينس اداري شين بيت جي ريڪارڊ تي اچي ويئي ۽ کيس گرفتار ڪيو ويو.
سخت تشدد ۽ پڇا ڳاڇا کانپوء کيس شين بيت لاء ڪم ڪرڻ جي آڇ ڪئي ويئي. ٿوري سوچ ويچار کانپوء هن اهو فيصلو ڪيو تہ هو اسرائيل جي جاسوسي اداري لاء ڪم تہ ڪندو پر ساڳي وقت اسرائيل خلاف پنھنجي مزاحمت کي پڻ جاري رکندو. ان ڳالھہ کي يقيني ڪرڻ لاء تہ مٿس حماس ۽ فلسطيني حريت پسندن پاران دشمن جي ايجنٽ هئڻ جو شڪ نہ ڪيو وڃي، کيس ڪجهہ عرصي لاء جيل موڪليو ويو. حماس جي قيدين سان گڏ رهندي هو اها ڳالھہ محسوس ڪري ٿو تہ انھن مان ڪي اسرائيل جا ايجنٽ هئا. جيل ۾ حماس جي پنھنجي حڪومت هجي ٿي ۽ اتي مختلف ڪارڪنن تي تشدد ڪري کانئن اسرائيل جي ايجنٽ هئڻ جوڪوڙو اقرار ڪرايو وڃي ٿو. ليکڪ جيتوڻيڪ کين ٻڌائي ٿو تہ هو ڊبل ايجنٽ آهي پر کيس ان ڪري ڪجهہ نہ ٿو چيو وڃي تہ هو حماس جي هڪ اهم اڳواڻ حسن يوسف جو پٽ هو. هو پنھنجي شين بيت جي رابطي واري همراه سان ان ڳالھہ جو ذڪر ڪري ٿو ۽ کيس چئي ٿو تہ اهي انھن ماڻھن خلاف ڪاروائي ڇو نہ ٿا ڪن. هو کيس چئي ٿو تہ کين ان سڀڪجهہ جي خبر آهي.
جيل مان نڪرڻ کانپوء کيس وڏي رقم ڏني وڃي ٿي تہ جيئن هو پنھنجي زندگي آرام سان گذاري سگهي. بيت المقدس جي گهٽين ۾ گهمندي سندس ملاقات هڪ عيسائي مشنيري سان ٿئي ٿي ۽ ان جي چوڻ تي هو گرجا ۾ وڃي سندن ڳالھيون ٻڌي ٿو ۽ انجيل جو مطالعو شروع ڪري ٿو. هو عيسائي مذهب جي تعليم ۽ حضرت عيسيٰ جي شخصيت کان گهڻو متاثر ٿئي ٿو. خاص طور انسانن ۽ پنھنجن دشمنن سان بہ پيار ڪرڻ وارو فلسفو کيس گهڻو متاثر ڪري ٿو.
هو خاص طور حماس متعلق حساس معلومات جي حوالي سان اسرائيل جو هڪ اهم ذريعو هجي ٿو. هڪ لحاظ کان هو ڄڻ تہ اسرائيل جو وڪيل هو. سندس چوڻ آهي تہ اسرائيل جي عرفات سان ٺاه کانپوء حماس جي اهميت ختم ٿي چڪي هئي ۽ ان کي ڪنھن نئين تحرڪ جي ضرورت هئي جيڪو موقعو ان کي اسرائيل جي ان وقت جي وزير شيرون جي مسجد اقصا ۾ وڃڻ جي نتيجي ۾ مليو ۽ ٻين انتفادہ جي شروعات ٿي ويئي. حماس جي اڳواڻن جي روپوش ۽ جيل ۾ هئڻ ڪري کيس ڄڻ حسن يوسف، جيڪو پاڻ جيل ۾ هو، جي پٽ هئڻ ڪري تنظيم ۾ هڪ مرڪزي حيثيت حاصل ٿي ويئي هئي. ان وقت اسرائيل جي لاء هن ٻہ اهم ڪم ڪيا. هڪ تہ اردن مان آيل آپگهاتي بمبارن جي هڪ گروپ، جيڪو ساڻس رابطي ۾ هو، کي گرفتار ڪرايو ۽ ٻيو حماس جي فنڊنگ ۽ ان جي رابطن جي اهڙي نيٽورڪ کي بي نقاب ڪيو جنھن تنظيم کي گهڻو نقصان پھچايو.
اسرائيل جڏهين حماس جي اڳواڻن کي ٽارگيٽ ڪري مارڻ شروع ڪيو تہ هن جي اها ڪوشش هوندي هئي تہ خاص طور پنھنجي پيءُ کي ان کان محفوظ رکجي ۽ ان مقصد لاء سندس اها ڪوشش هوندي هئي تہ هو اسرائيل جي قيد ۾ رهي. نيٺ هن پنھنجي ان ڪم مان بيزار ٿي ملڪ ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو ۽ آمريڪا هليو ويو. اتي هو هڪ اسرائيلي اخبار کي انٽرويو ڏيندي عيسائيت اختيار ڪرڻ جو اعلان ڪري ٿو.