سياسي گڏجاڻيون
نظم ڪجهہ هن ريت آهي:
جيئن ئي رات صبوح ۾ بدلجي ٿي
جڏهين هر ڪنھن جو ڪم اهو هوندو آهي:
فرم ۾ وڃڻ
ڪمپني ۾ وڃڻ
ٽرسٽ ۾ وڃڻ
ڪارپوريشن ۾ وڃڻ
اهي سڀ دفترن ۾ غائب ٿي ويندا آهن.
جيئن ئي اوهان دفترن ۾ داخل ٿيندا آهيو
ڪاغذن جو ڪم
ٻوڏ وانگر ايندو آهي
سو مان اهم ترين ملازم
جي چونڊ ڪريو
اهي ڪانفرنسن ۾ غائب ٿي ويندا
پوء آئون ايندس ۽ پڇندس
ڇا آئون ان سان ملي سگهان ٿو
جيڪو گذريل ڀيري هت هو
ڪامريڊ ايوان ايوانچ
ٽيٽوٽل وائن جي عوامي ڪميسارسان ملاقات لاء ويو آهي.
اڻ ڳڻين ڏاڪڻين جو ٿڪ سھندي
بلڪل ڌيمي روشني ۾
وري
توهان کي چيو وڃي ٿو تہ ڪلاڪ سوا ۾ موٽي اچو
ڪانفرنس ۾ :
سڀني ڪوآپريٽوز، ڪارپوريشنن ۽ ڪمپنين جي
مس جي خريداري لاء
ڪلاڪ ۾
نہ ڪلارڪ،
نہ ڪو پٽيوالو،
ظاهر ٿئي ٿو
ٻاويه سالن تائين جي عمر وارا سڀ
مٿي ڪومسومول جي ڪانفرنس ۾ آهن
رات ٿي رهي آهي
آئون اڃا پنھنجي عارضي گهر جي
سڀ کان اوچي ماڙ ڏانھن وڃان پيو
ڇا ڪامريڊ ايوان ايوانچ آيو آهي؟
اڃا ڪانفرنس ۾ آهي
ا ب ت ث ج ح خ جي ڪاميٽي سان
ان ڪانفرنس ۾
آئون نھايت گهٽ وڌ ڳالھائيندي
هڪ ٻرندڙ جبل جيان داخل ٿيان ٿو
۽ ڏسان ٿو تہ ماڻھو اتي
آسمان جي هيٺان
اڌورا ويٺا آهن
سندن ٻيو اڌ ڌڙ ڪيڏانھن هليو ويو
ڪسجي ويو
قتل ٿي ويو
چرين وانگر ڊوڙندي آئون رڙ ٿو ڪيان
اهڙي منظر تي آئون پنھنجن حواسن مان
نڪري ٿو وڃان
پوء آئون سڀني کان پرسڪون
ڪلرڪ کي نشاندہي ڪندي ٻڌان ٿو
اهي بلڪل ساڳي وقت ٻن ڪانفرنسن ۾ آهن
اسان کي هر روز ويھن ڪانفرنسن ۾ وڃڻو آهي
جڏهين تہ باقي ٻيون انھن کان ڌار آهن
ان ڪري اسان کي پاڻ کي ٻن حصن ۾
ورهائڻو پيو آهي
چيلھہ تائين هتي آهيون
۽ باقي هتي آهن
ان تجسس ۾ آئون سمھي نہ سگهيس
صبوح پريشان حواسن سان جاڳيس
۽ بس انھن سڀني ڪانفرنسن
کي ختم ڪرڻ لاء هڪ ٻي ڪانفرنس
اها ڳالھہ رڳو سوويت يونين سان لاڳو نہ آهپر ساڳي ريت سنڌ جي کاٻي ڌر جي جماعتن ۾ پڻ موجود آهي ۽ ماڻھن جي سياست کان بيزار ٿيڻ جو هڪ وڏو ڪارڻ آهي. آئون سنڌ جي کاٻي ڌرسان واسطو رکندڙ ٻن سياسي جماعتن، عوامي تحريڪ ۽ وطن دوست ۾ ڪجهہ عرصو رهيو آهيان. انھن جماعتن جي ڪارڪنن ۽ اڳواڻن جو زور اهڙين گڏجاڻين تي هوندو هو، جن جو ڪو سر پير نہ هوندو هو ۽ نہ ئي پنھنجي ليکي ڪو نتيجو نڪرندو هو. مون کي ياد آهي هڪ ڀيري لطيف آباد ۾ رسول بخش پليجو جي گهر تي مرڪزي ڪاميٽي جي گڏجاڻي هئي. مون کي تازو پارٽي ۾ ٽوڙ ڦوڙ کان پوء ڪاميٽي ۾ کنيو ويو هو. پليجو ٿوري دير گڏجاڻي ۾ ويھي وڃي سمھي پيو، جڏهين تہ گڏجاڻي ۾ موجود همراهن لاء ايجنڊا جي هڪ اسم کي اڪلائڻ بہ ڏکيو ڪم هو. هڪ همراه جيڪا ڳالھہ ختم پيو ڪري، اتان ٻيو همراه شروع پيو ڪري ۽ ائين ڳالھہ ختم ئي نہ پئي ٿئي. ائين ڪندي سڄي رات گذري ويئي پر ڳالھہ اتي ئي هئي. آخري فيصلو وري پليجي اچي ڪيو ۽ اهڙي ريت گڏجاڻي پوري ٿي. اها ساڳي ڪار وطن دوست جي گڏجاڻين سان هوندي هئي. ڪنھن دوست جي گهر ۾ جيڪڏهين گڏجاڻي رکبي هئي تہ ان جي گهر وارن لاء ڄڻ عذاب ٿي پوندو هو. هڪ تہ چانھن، ماني ۽ پاڻي وغيرہ لاء ڄڻ ڪجهہ ماڻھو مخصوص ٿي ويندا هئا ۽ ٻيو تہ گڏجاڻي ۾ ويٺل همراهن کي سڄي دنيا جا فيصلا ڄڻ ان هڪ گڏجاڻي ۾ ئي ڪرڻا هوندا هئا، پر ڪو بہ فيصلو نہ ٿي سگهندو هو. اهو سلسلو لاڳيتو پيو هلندو هو ۽ بجائي ڪنھن عملي ڪم ڪرڻ جي معاملو رڳو ڪجهہ دوستن جي ملڻ تي وڃي ختم ٿيندو هو.